Ο Ισραηλινός ΥΠΕΞ Γκιδεόν Σαάρ χαιρέτισε την ποινικοποίηση του αντισημιτισμού στην Ουκρανία, κάνοντας λόγο για σημαντικό βήμα κατά των εγκλημάτων μίσους.
Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκιδεόν Σαάρ συνεχάρη τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι για την υπογραφή νόμου που ποινικοποιεί ρητά τον αντισημιτισμό στο ουκρανικό Ποινικό Δίκαιο. Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Σαάρ χαρακτήρισε τη ρύθμιση «σημαντικό βήμα στη μάχη κατά των εγκλημάτων μίσους, ιδιαίτερα του αντισημιτισμού», επισημαίνοντας τη σημασία της για την προστασία των μειονοτήτων.
Το περιεχόμενο του νόμου και το πλαίσιο ποινών
Ο νόμος, που εγκρίθηκε από τη Βερχόβνα Ράντα στις 15 Φεβρουαρίου 2022 και υπογράφηκε από τον Ζελένσκι την Τρίτη, εντάσσει τον αντισημιτισμό ως αυτοτελές αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα της Ουκρανίας. Για αντισημιτικές πράξεις προβλέπονται χρηματικά πρόστιμα από 3.400 έως 8.500 ουκρανικές γρίβνες, δηλαδή περίπου 80 έως 200 δολάρια, ή περιορισμός της ελευθερίας έως πέντε έτη.
Σε περιπτώσεις όπου οι πράξεις συνοδεύονται από βία ή τελούνται από δημόσιο λειτουργό, οι κυρώσεις εντείνονται: προβλέπονται πρόστιμα 8.500 έως 17.000 γρίβνες (περίπου 200 έως 400 δολάρια) ή φυλάκιση από δύο έως πέντε έτη. Όταν εμπλέκονται οργανωμένες ομάδες ή προκαλούνται βαριές συνέπειες, η ποινή κλιμακώνεται σε κάθειρξη πέντε έως οκτώ ετών. Η διαβάθμιση στοχεύει να αποθαρρύνει τόσο την «απλή» ρητορική μίσους όσο και πιο δομημένες, συστημικές μορφές βίας.
Διεθνής εικόνα της Ουκρανίας και μήνυμα Ισραήλ
Η νομοθετική αυτή κίνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουκρανία προσπαθεί να ενισχύσει τους δεσμούς της με τη Δύση, στέλνει μήνυμα ευθυγράμμισης με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ρητή ποινικοποίηση του αντισημιτισμού περιορίζει τα περιθώρια ατιμωρησίας για εγκλήματα μίσους και ενισχύει την εμπιστοσύνη εβραϊκών κοινοτήτων στο ουκρανικό κράτος.
Για το Ισραήλ, η δημόσια στήριξη της κίνησης του Κιέβου εντάσσεται στην πάγια στρατηγική ανάδειξης της καταπολέμησης του αντισημιτισμού ως κεντρικού άξονα της εξωτερικής του πολιτικής. Η θετική ανάδειξη του ουκρανικού παραδείγματος επιτρέπει στην ισραηλινή διπλωματία να προβάλει συνεργασίες με χώρες που υιοθετούν αυστηρό πλαίσιο κατά των εγκλημάτων μίσους.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου η άνοδος της ρητορικής μίσους και οι αναθεωρητικές αφηγήσεις για το Ολοκαύτωμα προκαλούν ανησυχία, ο ουκρανικός νόμος λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας: η ουσιαστική και αμερόληπτη εφαρμογή του θα κρίνει αν πρόκειται για ουσιαστικό εργαλείο προστασίας ή για συμβολική κίνηση με περιορισμένη πρακτική επίδραση.
Σχόλιο
: Η Ουκρανία επιχειρεί, μέσω του νέου νόμου, να ενισχύσει την θεσμική της εικόνα ως κράτος δικαίου και ταυτόχρονα να απαντήσει σε ιστορικές ευαισθησίες γύρω από τον αντισημιτισμό. Για το Ισραήλ, η εξέλιξη αποτελεί χρήσιμο διπλωματικό εργαλείο, αλλά η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν οι ουκρανικές αρχές θα κινηθούν με συνέπεια απέναντι σε καταγγελίες μίσους, χωρίς εξαιρέσεις και πολιτικές παρεμβάσεις.






