Άρθρο γνώμης στη Βρετανία υποστηρίζει ότι η χώρα βρίσκεται ήδη σε υβριδικό πόλεμο, χωρίς βόμβες και τανκς. Ορατός εχθρός δεν υπάρχει, αλλά οι επιθέσεις εξελίσσονται σε ψηφιακά δίκτυα, κοινωνία και εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η συζήτηση για την ασφάλεια στη Βρετανία μετατοπίζεται ραγδαία: ολοένα και περισσότεροι ειδικοί άμυνας υποστηρίζουν ότι η χώρα βρίσκεται ήδη σε μια μορφή πολέμου, χωρίς να έχει κηρυχθεί επισήμως. Πρόκειται για τον λεγόμενο υβριδικό πόλεμο, όπου τα μέσα δεν είναι άρματα μάχης και βομβαρδιστικά, αλλά κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση, ενεργειακοί και εμπορικοί αποκλεισμοί, καθώς και στοχευμένη υπονόμευση του κοινωνικού ιστού.
Κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση και νέοι στόχοι
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η ιδέα ότι ένας σύγχρονος πόλεμος μπορεί να εκδηλωθεί σε πέντε μέτωπα: πολιτική ηγεσία, κρίσιμες υποδομές, βασικά αγαθά (τροφή, καύσιμα), άμαχος πληθυσμός και ένοπλες δυνάμεις. Σύμφωνα με Βρετανούς αξιωματούχους και αναλυτές, η χώρα δέχεται ήδη πίεση στα τέσσερα πρώτα, χωρίς να έχει πέσει ούτε μία σφαίρα.
Παραδείγματα περιλαμβάνουν ρωσικής προέλευσης εκστρατείες παραπληροφόρησης στα κοινωνικά δίκτυα, απόπειρες δωροδοκίας πολιτικών, καθώς και εντατική επιτήρηση υποθαλάσσιων καλωδίων που μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της διαδικτυακής κίνησης. Παράλληλα, οι βρετανικές αρχές καταγράφουν πολλαπλές «εθνικά σημαντικές» κυβερνοεπιθέσεις σε εβδομαδιαία βάση, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταφέρονται σε κρίσιμα σημεία όπως τα στενά του Ορμούζ, επηρεάζοντας την τροφοδοσία σε τρόφιμα και καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, οι βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας εξετάζουν εάν εμπρηστικές επιθέσεις εναντίον συναγωγών, εβραϊκών επιχειρήσεων και Ιρανών που ζουν στη χώρα συνδέονται με ξένη κρατική υποκίνηση. Τέτοιες «υπηρεσίες με το κομμάτι», με τη χρήση ομάδων τραμπούκων, αποτελούν τυπικό εργαλείο υβριδικής στρατηγικής για την όξυνση κοινωνικών ρηγμάτων.
Ανεπαρκής προετοιμασία και ανάγκη ειλικρίνειας προς τους πολίτες
Κεντρικό επιχείρημα της βρετανικής συζήτησης είναι ότι η παραδοσιακή εικόνα του πολέμου –τύπου Ιράκ ή Αφγανιστάν– είναι πλέον παρωχημένη. Νεότερες στρατηγικές μελέτες ζητούν στροφή από τις «εκστρατευτικές» επιχειρήσεις στο εξωτερικό προς την άμυνα της ίδιας της βρετανικής επικράτειας απέναντι σε ισοδύναμους, καλά εξοπλισμένους αντιπάλους.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση μέχρι σήμερα έχει εγκλωβιστεί κυρίως στο ερώτημα «πόσα περισσότερα χρήματα για άμυνα;», αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο το ουσιαστικότερο ζήτημα: τι σημαίνει για τον μέσο πολίτη να ζει σε μια χώρα που αντιμετωπίζει μόνιμη, χαμηλής έντασης επίθεση. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η Βρετανία δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη για μαζικές απώλειες από drones, για παρατεταμένη διακοπή ψηφιακών συστημάτων ή για σοβαρή διατάραξη των αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς λείπουν επαρκή αποθέματα τροφίμων και «αναλογικά» εφεδρικά συστήματα.
Δύο στρατηγικές επιβίωσης: ανθεκτικό κράτος και συνεκτική κοινωνία
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η ανάγκη για δύο παράλληλες κινήσεις. Πρώτον, θωράκιση του δημόσιου τομέα – από το σύστημα υγείας έως τις υποδομές – ώστε να αντέχει σε κρίσεις μεγάλης κλίμακας, είτε πρόκειται για κυβερνοεπιθέσεις είτε για φυσικές καταστροφές. Δεύτερον, οικοδόμηση μιας κοινωνίας με υψηλά επίπεδα εμπιστοσύνης και ανθεκτικότητας στον εξτρεμισμό, όπου η εργαλειοποίηση των φόβων και των ταυτοτήτων θα βρίσκει μικρότερο ακροατήριο.
Η πολιτική ηγεσία καλείται να μιλήσει με μεγαλύτερη ειλικρίνεια στους πολίτες για αυτή τη «σκιώδη» μορφή πολέμου: να εξηγήσει την απειλή χωρίς να καλλιεργεί πανικό, αλλά και χωρίς να υποτιμά το διακύβευμα. Σε μια περίοδο κόπωσης από διαδοχικές κρίσεις και αιτήματα για νέες θυσίες, η πρόκληση είναι διπλή: αποτελεσματική ηγεσία σε συνθήκες υβριδικής επίθεσης και ταυτόχρονα πειστική αφήγηση για το γιατί η προετοιμασία είναι αναγκαία τώρα.
Σχόλιο 
: Η βρετανική συζήτηση λειτουργεί ως προειδοποιητικό καμπανάκι και για άλλες ευρωπαϊκές χώρες: ο υβριδικός πόλεμος δεν ανακοινώνεται, απλώς διαπιστώνεται εκ των υστέρων. Η πραγματική «άμυνα» δεν είναι μόνο οι στρατιωτικές δαπάνες, αλλά η ανθεκτικότητα των θεσμών, των υποδομών και –κυρίως– της κοινωνικής συνοχής.
#Βρετανία #Κυβερνοπόλεμος #ΥβριδικόςΠόλεμος #Ασφάλεια
