Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Η κίνηση κλιμακώνει δραματικά την ένταση και απειλεί με νέο σοκ τις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, έπειτα από την αποτυχία των συνομιλιών με το Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, που στόχευαν στην επανέναρξη της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη. Η απόφαση σηματοδοτεί σοβαρή κλιμάκωση της αντιπαράθεσης Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, με άμεσες γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Σκληρή ρητορική Τραμπ και όροι για το πυρηνικό πρόγραμμα
Σε διαδοχικές αναρτήσεις στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ δήλωσε ότι το αμερικανικό ναυτικό θα αρχίσει να μπλοκάρει πλοία που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και θα αναχαιτίζει κάθε πλοίο που έχει καταβάλει «διόδια» στο Ιράν για ασφαλή διέλευση. Προειδοποίησε ότι κάθε Ιρανός που θα ανοίξει πυρ κατά αμερικανικών ή άλλων «ειρηνικών» σκαφών θα «εξοντωθεί», ενώ το αμερικανικό ναυτικό θα επιχειρεί εκκαθάριση ναρκών στην περιοχή.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την ιρανική πολιτική «παγκόσμιο εκβιασμό», υπογραμμίζοντας ότι «οι ηγέτες χωρών, ειδικά των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, δεν θα εκβιαστούν ποτέ». Η σκληρή αυτή γραμμή ήρθε μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, που είχαν μεσολαβηθεί από το Πακιστάν και αποτελούσαν το υψηλότερο επίπεδο επαφής ΗΠΑ–Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι το κεντρικό αγκάθι ήταν η άρνηση της Τεχεράνης να δώσει «σαφή, θετική δέσμευση» ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε τις τεχνολογίες που θα της επέτρεπαν να το αποκτήσει ταχέως. Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο, κανένα μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας, συμπεριλαμβανομένων του Τζάρεντ Κούσνερ και των τεχνικών κλιμακίων, δεν παραμένει πλέον στο Πακιστάν.
Κίνδυνος νέου σοκ στις αγορές πετρελαίου και στρατιωτική διάσταση
Τα Στενά του Ορμούζ είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η επαναλειτουργία τους είχε καταστεί οικονομική προτεραιότητα για τον Τραμπ, εν μέσω αυξημένων τιμών πετρελαίου και ανησυχιών για τις επιπτώσεις του πολέμου σε μια ήδη ταραγμένη παγκόσμια οικονομία. Ο ναυτικός αποκλεισμός, ακόμη και αν χρησιμοποιηθεί ως διαπραγματευτικό εργαλείο, αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ.
Η ανακοίνωση ήρθε μία ημέρα μετά την επιβεβαίωση από τη CENTCOM ότι δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά διέσχισαν τα Στενά, στο πλαίσιο αποστολής εκκαθάρισης ναρκών – η πρώτη τέτοια διέλευση από την έναρξη των συγκρούσεων πριν από έξι εβδομάδες. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την κίνηση παραβίαση της εκεχειρίας και προχωρά παράλληλα σε σχέδιο επιβολής τέλους 1 δολαρίου ανά βαρέλι πετρελαίου για την ασφαλή διέλευση πλοίων.
Ο Βανς δεν διευκρίνισε αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα επαναλάβουν ή θα κλιμακώσουν τα πλήγματα στο Ιράν, ενδεχομένως στοχεύοντας και κρίσιμες υποδομές, όπως σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες. Ο Τραμπ, πάντως, προσπάθησε να εμφανίσει τις συνομιλίες ως «παραγωγικές», υποστηρίζοντας ότι τα σημεία στα οποία υπήρξε συμφωνία είναι καλύτερα από την πλήρη εφαρμογή των σχεδίων του για βομβαρδισμό του Ιράν «στη λίθινη εποχή».
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, σύμμαχοί του, όπως η πρώην πρέσβης στον ΟΗΕ Νίκι Χέιλι, παρουσιάζουν τον αποκλεισμό ως κίνηση τακτικής σε ένα «παιχνίδι κοτόπουλου» με την Τεχεράνη, όπου το ζητούμενο είναι ποιος θα υποχωρήσει πρώτος, ενόσω ισορροπεί μια εύθραυστη εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Σχόλιο 
: Ο ναυτικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ μετατρέπει μια ήδη επικίνδυνη κρίση σε ευθεία αναμέτρηση με τεράστιο ενεργειακό διακύβευμα. Η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί την κυριαρχία της στη θάλασσα ως μοχλό πίεσης για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα, αλλά ταυτόχρονα θέτει σε ομηρία την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου. Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, που εξαρτώνται από τις διεθνείς ροές ενέργειας, η εξέλιξη αυξάνει τον κίνδυνο νέου κύματος πληθωρισμού και γεωπολιτικής αστάθειας, επιβεβαιώνοντας ότι η Μέση Ανατολή παραμένει ο πιο ευαίσθητος κρίκος της παγκόσμιας οικονομίας.
#ΗΠΑ #Ιράν #ΣτενάΟρμούζ #Τραμπ #πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή #ενέργεια
