Ο Πέδρο Σάντσεθ επιχειρεί να αναβαθμίσει την Ισπανία σε πρότυπο ηθικής και κοινωνικής πολιτικής για την ΕΕ. Μετωπικά απέναντι σε Τραμπ και Ισραήλ, καλεί την Ευρώπη να «εξοπλιστεί ηθικά».
Την πιο φιλόδοξη απόπειρα ιδεολογικής επανατοποθέτησης της Ισπανίας στον ευρωπαϊκό χάρτη επιχειρεί ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, παρουσιάζοντας τη χώρα του ως «ηθικό πρότυπο» για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια συγκυρία έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και αμερικανικής αποστασιοποίησης από την πολυμερή διπλωματία.
Η Ευρώπη ως ηθικός ηγέτης σε κενό αμερικανικής ηγεσίας
Μιλώντας στο European Pulse Forum της Politico στη Βαρκελώνη, ο Σάντσεθ υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν αρκεί να «εξοπλιστεί στρατιωτικά» αλλά οφείλει να «εξοπλιστεί και ηθικά», ώστε να συμβάλει σε «σταθερή και ειρηνική ανάπτυξη σε όλο τον κόσμο». Στο αφήγημά του, οι ΗΠΑ έχουν «εγκαταλείψει τη διεθνή συνεργασία» και η ΕΕ καλείται να καλύψει αυτό το κενό.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Ισπανός πρωθυπουργός προβάλλει το «ισπανικό μοντέλο» ως απόδειξη ότι είναι εφικτός ο συνδυασμός ανάπτυξης, σταθερής απασχόλησης, δίκαιης διανομής του πλούτου και προστασίας του περιβάλλοντος, χωρίς αμοιβαίες θυσίες. Υπενθύμισε ότι σε τέσσερις δεκαετίες εντός της ΕΕ, η Ισπανία εξελίχθηκε σε εδραιωμένη δημοκρατία με δυναμική οικονομία και πρωταγωνιστικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση.
Εμβληματικό παράδειγμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η μαζική ανάπτυξη των ΑΠΕ: σχεδόν το 60% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, γεγονός που –όπως τόνισε– προστάτευσε τη χώρα από τις ακραίες αυξήσεις τιμών ενέργειας που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Σκληρή γραμμή απέναντι στο Ισραήλ και κριτική στον Τραμπ
Ο Σάντσεθ, ένας από τους πιο σκληρούς επικριτές του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ευρώπη, ζήτησε ρητά από τις Βρυξέλλες την αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας ΕΕ–Ισραήλ, καταγγέλλοντας «κατάφωρη» παραβίαση του διεθνούς δικαίου από το Τελ Αβίβ στις επιχειρήσεις σε Γάζα και Λίβανο. Η στάση του τον έχει φέρει επανειλημμένα σε αντιπαράθεση τόσο με την ισραηλινή κυβέρνηση όσο και με τον Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο έχει επικρίνει για τη γραμμή του στον πόλεμο στο Ιράν.
Παράλληλα, υποστήριξε την ανάγκη για κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και ακόμη και για δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού, αλλά πάντα με αναφορά σε μια «ηθική πυξίδα» στις διεθνείς παρεμβάσεις της ΕΕ.
Μεταναστευτική πολιτική και εσωτερικές ευρωπαϊκές αντιθέσεις
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Σάντσεθ στο ζήτημα της μετανάστευσης, προωθώντας το σχέδιο της κυβέρνησής του για νομιμοποίηση πάνω από 500.000 παράτυπων μεταναστών. Η πρωτοβουλία αυτή προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις από τη δεξιά αντιπολίτευση: ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «εξάγει μεταναστευτικό πρόβλημα σε όλη την ΕΕ» και ζήτησε «ανάκτηση του ελέγχου των συνόρων».
Ο Σάντσεθ αντέτεινε ότι η «νόμιμη, ασφαλής και τακτική μετανάστευση» είναι προϋπόθεση για να αξιοποιήσει η Ευρώπη τις ευκαιρίες και να διαχειριστεί τις προκλήσεις της γήρανσης και των ελλείψεων εργατικού δυναμικού. Έθεσε έτσι το ζήτημα ως στρατηγική επιλογή για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας και κοινωνίας.
Αυτοπεποίθηση για την Ευρώπη, ανησυχία για τον ευρωσκεπτικισμό
Ο Ισπανός πρωθυπουργός επιχείρησε να αντιστρέψει το αφήγημα παρακμής που προωθούν ευρωσκεπτικιστικές και ακροδεξιές δυνάμεις. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη διαθέτει «την καλύτερη ποιότητα ζωής, το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής, τις περισσότερες δημοκρατικές κυβερνήσεις, τα πιο αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα και τους ασφαλέστερους δρόμους στον κόσμο».
Παρά την αισιόδοξη ρητορική, αναγνώρισε ότι «μένει πολλή δουλειά» και ζήτησε μεγαλύτερη έμφαση στις κοινωνικές δαπάνες στον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, καθώς και διατήρηση της ευρωπαϊκής ανοικτότητας σε «εμπόριο, ταλέντο και ιδέες».
Καταλήγοντας, κάλεσε την Ευρώπη να «τολμήσει να φανταστεί πόσο μακριά μπορεί να φτάσει» συλλογικά. Η παρέμβασή του επιβεβαιώνει τη στρατηγική της Μαδρίτης να προβάλλει την Ισπανία ως εργαστήριο προοδευτικών πολιτικών και ηθικής ηγεσίας σε μια Ένωση που παλεύει να ορίσει τον ρόλο της μεταξύ Ουάσινγκτον, Τελ Αβίβ και ενός ασταθούς διεθνούς συστήματος.
Σχόλιο 
: Η ρητορική Σάντσεθ δεν είναι απλώς ηθική διακήρυξη· είναι απόπειρα αναβάθμισης ισπανικής ισχύος εντός μιας ΕΕ που αναζητά νέο γεωπολιτικό και αξιακό κέντρο βάρους. Η σύγκρουση με Τραμπ και Ισραήλ ενισχύει το προφίλ του στο προοδευτικό ακροατήριο, αλλά βαθαίνει ρήγματα με συντηρητικές κυβερνήσεις και τροφοδοτεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ένωσης, ειδικά γύρω από το μεταναστευτικό και την κοινή άμυνα.
#Ισπανία #Σάντσεθ #ΕΕ #Ισραήλ #Τραμπ #Μετανάστευση #Ενέργεια
