Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε σε διάγγελμά του τη στρατηγική των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν, αποφεύγοντας όμως κάθε αναφορά στο ΝΑΤΟ. Η στάση του αναδιατάσσει τις συμμαχίες, ενώ η Ευρώπη και ειδικά η Γερμανία καλούνται να καλύψουν το κενό ασφάλειας.
Σε νυχτερινό διάγγελμα προς το αμερικανικό έθνος, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να οριοθετήσει τη συνέχεια της αμερικανικής πολιτικής στον πόλεμο με το Ιράν. Παρά το γεγονός ότι η σύγκρουση έχει ξεκάθαρες διατλαντικές και διεθνείς προεκτάσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκανε καμία αναφορά στο ΝΑΤΟ, επιλέγοντας αντ’ αυτού να εστιάσει στην ανάδειξη των «επιτυχιών» της αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής.
Πίεση στους συμμάχους, αποποίηση ευθυνών στα στρατηγικά σημεία
Σύμφωνα με την ανάλυση της Ρίξα Φύρσεν στο Berlin Playbook Podcast, η αποσιώπηση της Συμμαχίας δεν σημαίνει απουσία πίεσης προς τους Ευρωπαίους. Αντιθέτως, η ρητορική Τραμπ ενισχύει την αίσθηση ότι οι ΗΠΑ θεωρούν πως έχουν ήδη κάνει «το μερίδιό τους», στέλνοντας έμμεσο μήνυμα προς τους συμμάχους ότι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος – οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό.
Ενδεικτική είναι η προσπάθειά του να αποσείσει την αμερικανική ευθύνη για την ασφάλεια στη Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους διαύλους για τη διεθνή ναυτιλία και την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η μετάθεση αυτής της ευθύνης προς «τη διεθνή κοινότητα» ουσιαστικά σηματοδοτεί ότι η Ουάσιγκτον θέλει να περιορίσει το κόστος και τον κίνδυνο για τις δικές της δυνάμεις, την ώρα που οι επιπτώσεις σε ναύλα, ασφάλιστρα και τιμές ενέργειας επηρεάζουν άμεσα την παγκόσμια οικονομία – άρα και την Ευρώπη και την Ελλάδα.
Η Φύρσεν περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ «σπάει με βαριοπούλα» την υπάρχουσα παγκόσμια τάξη και την αρχιτεκτονική ασφαλείας, για να μετακινηθεί στη συνέχεια στη «θέση του θεατή», αφήνοντας στους άλλους την ευθύνη διαχείρισης των συνεπειών.
Γερμανική αδράνεια και ο κίνδυνος για τον Λίβανο
Στο ίδιο επεισόδιο, η εσωτερική γερμανική διάσταση αναδεικνύεται μέσα από την κριτική στον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους. Παρά τις δεσμεύσεις του ότι μέχρι το Πάσχα θα είχε παρουσιάσει ένα νέο, φιλόδοξο προφίλ ικανοτήτων για τη Μπούντεσβερ, μέχρι σήμερα δεν έχει παραδοθεί τίποτα χειροπιαστό. Ο εκπρόσωπος της Χριστιανικής Ένωσης, Τόμας Έρντλ, μιλά για «ρυθμούς χελώνας» στο υπουργείο και ζητά επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, προκειμένου η Γερμανία να ανταποκριθεί στις νέες απειλές.
Την ίδια ώρα, το μέτωπο του Ιράν απειλεί να παρασύρει ακόμη περισσότερο τον Λίβανο. Η ανταποκρίτρια Λάουρα Χύλζεμαν, από τη Βηρυτό, μεταφέρει εικόνα ανθρωπιστικής κρίσης, με περίπου 1,2 εκατ. εκτοπισμένους, μια αποδυναμωμένη λιβανική κυβέρνηση και έντονο φόβο για ενδεχόμενη ισραηλινή χερσαία επιχείρηση. Η περαιτέρω αποσταθεροποίηση του Λιβάνου θα είχε σοβαρές συνέπειες για τις προσφυγικές ροές προς την Ευρώπη, αυξάνοντας την πίεση σε χώρες πρώτης γραμμής όπως η Ελλάδα.
Το Berlin Playbook υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τον πόλεμο στο Ιράν, τη ρευστότητα στον Λίβανο και την αμερικανική αναδίπλωση ως απομακρυσμένα γεγονότα. Πρόκειται για κρίκους της ίδιας αλυσίδας, που επηρεάζουν την ασφάλεια, την ενέργεια, τις αγορές και τη συνοχή της ΕΕ.
Σχόλιο 
: Η ομιλία Τραμπ για το Ιράν επιβεβαιώνει μια βαθιά δομική μετατόπιση: οι ΗΠΑ αποσύρονται σταδιακά από τον ρόλο του «παγκόσμιου χωροφύλακα», απαιτώντας από Ευρώπη και περιφερειακούς παίκτες να επωμιστούν μεγαλύτερο βάρος. Για την ΕΕ –και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα– αυτό σημαίνει ότι η πολυτέλεια της στρατηγικής αδράνειας τελειώνει. Η συζήτηση για ευρωπαϊκή άμυνα, ενεργειακή ασφάλεια και ανθεκτικότητα σε προσφυγικές κρίσεις παύει να είναι θεωρητική και μετατρέπεται σε άμεση προτεραιότητα.
#Τραμπ #Ιράν #ΝΑΤΟ #Γερμανία #ΜέσηΑνατολή #Λίβανος #Ευρώπη
