Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν και η ρητορική Τραμπ ανατρέπουν τις ισορροπίες της πυρηνικής αποτροπής. Η Τεχεράνη ωθείται επικίνδυνα προς την επιλογή της βόμβας.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος των ΗΠΑ κατά του Ιράν, σε συνδυασμό με την απροκάλυπτη απειλή αφανισμού από τον Ντόναλντ Τραμπ, επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της πυρηνικής αποτροπής. Παρότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, η κλιμάκωση των εχθροπραξιών και η κατάρρευση της εμπιστοσύνης προς την Ουάσιγκτον και το Ισραήλ δημιουργούν ισχυρά κίνητρα για μια στρατηγική «φυγής προς τα εμπρός».
Από την «επικείμενη απειλή» στην ώθηση για πυρηνικό εξοπλισμό
Ο Τραμπ δικαιολόγησε την κήρυξη πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου επικαλούμενος «επικείμενη απειλή» από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και οι επιθεωρητές του ΟΗΕ συγκλίνουν ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις πως το Ιράν κατασκεύασε ή επιχείρησε να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο μετά το 2003. Η πραγματικότητα είναι ότι πυρηνικά διαθέτουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, όχι η Ισλαμική Δημοκρατία.
Οι επανειλημμένες, αιφνιδιαστικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, εν μέσω διαπραγματεύσεων, ενισχύουν την άποψη των σκληροπυρηνικών Φρουρών της Επανάστασης ότι μόνο ένα πυρηνικό οπλοστάσιο μπορεί να αποτρέψει μελλοντικές επιδρομές. Η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, του οποίου η φετβά απαγόρευε ρητά την ανάπτυξη πυρηνικής βόμβας, αφαιρεί ένα κρίσιμο πολιτικοθρησκευτικό φρένο.
Η σκιά της Βόρειας Κορέας και η διάβρωση της Συνθήκης Μη Διάδοσης
Το άρθρο αναδεικνύει τον ρόλο της Βόρειας Κορέας ως πιθανού «προμηθευτή» έτοιμων πυρηνικών πολεκεφάλων ή, πιο ρεαλιστικά, υλικών, σχεδίων και τεχνογνωσίας προς το Ιράν, έναντι πετρελαίου. Η Πιονγκγιάνγκ έχει αποδεδειγμένο ιστορικό μεταφοράς πυρηνικής τεχνολογίας και ήδη προμηθεύει βαλλιστικούς πυραύλους σε Ιράν και Ρωσία. Αντίστοιχα, η ρωσική συνεργασία με την Τεχεράνη στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο γεωπολιτικής πολυπλοκότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων (NPT) εμφανίζεται βαθιά απονομιμοποιημένη. Οι επίσημες πυρηνικές δυνάμεις όχι μόνο δεν προχωρούν σε αφοπλισμό, όπως ορίζει η Συνθήκη, αλλά επενδύουν δισεκατομμύρια σε εκσυγχρονισμό και επέκταση των οπλοστασίων τους. Η εικόνα μιας «παγκόσμιας μηδενικής» εποχής χωρίς πυρηνικά απομακρύνεται, ενώ η επικείμενη αναθεωρητική διάσκεψη της NPT στη Νέα Υόρκη καλείται να συνεδριάσει υπό ένα κλίμα απαισιοδοξίας.
Επικίνδυνο ντόμινο στη Μέση Ανατολή και την Ασία
Η εμπειρία χωρών όπως η Ουκρανία, που παρέδωσε το πυρηνικό της οπλοστάσιο το 1994 για να δεχθεί ρωσική εισβολή δύο δεκαετίες αργότερα, ή το Ιράκ του 2003, τροφοδοτεί την αντίληψη ότι η απουσία πυρηνικής αποτροπής ισοδυναμεί με στρατηγική ευαλωτότητα. Αν το Ιράν επιλέξει τελικά τον δρόμο της βόμβας, είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς αν θα ακολουθήσουν Σαουδική Αραβία, Αίγυπτος και Τουρκία, ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, το προηγούμενο της ιρανικής σύγκρουσης μπορεί να αξιοποιηθεί από άλλες πυρηνικές δυνάμεις ως «νομιμοποίηση» επιθέσεων κατά μη πυρηνικών κρατών – με την Ταϊβάν, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να επανεξετάζουν, υπό αυτό το πρίσμα, τις δικές τους στρατηγικές επιλογές.
Σχόλιο 
: Η επιθετική, απρόβλεπτη χρήση ισχύος από πυρηνικά οπλισμένες δυνάμεις –με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ υπό τον Τραμπ και τη Ρωσία– διαβρώνει το βασικό αξίωμα της μεταψυχροπολεμικής τάξης: ότι η κατοχή πυρηνικών είναι εξαίρεση, όχι μονόδρομος επιβίωσης. Αν η Δύση επιμείνει σε επιλεκτική εφαρμογή κανόνων και σε διπλά μέτρα απέναντι σε Ιράν και Βόρεια Κορέα, το κίνητρο για «πυρηνική ασπίδα» σε μεσαίες δυνάμεις θα ενισχύεται. Η πραγματική πρόκληση για τη διεθνή κοινότητα δεν είναι μόνο να αποτρέψει την Τεχεράνη από το να αποκτήσει βόμβα, αλλά να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της συλλογικής ασφάλειας, προτού η λογική της αμοιβαίας εξασφαλισμένης καταστροφής μετατραπεί ξανά σε καθημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα.
#Ιράν #Τραμπ #Πυρηνικά #ΜέσηΑνατολή #NPT
