Η βρετανική κυβέρνηση παγώνει τη διαδικασία επιστροφής των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, μετά την ανοιχτή αντίθεση του Ντόναλντ Τραμπ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η στρατηγική βάση του Ντιέγκο Γκαρσία και η κρίση στις σχέσεις Λονδίνου–Ουάσιγκτον.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε ότι «παγώνει» τα σχέδιά της για την επιστροφή των Νήσων Τσάγκος στο Μαυρίκιο, μετά τις σφοδρές επικρίσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Η απόφαση ανατρέπει μια συμφωνία που είχε παρουσιαστεί ως βήμα ολοκλήρωσης της αποαποικιοποίησης στον Ινδικό Ωκεανό και επαναφέρει στο προσκήνιο το βάρος της αμερικανοβρετανικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
Η στρατηγική σημασία του Ντιέγκο Γκαρσία και ο ρόλος των ΗΠΑ
Οι Νήσοι Τσάγκος, βρετανικό υπερπόντιο έδαφος, φιλοξενούν στη νήσο Ντιέγκο Γκαρσία μία από τις πλέον κρίσιμες στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η συμφωνία Λονδίνου–Μαυρικίου προέβλεπε τη μεταβίβαση κυριαρχίας στο Μαυρίκιο, με τη Βρετανία να διατηρεί τον έλεγχο της βάσης μέσω μίσθωσης διάρκειας 99 ετών, δίνοντας στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους.
Ωστόσο, η συμφωνία απαιτούσε επίσημη έγκριση από την Ουάσιγκτον. Ο Ντόναλντ Τραμπ, αν και αρχικά εμφανίστηκε διατεθειμένος να αποδεχθεί τη ρύθμιση, στη συνέχεια την χαρακτήρισε «πράξη μεγάλης βλακείας», υποστηρίζοντας ότι στέλνει μήνυμα αδυναμίας προς την Κίνα και τη Ρωσία. Υπό αυτό το κλίμα, το Λονδίνο αναγκάστηκε να αναδιπλωθεί, δηλώνοντας ότι θα προχωρήσει μόνο εφόσον υπάρχει σαφής αμερικανική στήριξη.
Ο Σάιμον ΜακΝτόναλντ, πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις, παραδέχθηκε δημοσίως ότι όταν «ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ανοιχτά εχθρικός, η κυβέρνηση πρέπει να ξανασκεφτεί» και μίλησε για συμφωνία που «μπαίνει στην κατάψυξη» επ’ αόριστον.
Αντιδράσεις Μαυρικίου και Χαγοσιανών – πλήγμα στη «ειδική σχέση» Λονδίνου–Ουάσιγκτον
Η κυβέρνηση του Μαυρικίου, περίπου 2.000 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά των Τσάγκος, δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει την προσπάθεια ανάκτησης της κυριαρχίας. Ο υπουργός Εξωτερικών Ντανάντζεϊ Ράμφουλ τόνισε ότι το Μαυρίκιο «δεν θα φεισθεί καμίας προσπάθειας» σε διπλωματικό και νομικό επίπεδο για να ολοκληρωθεί η διαδικασία αποαποικιοποίησης στην περιοχή.
Εξίσου έντονη είναι η αντίδραση των αυτόχθονων Χαγοσιανών, περίπου 2.000 από τους οποίους εκτοπίστηκαν τη δεκαετία του 1960 και του 1970 για να κατασκευαστεί η βάση. Εκπρόσωπος της εκστρατείας των Ιθαγενών Χαγοσιανών έκανε λόγο για «κατάπληξη» μπροστά στην ανατροπή και κατήγγειλε ότι η υπόθεση αντιμετωπίζεται κυρίως ως διακρατικό ζήτημα, περιθωριοποιώντας τους ίδιους τους ανθρώπους που υπέστησαν τον εκτοπισμό – ιδιαίτερα τους ηλικιωμένους επιζώντες.
Η κρίση γύρω από τις Νήσους Τσάγκος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο επιδείνωσης της λεγόμενης «ειδικής σχέσης» ΗΠΑ–Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία Τραμπ. Η ρήξη με συμμάχους του ΝΑΤΟ για το Γροιλανδία, αλλά και οι εντάσεις γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν, έχουν διαβρώσει την εμπιστοσύνη μεταξύ Λονδίνου και Ουάσιγκτον. Η βρετανική απροθυμία να επιτρέψει την πλήρη χρήση κοινών βάσεων για επιθετικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, με εξαίρεση περιορισμένες «αμυντικές επιχειρήσεις» από τη βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία, έχει επιβαρύνει περαιτέρω το κλίμα.
Η υπόθεση Τσάγκος, πέρα από το γεωστρατηγικό της βάρος στον Ινδικό Ωκεανό και τον ανταγωνισμό με Κίνα και Ρωσία, αναδεικνύει και το εκκρεμές αποικιακό παρελθόν της Βρετανίας. Η αναστολή της συμφωνίας αφήνει μετέωρη τόσο την αξίωση του Μαυρικίου όσο και το δικαίωμα επιστροφής των Χαγοσιανών, ενώ ταυτόχρονα αποκαλύπτει τα όρια της βρετανικής αυτονομίας όταν συγκρούονται οι στρατηγικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Σχόλιο 
: Η «παγωνιά» στις Νήσους Τσάγκος είναι ουσιαστικά θερμόμετρο της ανισορροπίας στη διατλαντική σχέση: το Λονδίνο εμφανίζεται εγκλωβισμένο ανάμεσα στην ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου και των αποαποικιοποιητικών του δεσμεύσεων και στην πραγματικότητα μιας ασύμμετρης εξάρτησης από τις αμερικανικές στρατηγικές επιλογές, σε μια περίοδο που ο Τραμπ χρησιμοποιεί τη συμμαχία περισσότερο ως εργαλείο πίεσης παρά ως εταιρική σχέση.
#ΗνωμένοΒασίλειο #ΝήσοιΤσάγκος #Μαυρίκιος #Τραμπ #ΗΠΑ #Γεωπολιτική
