Κλιμακώνεται η σύγκρουση κυβέρνησης και διαδηλωτών στην Ιρλανδία, με την αστυνομία και τον στρατό να σπάνε τον αποκλεισμό του μοναδικού διυλιστηρίου. Ο κίνδυνος γενικευμένης έλλειψης καυσίμων αναδεικνύει την ενεργειακή ευαλωτότητα της χώρας.
Σε ανοιχτή σύγκρουση μεταξύ κράτους και διαδηλωτών για τις τιμές των καυσίμων εξελίσσεται η κρίση στην Ιρλανδία. Αστυνομικές δυνάμεις με χρήση σπρέι πιπεριού και στρατιωτικοί μηχανικοί με βαρέα οχήματα απομάκρυναν φορτηγά και τρακτέρ που επί τέσσερις ημέρες είχαν αποκλείσει την πρόσβαση στο διυλιστήριο Whitegate, στο Κορκ – το μοναδικό διυλιστήριο πετρελαίου της χώρας και βασικό κόμβο για βενζίνη και ντίζελ.
Μπλόκο σε διυλιστήριο, λιμάνια και οδικό δίκτυο
Αγρότες και μεταφορείς είχαν ξεκινήσει την Τετάρτη αποκλεισμό του Whitegate, εμποδίζοντας τις βυτιοφόρες να μπουν και να βγουν από τις εγκαταστάσεις, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη ραγδαία αύξηση της τιμής των καυσίμων. Απαιτούν δραστική μείωση της φορολογίας στα καύσιμα, η οποία –όπως καταγγέλλουν– αντιστοιχεί σε πάνω από 60% της τελικής τιμής στην αντλία.
Η κίνηση αυτή συνέπεσε με πανεθνική κινητοποίηση, με μπλόκα σε κεντρικούς οδικούς άξονες, σε κόμβους αυτοκινητοδρόμων και στην καρδιά του Δουβλίνου, στην οδό O’Connell. Δεκάδες τρακτέρ, φορτηγά και βαν έχουν παραλύσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς στην πρωτεύουσα, ενώ παρόμοιες δράσεις καταγράφονται σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι διαδηλωτές έχουν επίσης μπλοκάρει την κίνηση καυσίμων σε δύο κρίσιμα λιμάνια εισαγωγής πετρελαίου, στο Γκάλγουεϊ και στο Foynes (Κομητεία Λίμερικ), αλλά και στο Rosslare, κύρια πύλη της Ιρλανδίας προς την ηπειρωτική Ευρώπη μετά το Brexit. Στο Γκάλγουεϊ, ολλανδικό τάνκερ με 6 εκατ. λίτρα καυσίμων παραμένει αγκυροβολημένο στον όρμο, καθώς οι αποθήκες στο λιμάνι είναι ήδη γεμάτες και δεν μπορούν να εκφορτώσουν.
Κίνδυνος γενικευμένης έλλειψης και πολιτικό αδιέξοδο
Η οργάνωση «Fuels for Ireland», που εκπροσωπεί διανομείς και πρατήρια, προειδοποιεί ότι περίπου 600 από τα 1.500 πρατήρια της χώρας έχουν ήδη στερέψει λόγω πανικού των καταναλωτών, ενώ αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός σε Whitegate, Foynes και Γκάλγουεϊ, η επάρκεια καυσίμων σε αντλίες πανεθνικά δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε για τις επόμενες ημέρες.
Η κυβέρνηση χαρακτήρισε την επαναλειτουργία του Whitegate ζήτημα «εθνικής ασφάλειας». Ο υφυπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Άμυνας Τόμας Μπερν τόνισε ότι «αν το διυλιστήριο δεν ανοίξει, η χώρα θα κλείσει». Η κινητοποίηση στρατού για συνδρομή στην αστυνομία είχε διαταχθεί δύο ημέρες νωρίτερα από τον υπουργό Δικαιοσύνης, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Παρά την ένταση, δεν αναφέρθηκαν σοβαροί τραυματισμοί κατά την επέμβαση στο Whitegate. Όταν οι στρατιωτικοί μηχανικοί άρχισαν να μετακινούν τα οδοφράγματα, πολλοί ιδιοκτήτες φορτηγών και τρακτέρ παρέδωσαν οικειοθελώς τα κλειδιά. Ωστόσο, οι ηγέτες του κινήματος –που οργανώνεται μέσω Facebook με την ονομασία «The People of Ireland Against Fuel Prices»– δεσμεύθηκαν να εντείνουν τα μπλόκα σε άλλα σημεία και να επεκτείνουν τις διαμαρτυρίες σε όλες τις 26 κομητείες της χώρας.
Ρήξη με τις θεσμικές οργανώσεις και ευρωπαϊκή διάσταση
Η ιρλανδική κεντροδεξιά κυβέρνηση είχε ήδη προχωρήσει τον προηγούμενο μήνα σε μείωση φόρων σε βενζίνη και ντίζελ, ως αντίδραση στις ανατιμήσεις που προκάλεσε η επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν και η συνακόλουθη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου. Ωστόσο, αρνείται να διαπραγματευτεί με τους σημερινούς διαδηλωτές, καθώς αυτοί δεν εκπροσωπούνται από τους επίσημους φορείς, όπως η Ένωση Οδικών Μεταφορέων και η Ιρλανδική Ένωση Αγροτών, οι οποίες κρατούν αποστάσεις.
Η κρίση αποκαλύπτει πόσο ευάλωτα είναι τα κράτη-μέλη της ΕΕ σε αιφνίδιες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας καυσίμων, ιδίως όταν η φορολογική πολιτική στα καύσιμα γίνεται ταυτόχρονα εργαλείο δημοσιονομικής σταθερότητας και κοινωνικής έντασης. Με την Ιρλανδία να στηρίζεται σε ένα μόνο διυλιστήριο και λίγα βασικά λιμάνια, η ικανότητα μικρών, αποκεντρωμένων κινητοποιήσεων να παραλύουν ολόκληρη την οικονομία καθίσταται προφανής.
Σχόλιο 
: Η ιρλανδική κρίση στα καύσιμα λειτουργεί ως προειδοποίηση για όλη την Ευρώπη: η κοινωνική ανοχή στις υψηλές τιμές ενέργειας εξαντλείται, ενώ οι κυβερνήσεις, εγκλωβισμένες ανάμεσα σε δημοσιονομικούς περιορισμούς και πράσινους στόχους, δυσκολεύονται να δώσουν άμεσες απαντήσεις. Η δυνατότητα άτυπων, «εκτός συνδικάτων» κινητοποιήσεων να μπλοκάρουν κρίσιμες υποδομές δείχνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν είναι μόνο ζήτημα αποθήκευσης και διαφοροποίησης προμηθευτών, αλλά και πολιτικής διαχείρισης της οργής των πολιτών.
#Ιρλανδία #Καύσιμα #ΕνεργειακήΚρίση #Διαδηλώσεις
