Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πιζεσκιάν απαντά στον Ντόναλντ Τραμπ, απορρίπτοντας τις εσωτερικές κατηγοριοποιήσεις «μετριοπαθών» και «σκληροπυρηνικών». Η έμφαση στη «σιδηρά ενότητα» και την απόλυτη υπακοή στον Ανώτατο Ηγέτη στέλνει μήνυμα συνέχειας στην εξωτερική γραμμή της Τεχεράνης.
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πιζεσκιάν απέρριψε δημοσίως τη διάκριση μεταξύ «μετριοπαθών» και «σκληροπυρηνικών» στην ιρανική πολιτική σκηνή, απαντώντας σε πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Πιζεσκιάν υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχουν ριζοσπάστες ή μετριοπαθείς», σημειώνοντας πως «είμαστε όλοι Ιρανοί και επαναστάτες», με στόχο την προβολή μιας εικόνας πλήρους ταύτισης με τον πυρήνα του συστήματος εξουσίας.
Μήνυμα εσωτερικής συνοχής και απόλυτης ευθυγράμμισης
Στην παρέμβασή του, ο Ιρανός πρόεδρος έκανε λόγο για «σιδηρά ενότητα έθνους και κυβέρνησης», δίνοντας έμφαση στην «πλήρη υπακοή στον Ανώτατο Ηγέτη της Επανάστασης». Η ρητορική αυτή λειτουργεί τόσο προς το εσωτερικό, ως υπενθύμιση της ιεραρχίας του καθεστώτος, όσο και προς το εξωτερικό, ως μήνυμα ότι ο στρατηγικός προσανατολισμός της Τεχεράνης δεν διαφοροποιείται με βάση τις πολιτικές ετικέτες που χρησιμοποιεί η Δύση.
Με την αναφορά στον «επιτιθέμενο εγκληματία» που θα «μεταμεληθεί» για τις πράξεις του, ο Πιζεσκιάν υιοθετεί την καθιερωμένη γλώσσα αντιπαράθεσης έναντι της Ουάσινγκτον. Παράλληλα, ακυρώνει τη δυνατότητα ανάδειξης διακριτών εσωτερικών κέντρων βάρους που θα μπορούσαν να εμφανιστούν ως δυνητικοί συνομιλητές για αποκλιμάκωση.
Η αιχμή προς Τραμπ και το ερώτημα «ποιος κυβερνά» στο Ιράν
Αφορμή για την αντίδραση Πιζεσκιάν αποτέλεσε δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την οποία ο ιρανικός λαός έχει «πολύ δύσκολο έργο» στο να καταλάβει ποιος είναι στην πραγματικότητα ο ηγέτης του. Η θέση αυτή αντανακλά μια σταθερή κριτική της Ουάσινγκτον στο ιρανικό θεοκρατικό σύστημα, όπου ο Ανώτατος Ηγέτης διαθέτει τον τελικό λόγο έναντι του εκλεγμένου προέδρου.
Η απάντηση της Τεχεράνης, με έμφαση στην «πλήρη υπακοή» και την κοινή επαναστατική ταυτότητα, στην πράξη επιβεβαιώνει ότι η τελική εξουσία παραμένει συγκεντρωμένη γύρω από τον θεσμό του Ανώτατου Ηγέτη. Την ίδια στιγμή, επιχειρεί να παρουσιάσει αυτή τη δομή ως πηγή σταθερότητας και εθνικής συνοχής, σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή.
Περιορισμός περιθωρίων για διακριτούς «μετριοπαθείς» συνομιλητές
Η δήλωση Πιζεσκιάν αποδυναμώνει περαιτέρω την αφήγηση περί διαχωρισμού «πραγματιστών» και «σκληροπυρηνικών» στο εσωτερικό του ιρανικού συστήματος, μια αφήγηση πάνω στην οποία είχαν στηρίξει κατά καιρούς τις πρωτοβουλίες τους δυτικοί διπλωματικοί δρώντες. Η εικόνα που εκπέμπεται είναι αυτή ενός μονολιθικού κέντρου αποφάσεων, όπου η όποια ευελιξία στην εξωτερική πολιτική οφείλει να κινείται εντός σαφώς καθορισμένων ορίων από τον Ανώτατο Ηγέτη.
Για τις αμερικανοϊρανικές σχέσεις, το μήνυμα είναι ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να αξιοποιήσει εσωτερικές διαφοροποιήσεις ως μοχλό επαναπροσέγγισης με την Ουάσινγκτον. Αυτό δυσχεραίνει την επανεκκίνηση ουσιαστικών διαπραγματεύσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα, τις περιφερειακές συγκρούσεις και την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα, σε ένα ήδη επιβαρυμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Ευρωπαϊκή διάσταση και κίνδυνοι για την ενεργειακή σταθερότητα
Για την Ευρώπη, κάθε μήνυμα σκλήρυνσης της ιρανικής στάσης ενισχύει το αντιληπτό ρίσκο αστάθειας στις θαλάσσιες οδούς του πετρελαίου, ιδίως στα στενά του Ορμούζ. Η απουσία σαφών «μετριοπαθών» διαύλων στην Τεχεράνη περιορίζει τον ρόλο της ευρωπαϊκής διπλωματίας ως διαμεσολαβητή και κάνει πιο περίπλοκη οποιαδήποτε συζήτηση για σταδιακή χαλάρωση κυρώσεων ή νέες ενεργειακές διευθετήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, το γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές πετρελαίου και ναυτιλιακών υπηρεσιών τείνει να παραμένει αυξημένο. Η κατάσταση επιδρά στον ευρύτερο πληθωρισμό κόστους στην ευρωζώνη, μέσω υψηλότερων τιμών καυσίμων και μεταφορών, εντείνοντας τις προκλήσεις για κυβερνήσεις και επιχειρήσεις στην προσπάθεια ελέγχου του λειτουργικού κόστους.
Σχόλιο 
: Η ρητή αποκήρυξη της διάκρισης «μετριοπαθών–σκληροπυρηνικών» στο ιρανικό σύστημα ενισχύει το σενάριο παρατεταμένης έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, χωρίς ορατά περιθώρια ταχείας αποκλιμάκωσης. Για την ελληνική οικονομία, αυτό μεταφράζεται σε επίμονο γεωπολιτικό ρίσκο στην αγορά ενέργειας, με έμμεσες πιέσεις στο κόστος καυσίμων, logistics και ναυτιλιακών υπηρεσιών. Οι ελληνικές επιχειρήσεις με υψηλή ενεργειακή ένταση ή έντονη εξάρτηση από θαλάσσιες μεταφορές οφείλουν να ενσωματώνουν στα επιχειρησιακά τους σενάρια παρατεταμένη μεταβλητότητα τιμών, ενισχυμένες στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου και διαφοροποίηση προμηθευτών, αντί να προεξοφλούν γρήγορη πολιτική ομαλοποίηση στο μέτωπο Ιράν–ΗΠΑ.
#Iran #Pezeshkian #Trump #USA #MiddleEast #Energy
