Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί επέστρεψε εσπευσμένα στο Ισλαμαμπάντ, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ ακυρώνει την αποστολή Αμερικανών απεσταλμένων. Το Πακιστάν επιχειρεί να διασώσει μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός και να κρατήσει ανοιχτό τον δίαυλο ΗΠΑ–Ιράν.
Νέα τροπή παίρνει η προσπάθεια αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί επέστρεψε το βράδυ της Κυριακής στο Ισλαμαμπάντ, μόλις λίγες ώρες αφότου είχε αποχωρήσει από το Πακιστάν. Η αιφνίδια επάνοδός του συμπίπτει με την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να ακυρώσει προγραμματισμένη επίσκεψη Αμερικανών απεσταλμένων στο Πακιστάν για ειρηνευτικές συνομιλίες με την Τεχεράνη.
Διπλωματικός μαραθώνιος με πακιστανική μεσολάβηση
Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Αραγτσί επέστρεψε στην πακιστανική πρωτεύουσα «για να συνεχίσει τις διαβουλεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες», έπειτα από σύντομη στάση στο Ομάν. Η αποχώρησή του αργά το βράδυ του Σαββάτου είχε προκαλέσει σύγχυση για το αν οι συνομιλίες θα συνεχιστούν, πριν τελικά αναστρέψει την πορεία του ενόψει και προγραμματισμένου ταξιδιού στη Μόσχα.
Κατά την παρουσία του στο Ισλαμαμπάντ το Σάββατο, ο Ιρανός υπουργός είχε επαφές με τον Πακιστανό ομόλογό του, τον αρχηγό του στρατού και τον πρωθυπουργό της χώρας. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι διμερείς σχέσεις, οι περιφερειακές εξελίξεις και, κυρίως, οι προσπάθειες για τερματισμό των εχθροπραξιών. Σημειώνεται ότι ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού είχε επισκεφθεί την Τεχεράνη την προηγούμενη εβδομάδα, μεταφέροντας προτάσεις και μηνύματα ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και ιρανική ηγεσία μέσω Ισλαμαμπάντ.
Το Πακιστάν αξιοποιεί τον ρόλο του ως γείτονα του Ιράν και παραδοσιακού συμμάχου των ΗΠΑ για να λειτουργήσει ως βασικός διαμεσολαβητής. Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, έχει αποδεχθεί να «παγώσει» προσωρινά περαιτέρω στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, κατόπιν πακιστανικού αιτήματος, παρατείνοντας μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, την ώρα που διατηρεί τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Η ακύρωση Τραμπ και το ρήγμα στην ιρανική ηγεσία
Η διπλωματική κινητικότητα σκιάστηκε από την αιφνίδια παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος το Σάββατο ανακοίνωσε μέσω Truth Social ότι ακυρώνει το ταξίδι στο Πακιστάν του ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ. Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε «εσωτερικές έριδες και σύγχυση» στην ιρανική ηγεσία για να δικαιολογήσει την απόφαση, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Αν θέλουν να μιλήσουν, το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να τηλεφωνήσουν».
Η διατύπωση αυτή αφήνει να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να διαπραγματευθεί απευθείας με μια σαφώς οριοθετημένη ιρανική αντιπροσωπεία, θεωρώντας πως η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη καταλήξει σε ενιαία θέση για τους όρους ενός πιθανού τερματισμού των εχθροπραξιών. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού Άσιμ Μουνίρ ζήτησαν από την Ουάσινγκτον να «κρατήσει την επίθεση κατά του Ιράν» μέχρι να υπάρξει ενιαία πρόταση από την ιρανική πλευρά.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ενός εξαιρετικά ρευστού σκηνικού, όπου η στρατιωτική κλιμάκωση έχει προσωρινά ανασταλεί, αλλά η πολιτική διαπραγμάτευση παραμένει εύθραυστη και εκτεθειμένη σε αιφνίδιες κινήσεις από τον Λευκό Οίκο ή την Τεχεράνη. Ο ρόλος του Πακιστάν αναδεικνύεται κομβικός, όχι μόνο για τη διατήρηση της κατάπαυσης του πυρός, αλλά και για την αποτροπή ενός νέου σοκ στα Στενά του Ορμούζ, με άμεσες επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, στην ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία.
Σχόλιο 
: Η διπλωματία κινείται σε λεπτή κόκκινη γραμμή: ο Τραμπ χρησιμοποιεί την απειλή επανάληψης των πληγμάτων ως μοχλό πίεσης, ενώ η Τεχεράνη πασχίζει να εμφανιστεί ενιαία στο εσωτερικό της, χωρίς να φανεί ότι υποχωρεί. Το Πακιστάν, σε ρόλο «πυροσβέστη», κερδίζει γεωπολιτικό βάρος, αλλά αναλαμβάνει και σοβαρό ρίσκο: μια αποτυχία των συνομιλιών θα το εκθέσει και προς τις δύο πλευρές, με συνέπειες για την ασφάλεια και την οικονομία ολόκληρης της περιοχής.
#Ιράν #ΗΠΑ #Πακιστάν #Τραμπ #διπλωματία #πόλεμος
