Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τη ρητορική του απέναντι στο Ιράν, συνδυάζοντας απειλές ολοκληρωτικής καταστροφής με μηνύματα περί «καλής πιθανότητας» συμφωνίας. Την ίδια ώρα, η ενεργειακή ασφυξία από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ απειλεί την παγκόσμια οικονομία.
Ο πόλεμος ΗΠΑ – Ιράν κλιμακώνεται επικίνδυνα, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κινείται σε ένα εκρηκτικό μείγμα πολεμικής ρητορικής και αιφνίδιων ανοικτών παραθύρων για διαπραγμάτευση. Ενώ η Ουάσιγκτον πανηγυρίζει τη διάσωση δεύτερου Αμερικανού ιπτάμενου του οποίου το μαχητικό καταρρίφθηκε στο Ιράν, ο Λευκός Οίκος απειλεί με μαζικούς βομβαρδισμούς σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές, εφόσον τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν άμεσα για τη ναυσιπλοΐα.
Αμερικανικό τελεσίγραφο και γεωπολιτικός τζόγος στον Περσικό
Ο Τραμπ δήλωσε ότι βλέπει «καλή πιθανότητα» επίτευξης συμφωνίας με την Τεχεράνη, ακόμη και μέσα στη Δευτέρα, υποστηρίζοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, το μήνυμα αυτό συνοδεύεται από ένα σκληρό τελεσίγραφο: αν το Ιράν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ μέχρι την Τρίτη, η Ουάσιγκτον προειδοποιεί ότι θα «τινάξει τα πάντα στον αέρα» και θα πλήξει εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και γέφυρες, αφήνοντας τη χώρα σε συνθήκες απόλυτης καταστροφής.
Η ρητορική του Τραμπ, με χαρακτηρισμούς όπως «θα ζουν στην Κόλαση» και υπαινιγμούς για «ανάληψη των πετρελαϊκών πόρων», ανεβάζει δραματικά το επίπεδο έντασης. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, παραμένει αμετακίνητη, συνεχίζοντας πυραυλικές και drone επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων και ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο, ενώ διατηρεί σε μεγάλο βαθμό κλειστά τα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, στο παρασκήνιο κινείται η περιφερειακή διπλωματία: το Ομάν συνομιλεί με το Ιράν για ασφαλή διέλευση πλοίων, ενώ η Αίγυπτος, μαζί με Τουρκία και Πακιστάν, επιχειρεί να διαμορφώσει πλαίσιο αποκλιμάκωσης πριν λήξει η προθεσμία του αμερικανικού τελεσιγράφου.
Ενεργειακό σοκ, OPEC+ και κίνδυνος παγκόσμιας ύφεσης
Η στρατιωτική αντιπαράθεση έχει ήδη μετατραπεί σε βαθιά ενεργειακή κρίση. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κυκλοφορίας από τα Στενά του Ορμούζ –από όπου πριν τον πόλεμο διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου– έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στις αγορές. Οι επιθέσεις σε εγκαταστάσεις σε Κουβέιτ και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με «σοβαρές» ζημιές σε πετρελαϊκές και πετροχημικές υποδομές, εντείνουν την αβεβαιότητα.
Η συμμαχία OPEC+ ανακοινώνει αύξηση ποσοστώσεων παραγωγής από τον Μάιο κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως, αλλά αναγνωρίζει ότι η πραγματική δυνατότητα ενίσχυσης της προσφοράς είναι περιορισμένη, λόγω πολέμου και ήδη πιεσμένων παραγωγικών δυνατοτήτων. Η προοπτική παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών μέχρι τα μέσα Μαΐου τροφοδοτεί σενάρια τιμών άνω των 150 δολαρίων το βαρέλι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για πληθωρισμό, μεταφορικό κόστος και ρυθμούς ανάπτυξης διεθνώς.
Την ίδια ώρα, το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με το μακροβιότερο πανεθνικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο που έχει καταγραφεί ποτέ, περιορίζοντας δραστικά την ενημέρωση και τη δυνατότητα εσωτερικής οργάνωσης της κοινωνίας, ενώ το Ισραήλ κλιμακώνει τις επιχειρήσεις του σε Λίβανο και ιρανικό έδαφος, απειλώντας ανοικτά την ηγεσία της Τεχεράνης.
Σχόλιο
: Η σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν έχει μετατραπεί σε κρίση-κόμβο: στρατιωτική, ενεργειακή, χρηματοπιστωτική και τεχνολογική (με το μπλακάουτ στο διαδίκτυο). Η επιθετική, απρόβλεπτη ρητορική Τραμπ, σε συνδυασμό με την αποφασιστικότητα της Τεχεράνης να αξιοποιήσει τα Στενά του Ορμούζ ως στρατηγικό μοχλό πίεσης, αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού που θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και σε παγκόσμια ύφεση. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η ενεργειακή διάσταση της κρίσης είναι ήδη ορατή: ακριβότερο πετρέλαιο, πιέσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και νέα πληθωριστικά κύματα, σε μια περίοδο που οι οικονομίες προσπαθούν ακόμη να σταθεροποιηθούν.






