Σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση της εθνικής ασφάλειας εγείρει η υπόθεση διορισμού του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη στο Λονδίνο. Η αντιπαράθεση μεταξύ Όλι Ρόμπινς και κυβέρνησης Στάρμερ φωτίζει ρωγμές στον βρετανικό κρατικό μηχανισμό.
Μια βαθιά θεσμική κρίση συγκλονίζει το Λονδίνο, με αφορμή τον τρόπο που χειρίστηκε η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ τον διορισμό του Πίτερ Μάντελσον ως πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσινγκτον στα τέλη του 2024, ενόψει της ορκωμοσίας του Ντόναλντ Τραμπ στις αρχές 2025. Ο πρώην πλέον γενικός γραμματέας του Φόρεϊν Όφις, Όλι Ρόμπινς, κατέθεσε στη Βουλή των Κοινοτήτων ότι τμήματα του κρατικού μηχανισμού θεωρούσαν πως «δεν υπήρχε ανάγκη» πλήρους ελέγχου ασφαλείας του Μάντελσον πριν την ανακοίνωση του διορισμού.
Πίεση από το Νο 10 και η αντιπαράθεση για τον έλεγχο ασφαλείας
Σύμφωνα με την κατάθεση Ρόμπινς στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, υπήρχε «γενικά απαξιωτική στάση» απέναντι στην ανάγκη για πλήρη διαβάθμιση ασφαλείας (DV vetting) του πρώην υπουργού των Εργατικών. Όπως είπε, από το Γραφείο του Υπουργικού Συμβουλίου μεταφέρθηκε η θέση ότι «δεν χρειάζεται έλεγχος» επειδή ο Μάντελσον ήταν ήδη μέλος της Βουλής των Λόρδων και του Privy Council.
Ο Ρόμπινς, που ανέλαβε μόνιμος γραμματέας του Φόρεϊν Όφις τον Ιανουάριο 2025, περιέγραψε «πολύ ισχυρή προσδοκία» από το Νο 10 ότι ο Μάντελσον έπρεπε να βρίσκεται «το ταχύτερο δυνατό» στην Ουάσινγκτον. Μίλησε για «συνεχή πίεση» και «ατμόσφαιρα διαρκούς καταδίωξης» με αλλεπάλληλες κλήσεις από τα ιδιωτικά γραφεία Ντάουνινγκ Στριτ και Φόρεϊν Όφις με το ερώτημα «έχει ολοκληρωθεί;».
Παρά την πίεση, υποστήριξε ότι το Φόρεϊν Όφις «έβαλε πόδι» και επέμεινε να γίνει έλεγχος, αν και αυτός ολοκληρώθηκε αφού είχε ήδη ανακοινωθεί ο διορισμός. Ο ίδιος παραδέχθηκε ότι ο Μάντελσον είχε ήδη πρόσβαση στο κτίριο του υπουργείου και, κατά περίπτωση, σε υλικό υψηλότερης διαβάθμισης πριν κλείσει τυπικά η διαδικασία.
Η σύγκρουση με τον Στάρμερ και το ζήτημα της εμπιστοσύνης
Ο Στάρμερ έχει δηλώσει δημόσια ότι δεν θα είχε διορίσει τον Μάντελσον αν γνώριζε πως αρμόδιος αξιωματούχος ασφαλείας είχε εισηγηθεί να μη δοθεί διαβάθμιση. Ο Ρόμπινς παραδέχθηκε ότι δεν ενημέρωσε ποτέ το Νο 10 για την προφορική εισήγηση του UK Security Vetting, σύμφωνα με την οποία η υπόθεση ήταν «οριακή» και οι αξιωματούχοι «έτειναν» προς την άρνηση χορήγησης διαβάθμισης.
Ο πρώην ανώτατος δημόσιος λειτουργός υποστήριξε ότι η εμπιστευτικότητα της διαδικασίας τον εμπόδιζε να ενημερώσει την Ντάουνινγκ Στριτ, και ότι συζήτησε το θέμα μόνο με τον επικεφαλής ασφαλείας του Φόρεϊν Όφις, Ίαν Κόλαρντ. Η κυβέρνηση, ωστόσο, επικαλείται έγγραφο που, όπως λέει, αναφέρει ρητά ότι έπρεπε να απορριφθεί η διαβάθμιση του Μάντελσον, κατηγορώντας τον Ρόμπινς ότι σκόπιμα απέκρυψε κρίσιμες πληροφορίες.
Ο Στάρμερ, μιλώντας στη Βουλή, χαρακτήρισε τη συμπεριφορά του Ρόμπινς «απίστευτη», υποστηρίζοντας ότι «ελήφθη συνειδητή απόφαση να μη διαμοιραστεί το υλικό, παρά τις επανειλημμένες ερωτήσεις». Ο Ρόμπινς, από την πλευρά του, επιμένει ότι «ακολούθησε αυστηρά τη διαδικασία» και ότι «δεν μετανιώνει για την απόφαση χορήγησης διαβάθμισης» στον Μάντελσον, αν και αναγνωρίζει ως λάθος ότι δεν είχε ολοκληρωθεί ο έλεγχος πριν την ανακοίνωση.
Θεσμικές προεκτάσεις και μήνυμα προς τους συμμάχους
Η υπόθεση έχει σημαντικές θεσμικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις. Πρώτον, αποκαλύπτει ένταση ανάμεσα στην εκλεγμένη κυβέρνηση και τη μόνιμη γραφειοκρατία για το ποιος έχει τον τελικό λόγο σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Δεύτερον, εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο πολιτικές πιέσεις μπορούν να επισπεύσουν ή να παρακάμψουν κρίσιμες διαδικασίες ελέγχου, ειδικά για μια θέση τόσο ευαίσθητη όσο ο πρέσβης στην Ουάσινγκτον, ενόψει μάλιστα της επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Τρίτον, στέλνει ένα σύνθετο μήνυμα προς τους συμμάχους του Ηνωμένου Βασιλείου, που παρακολουθούν πώς διαχειρίζεται το Λονδίνο την προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών και τη σχέση πολιτικής ηγεσίας – υπηρεσιών ασφαλείας. Η δημόσια σύγκρουση Στάρμερ – Ρόμπινς, με επίκεντρο τον Πίτερ Μάντελσον, δείχνει ένα σύστημα που δοκιμάζει τα όριά του σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Μάντελσον λειτουργεί ως stress test για την αξιοπιστία των βρετανικών θεσμών ασφαλείας: αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη γίνεται η ισορροπία όταν πολιτική σκοπιμότητα, ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και προσωπικές σχέσεις συναντούν την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο εμπιστευτικότητας. Για τις αγορές και τους συμμάχους, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το πρόσωπο του πρέσβη, αλλά αν το Λονδίνο μπορεί να εγγυηθεί προβλέψιμη, θεσμικά θωρακισμένη διαχείριση της ασφάλειας σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.
#ΗνωμένοΒασίλειο #Μάντελσον #Στάρμερ #διπλωματία #ασφάλεια
