Νέα επίθεση του Ντόναλντ Τραμπ κατά του ΝΑΤΟ, με φόντο τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν και τις ευρωπαϊκές «ελλείψεις» συνδρομής. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχειρεί να διασώσει τη συνοχή της Συμμαχίας, μιλώντας για «πλειοψηφία» συμμάχων που τήρησαν τις δεσμεύσεις τους.
Η συνάντηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο εξελίχθηκε σε ακόμη ένα επεισόδιο ανοιχτής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και ευρωπαίων συμμάχων. Αφορμή, ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, στον οποίο τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ δεν είχαν άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
«Το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί» και απειλές αποχώρησης
Λίγο μετά τη συνάντηση, ο Τραμπ ανάρτησε στην πλατφόρμα Truth Social ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαζόμασταν και δεν θα είναι εκεί αν το χρειαστούμε ξανά». Η φράση αυτή συμπυκνώνει τη χρόνια δυσπιστία του προς τη Συμμαχία, την οποία έχει χαρακτηρίσει «χάρτινη τίγρη» και από την οποία έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν.
Πριν από τη συνάντηση, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιττ αναγνώρισε ότι ο Τραμπ «συζητά ξανά» το ενδεχόμενο αποχώρησης από το ΝΑΤΟ. Παράλληλα, δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι ο Λευκός Οίκος εξετάζει «τιμωρητικές» κινήσεις κατά κρατών-μελών που θεωρούνται ανεπαρκώς υποστηρικτικά στον πόλεμο με το Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής μετακίνησης αμερικανικών στρατευμάτων από το έδαφός τους.
Σε δήλωση που διαβάστηκε πριν τη συνάντηση, ο Τραμπ υποστήριξε ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ «δοκιμάστηκαν και απέτυχαν» κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν, εντείνοντας τις ανησυχίες για το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων.
Η άμυνα Ρούτε και η «λεπτή ισορροπία» στην Ευρώπη
Ο Μαρκ Ρούτε, πρώην πρωθυπουργός της Ολλανδίας και νυν επικεφαλής του ΝΑΤΟ, είναι γνωστός ως «Trump whisperer» για την ικανότητά του να εξομαλύνει τις εντάσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο. Μιλώντας στο CNN μετά τη συνάντηση, χαρακτήρισε τη συζήτηση «πολύ ειλικρινή και ανοιχτή, αλλά και μεταξύ δύο καλών φίλων».
Ο Ρούτε παραδέχθηκε ότι ο Τραμπ είναι «απολύτως απογοητευμένος» με πολλούς συμμάχους, λέγοντας ότι «βλέπει το δίκιο του» σε ορισμένες επικρίσεις. Ωστόσο, αντέτεινε ότι «η μεγάλη πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών» στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, προσφέροντας βάσεις, λογιστική υποστήριξη, υπερπτήσεις και γενικότερα τηρώντας τις δεσμεύσεις τους.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η αμερικανική ικανότητα να διεξάγει επιχειρήσεις στο Ιράν «ήταν εφικτή επειδή τόσες πολλές ευρωπαϊκές χώρες τήρησαν τις δεσμεύσεις τους», αν και αναγνώρισε ότι «κάποιες απέτυχαν στο τεστ», υιοθετώντας έναν «λεπτό» τόνο ισορροπίας μεταξύ κατανόησης των αμερικανικών παραπόνων και υπεράσπισης της Συμμαχίας.
Ο Ρούτε αναφέρθηκε επίσης στις πρωτοβουλίες του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ο οποίος συγκάλεσε 34 χώρες για να διερευνήσουν τρόπους διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμης οδού για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Διπλό μέτωπο: Ιράν και Ουκρανία
Ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη τεταμένη διατλαντική σχέση λόγω της συνεχιζόμενης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Η ανησυχία στην Ευρώπη είναι ότι η εστίαση των ΗΠΑ στο Ιράν και οι απειλές Τραμπ κατά του ΝΑΤΟ υπονομεύουν την αξιοπιστία της Συμμαχίας έναντι της Μόσχας.
Παράλληλα, η συζήτηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη παίρνει νέα ένταση. Τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν θεαματική άνοδο των ευρωπαϊκών αμυντικών προϋπολογισμών, όμως ο Τραμπ εξακολουθεί να θεωρεί ότι αρκετά κράτη-μέλη «κρύβονται» πίσω από την αμερικανική ισχύ.
Σε ανάρτηση στο Χ, εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ τόνισε ότι ο γενικός γραμματέας «υπογράμμισε τη σημασία οι σύμμαχοι να συνεχίσουν να εντείνουν τις προσπάθειες για μια ισχυρότερη και δικαιότερη Συμμαχία». Το μήνυμα απευθύνεται τόσο στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες όσο και στην Ουάσιγκτον, όπου οι φωνές υπέρ μιας πιο απομονωτικής γραμμής κερδίζουν έδαφος.
Σχόλιο
: Η νέα σύγκρουση Τραμπ–ΝΑΤΟ επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας. Η συζήτηση για στρατηγική αυτονομία, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και κοινή ευρωπαϊκή αποτροπή δεν είναι πια θεωρητική άσκηση, αλλά επείγουσα ανάγκη, ιδίως για χώρες όπως η Ελλάδα που βρίσκονται σε περίπλοκες γειτονιές και εξαρτώνται καίρια από την αξιοπιστία των συμμαχιών τους.






