Η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE) παραδέχεται σε Κογκρέσο και κοινή γνώμη ότι έχει αγοράσει και χρησιμοποιεί spyware της Paragon Solutions. Η υπόθεση αναζωπυρώνει τη διεθνή συζήτηση για τα όρια της κρατικής επιτήρησης και τις παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ (ICE) παραδέχθηκε επισήμως ότι έχει αγοράσει και χρησιμοποιεί εμπορικό spyware της αμερικανοϊσραηλινής Paragon Solutions, με αιτιολογία την αντιμετώπιση υποθέσεων διακίνησης ναρκωτικών και τρομοκρατίας. Η αποκάλυψη έγινε μέσω επιστολής του ασκούντος χρέη διευθυντή της ICE, Τοντ Λάιονς, προς τρεις βουλευτές, την οποία επικαλείται το TechCrunch.
Επαναφορά αμφιλεγόμενου συμβολαίου υπό τον μανδύα της «εθνικής ασφάλειας»
Στην επιστολή, ο Λάιονς αναφέρει ότι ενέκρινε για την ερευνητική μονάδα Homeland Security Investigations (HSI) τη χρήση «αιχμής τεχνολογικών εργαλείων» για να αντιμετωπιστεί η «άνθηση της εκμετάλλευσης κρυπτογραφημένων πλατφορμών επικοινωνίας» από ξένες τρομοκρατικές οργανώσεις. Πίσω από τη διατύπωση αυτή κρύβεται η αξιοποίηση spyware, το οποίο παρακάμπτει την κρυπτογράφηση, συλλέγοντας δεδομένα απευθείας από τις συσκευές-στόχους.
Η ICE είχε υπογράψει το 2024 συμβόλαιο με την Paragon Solutions, το οποίο «πάγωσε» άμεσα από την τότε κυβέρνηση προκειμένου να ελεγχθεί αν συμμορφώνεται με προεδρικό διάταγμα που περιορίζει τη χρήση εμπορικού spyware από αμερικανικές ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Το διάταγμα απαγορεύει εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στοχοποίηση Αμερικανών στο εξωτερικό ή για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Τον Σεπτέμβριο του 2025, το μπλόκο ήρθη και το συμβόλαιο ενεργοποιήθηκε εκ νέου – χωρίς όμως να είναι μέχρι σήμερα σαφές αν το εργαλείο είχε τεθεί σε επιχειρησιακή χρήση.
Σκάνδαλα, πολιτικές αντιδράσεις και κίνδυνοι για δικαιώματα
Η Paragon βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο μεγάλου σκανδάλου στην Ιταλία, όπου αποκαλύφθηκε ότι δημοσιογράφοι και ακτιβιστές υπέρ των μεταναστών είχαν στοχοποιηθεί με το spyware Graphite. Μετά τις αποκαλύψεις, η εταιρεία διέκοψε την πρόσβαση των ιταλικών υπηρεσιών πληροφοριών στα εργαλεία της, γεγονός που ενίσχυσε τις ανησυχίες για το πώς αυτά τα συστήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον της κοινωνίας των πολιτών.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λάιονς ότι η χρήση του spyware από την ICE «συμμορφώνεται με τις συνταγματικές απαιτήσεις» και ότι έχει πιστοποιηθεί πως δεν δημιουργεί «σημαντικούς κινδύνους» κακής χρήσης από ξένες κυβερνήσεις, οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο είναι έντονες. Η Δημοκρατική βουλευτής Σάμερ Λι, μία από τους πολιτικούς που ζήτησαν ενημέρωση, κατήγγειλε ότι η υπηρεσία προχωρά σε χρήση «επεμβατικής τεχνολογίας spyware εντός των ΗΠΑ», χωρίς να απαντά ουσιαστικά στα συνταγματικά και πολιτικά δικαιώματα που διακυβεύονται.
Η Λι τόνισε ότι οι πλέον εκτεθειμένες ομάδες είναι μετανάστες, μαύρες και καφέ κοινότητες, δημοσιογράφοι, οργανωτές και όσοι αντιστέκονται στην κρατική αυθαιρεσία, κατηγορώντας το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας ότι ζητά από το κοινό να αποδεχθεί «αόριστες διαβεβαιώσεις και δικαιολογίες που καλλιεργούν φόβο».
Διεθνείς προεκτάσεις και μάθημα για την Ευρώπη
Η υπόθεση της ICE αναδεικνύει πώς ακόμη και μετά από προεδρικά διατάγματα και διεθνείς καταγγελίες, τα εμπορικά spyware διατηρούν ισχυρή παρουσία στο οπλοστάσιο των κρατικών υπηρεσιών ασφαλείας. Για την Ευρώπη –και ιδίως για χώρες που έχουν ήδη κλυδωνιστεί από σκάνδαλα παρακολουθήσεων– το αμερικανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση: χωρίς αυστηρό, διαφανές πλαίσιο ελέγχου, η επίκληση της «μάχης κατά των ναρκωτικών» ή της «τρομοκρατίας» μπορεί να μετατραπεί σε γενική άδεια για μαζική επιτήρηση.
Paragon και ICE, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δεν απάντησαν σε ερωτήματα για τις τεχνικές δυνατότητες του εργαλείου, το εύρος των στοχοποιήσεων και τους μηχανισμούς λογοδοσίας.
Σχόλιο 
: Η νομιμοποίηση της χρήσης spyware από μια τόσο ισχυρή υπηρεσία όπως η ICE, παρά τις ρητές πολιτικές περιορισμού στις ΗΠΑ και τα διεθνή σκάνδαλα της Paragon, επιβεβαιώνει ότι η αγορά εμπορικής κυβερνοκατασκοπείας όχι μόνο δεν συρρικνώνεται, αλλά θεσμοποιείται. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με νωπές μνήμες από αντίστοιχες υποθέσεις, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς ανεξάρτητη εποπτεία, διαφάνεια συμβολαίων και αυστηρή δικαστική εποπτεία, τα εργαλεία αυτά μετατρέπονται από εξαιρέσεις για «βαριά εγκλήματα» σε μόνιμο μηχανισμό πολιτικής και κοινωνικής επιτήρησης.
#ΗΠΑ #ICE #Paragon #spyware #κυβερνοασφάλεια
