Η διάσωση του Αμερικανού αεροπόρου από το καταρριφθέν F‑15E εξελίσσεται σε κομβικό επεισόδιο στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν. Παράλληλα, η σύγκρουση επεκτείνεται σε Λίβανο, Κουβέιτ και ΗΑΕ, εντείνοντας τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στον Κόλπο.
Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε τη διάσωση του δεύτερου μέλους πληρώματος του αμερικανικού F‑15E που καταρρίφθηκε από ιρανικά πυρά την Παρασκευή εντός ιρανικού εδάφους. Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι ο αεροπόρος έχει τραυματιστεί αλλά «θα είναι μια χαρά», παρουσιάζοντας την επιχείρηση ως επίδειξη αμερικανικής «απόλυτης αεροπορικής υπεροχής». Το επεισόδιο, ωστόσο, όχι μόνο δεν αποκλιμακώνει, αλλά τροφοδοτεί περαιτέρω τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με την Τεχεράνη, η οποία ήδη έχει επεκταθεί σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Αντιφατικές αφηγήσεις για τη διάσωση και απώλειες
Σύμφωνα με το αμερικανικό αφήγημα, η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης εξελίχθηκε σε ιδιαίτερα δύσβατο ορεινό έδαφος, με τον Τραμπ να υποστηρίζει ότι «δεκάδες αεροσκάφη, οπλισμένα με τα πιο θανατηφόρα όπλα στον κόσμο», κινητοποιήθηκαν για να ανακτήσουν τον ιπτάμενο, χωρίς καμία αμερικανική απώλεια. Ο ίδιος είχε ήδη ανακοινώσει τη διάσωση του πρώτου μέλους πληρώματος του F‑15E, καθώς και του πιλότου του δεύτερου αεροσκάφους A‑10 που καταρρίφθηκε την ίδια ημέρα.
Η Τεχεράνη προβάλλει μια εντελώς διαφορετική εκδοχή. Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστηρίζουν ότι κατά τη διάρκεια της αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης διάσωσης καταρρίφθηκαν «εχθρικά αεροσκάφη» σε κοινή επιχείρηση αεροπορίας, χερσαίων δυνάμεων, παραστρατιωτικών μονάδων και αστυνομίας. Ιρανοί αξιωματούχοι μιλούν για πτώση μεταγωγικού C‑130 και δύο ελικοπτέρων Black Hawk στην επαρχία Ισφαχάν, ενώ γίνεται λόγος και για κατάρριψη ισραηλινού μη επανδρωμένου αεροσκάφους στην ίδια περιοχή.
Η ασυμφωνία των δύο αφηγήσεων δείχνει όχι μόνο τον πόλεμο προπαγάνδας που διεξάγεται παράλληλα με τον στρατιωτικό, αλλά και το πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ περιορισμένης σύγκρουσης και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Περιφερειακή ανάφλεξη: Λίβανος, Κουβέιτ, ΗΑΕ στο στόχαστρο
Στον νότιο Λίβανο, ισραηλινά πλήγματα στην πόλη Κφαρ Χάττα φέρονται να σκότωσαν έξι μέλη μιας οικογένειας, σύμφωνα με τον λιβανέζικο κρατικό πρακτορείο NNA και το AFP. Παράλληλες επιθέσεις σε άλλες περιοχές του νότιου Λιβάνου προκάλεσαν επιπλέον θύματα, ενώ ο ισραηλινός στρατός δηλώνει ότι στοχεύει υποδομές της Χεζμπολάχ, η οποία απαντά με ρουκέτες και ακόμη και με εκτόξευση πυραύλου κρουζ εναντίον ισραηλινού πολεμικού πλοίου.
Στον Κόλπο, ιρανικά drones έπληξαν κυβερνητικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, προκαλώντας σημαντικές ζημιές σε κτίριο του υπουργείου Οικονομικών και σε εγκατάσταση της Kuwait Petroleum Corporation, χωρίς αναφορές για τραυματίες. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επίσης στόχος ιρανικών πυραυλικών και drone επιθέσεων, ανέστειλαν τη λειτουργία της μεγάλης πετροχημικής μονάδας Borouge μετά από πυρκαγιές που προκλήθηκαν από θραύσματα αναχαιτισμένων βλημάτων.
Διπλωματικές προσπάθειες και το ορόσημο του Ορμούζ
Η Αίγυπτος επιχειρεί να αναδειχθεί σε βασικό μεσολαβητή. Ο υπουργός Εξωτερικών Μπάντρ Αμπντελάτι είχε τηλεφωνικές επαφές με τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, τον Ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγκτσί, καθώς και με τους Τούρκους και Πακιστανούς υπουργούς Εξωτερικών, που επίσης μεσολαβούν. Το Κάιρο προειδοποιεί για «πρωτοφανή έκρηξη» στη Μέση Ανατολή εάν δεν επιτευχθεί άμεση αποκλιμάκωση.
Το χρονικό πλαίσιο πιέζει: λήγει το τελεσίγραφο του Τραμπ προς την Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου. Η απειλή του ότι «η κόλαση θα πέσει πάνω στο Ιράν» αν παραμείνουν κλειστά, σε συνδυασμό με τα συνεχιζόμενα χτυπήματα σε υποδομές ενέργειας σε Κουβέιτ και ΗΑΕ, ανεβάζουν κατακόρυφα το ρίσκο για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου και, κατ’ επέκταση, για οικονομίες όπως η ελληνική που παραμένουν ευάλωτες στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η διάσωση του Αμερικανού ιπτάμενου, παρότι παρουσιάζεται από την Ουάσιγκτον ως θρίαμβος ισχύος και αποφασιστικότητας, στην πράξη αναδεικνύει πόσο κοντά βρίσκεται η περιοχή σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Η σύγκρουση έχει πλέον ξεφύγει από το στενό δίπολο ΗΠΑ–Ιράν και μετατρέπεται σε πολυμέτωπο πόλεμο δι’ αντιπροσώπων, με Λίβανο, Κουβέιτ και ΗΑΕ να μετατρέπονται σε πεδία βολής. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το πραγματικό διακύβευμα είναι η ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τον Κόλπο και η αποφυγή ενός σοκ στις τιμές που θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό και θα πιέσει ξανά τα δημόσια οικονομικά. Η διπλωματική πίεση για αποκλιμάκωση και άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν είναι ζήτημα ανθρωπιστικής ευαισθησίας, αλλά σκληρού γεωοικονομικού συμφέροντος.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
