Η Τεχεράνη ανεβάζει τους τόνους μετά τον νέο γύρο αμερικανικών κυρώσεων σε άτομα, εταιρείες και πλοία που συνδέονται με το ιρανικό πετρέλαιο. Η ρητορική περί «οικονομικής τρομοκρατίας» επιβεβαιώνει την κλιμάκωση στο ήδη τεταμένο μέτωπο ΗΠΑ–Ιράν.
Νέα ένταση στις ήδη επιβαρυμένες σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προκαλεί ο τελευταίος γύρος αμερικανικών κυρώσεων, που στοχεύει πάνω από δύο ντουζίνες φυσικά πρόσωπα, εταιρείες και πλοία τα οποία, σύμφωνα με την Ουάσινγκτον, συμμετέχουν σε δίκτυο λαθρεμπορίου ιρανικού πετρελαίου. Η Τεχεράνη απαντά με σκληρή ρητορική, μιλώντας για «οικονομική τρομοκρατία» και «κρατική εκβίαση».
Κατηγορίες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκαΐ, καταδίκασε δημόσια τις νέες κυρώσεις, τονίζοντας ότι πρόκειται για πολιτικές που «σκόπιμα προκαλούν πόνο και δυστυχία σε αθώους ανθρώπους». Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X υπογράμμισε πως είναι «απολύτως αποτρόπαιο το πώς τέτοιες πολιτικές παρουσιάζονται με αυτάρεσκη ηθικολογία».
Ο Μπαγκαΐ χαρακτήρισε τα μέτρα «τίποτε λιγότερο από οικονομική τρομοκρατία και κρατικό εκβιασμό», προσθέτοντας ότι «συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και, στο σωρευτικό τους αποτέλεσμα, ισοδυναμούν με γενοκτονία». Με αυτόν τον τρόπο, η Τεχεράνη επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το πεδίο της οικονομικής πίεσης στο επίπεδο του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επιδιώκοντας να κερδίσει πολιτικά ερείσματα σε τρίτες χώρες.
Στόχος τα χρηματοδοτικά κανάλια του ιρανικού πετρελαίου
Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις εντάσσονται στη μακροχρόνια στρατηγική της Ουάσινγκτον να περιορίσει τα έσοδα του Ιράν από τις εξαγωγές πετρελαίου, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της ιρανικής οικονομίας. Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, έχει διαμηνύσει ότι η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να στοχοποιεί τα χρηματοδοτικά κανάλια της Τεχεράνης, επιδιώκοντας να δυσκολέψει τη ροή κεφαλαίων προς τα ιρανικά δίκτυα επιρροής στην περιοχή.
Η στοχοποίηση εταιρειών-βιτρίνα και πλοίων που φέρονται να εμπλέκονται σε λαθρεμπόριο ιρανικού αργού μέσω τρίτων χωρών αποτελεί κεντρικό εργαλείο αυτής της πολιτικής. Αν και οι κυρώσεις είναι μονομερείς, η δευτερογενής τους διάσταση –η απειλή αποκλεισμού από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα– ασκεί ισχυρή πίεση και σε μη αμερικανικούς φορείς.
Απειλές για διεθνή λογοδοσία και περιφερειακή αποσταθεροποίηση
Παράλληλα, ο Μπαγκαΐ προανήγγειλε ότι το Ιράν επιδιώκει να καταστήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ υπόλογες για τις «εξοντώσεις» ιρανών ηγετών, κατηγορώντας τις δύο χώρες για «εγκλήματα κατά της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας». Η ρητορική αυτή εντάσσεται στην ευρύτερη ιρανική στρατηγική να παρουσιάσει τις δικές του ενέργειες ως αμυντικές, σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενης έντασης στη Μέση Ανατολή.
Η σύγκρουση κυρώσεων και αντι-ρητορικής αυξάνει την αβεβαιότητα για τις αγορές ενέργειας και περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης σε μέτωπα όπως ο Περσικός Κόλπος και η Ερυθρά Θάλασσα. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές έχουν έμμεσο αλλά ουσιαστικό ενδιαφέρον, καθώς κάθε νέα ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μεταφράζεται σε πρόσθετο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές του πετρελαίου και σε αναταράξεις στις θαλάσσιες μεταφορές και την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση δεν είναι μόνο διμερής ΗΠΑ–Ιράν, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της ενεργειακής ασφάλειας και του διεθνούς οικονομικού συστήματος. Οι κυρώσεις ενισχύουν τη στροφή προς παράλληλα δίκτυα πληρωμών και σκιώδεις διαδρομές πετρελαίου, με κίνδυνο μόνιμης αποσύνδεσης τμημάτων της παγκόσμιας οικονομίας από το δυτικό χρηματοπιστωτικό πλαίσιο.
#Ιράν #ΗΠΑ #κυρώσεις #πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή
