Δεν υπάρχει καμία θεσμική ή νομική πρόβλεψη για την αναστολή συμμετοχής χώρας στο ΝΑΤΟ, σύμφωνα με αξιωματούχους της Συμμαχίας, παρά τα σενάρια που φέρονται να εξετάζουν κύκλοι στην Ουάσιγκτον σχετικά με πιθανές κυρώσεις κατά της Ισπανίας.
Η συζήτηση πυροδοτήθηκε από εσωτερική αλληλογραφία του Πενταγώνου, η οποία φέρεται να εξετάζει τρόπους πίεσης προς συμμάχους που δεν στηρίζουν ενεργά τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο της Συμμαχίας είναι σαφές: δεν προβλέπεται μηχανισμός αποβολής ή αναστολής μέλους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν εργαλεία πίεσης.
Η Μαδρίτη έχει επιλέξει μια προσεκτική και νομικά θωρακισμένη στάση. Ο πρωθυπουργός Pedro Sánchez ξεκαθάρισε ότι η Ισπανία λειτουργεί βάσει επίσημων δεσμεύσεων και όχι ανεπίσημων επικοινωνιών. Στην πράξη, η χώρα αρνήθηκε τη χρήση του εναέριου χώρου της, καθώς και των κρίσιμων βάσεων σε Rota και Morón, περιορίζοντας σημαντικά τη στρατιωτική ευελιξία των ΗΠΑ.
Παρόμοια στάση έχουν υιοθετήσει και άλλοι ευρωπαίοι σύμμαχοι. Η Ιταλία έχει επιβάλει περιορισμούς στη βάση της Sigonella, ενώ η Γαλλία εμφανίζεται επιλεκτική ως προς τη στήριξη επιχειρησιακών αιτημάτων. Το αποτέλεσμα είναι μια Συμμαχία που λειτουργεί με διαφοροποιημένα επίπεδα συμμετοχής.
Η δυσαρέσκεια στην Ουάσιγκτον είναι εμφανής. Εκπρόσωποι του Πενταγώνου αφήνουν να εννοηθεί ότι εξετάζονται εναλλακτικά μέτρα πίεσης, όπως ο αποκλεισμός Ισπανών αξιωματούχων από θέσεις στο ΝΑΤΟ ή η αναθεώρηση της αμερικανικής στήριξης σε ευρωπαϊκά γεωπολιτικά ζητήματα.
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στην Ισπανία. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι εξετάζονται ευρύτερες στρατηγικές πίεσης προς την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της επαναξιολόγησης της αμερικανικής στάσης σε ζητήματα όπως τα Νησιά Φώκλαντ.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η ένταση αυτή δεν αφορά μόνο μια διμερή διαφωνία. Αφορά τη συνοχή της Συμμαχίας. Το ΝΑΤΟ δεν έχει σχεδιαστεί για περιπτώσεις εσωτερικής διάσπασης σε ενεργή σύγκρουση. Και αυτή τη στιγμή, αυτό ακριβώς δοκιμάζεται.
Για τη ναυτιλία και την ενέργεια, η εξέλιξη έχει άμεση σημασία. Η μειωμένη στρατιωτική συνοχή της Δύσης επηρεάζει την ικανότητα διασφάλισης κρίσιμων θαλάσσιων οδών, όπως το Στενό του Ορμούζ. Αν η αποτρεπτική ισχύς της Συμμαχίας εμφανίζεται κατακερματισμένη, το ρίσκο στις θαλάσσιες μεταφορές αυξάνεται.
Η κατάσταση δημιουργεί ένα νέο γεωπολιτικό περιβάλλον, όπου οι συμμαχίες δεν λειτουργούν αυτόματα, αλλά υπό όρους.
SBC Analysis – Σχολιο
Η Ουάσιγκτον μπορεί να θέλει να πιέσει. Αλλά το ΝΑΤΟ δεν είναι εταιρεία για να “απολύσεις” μέλος.
Και αυτό είναι το πρόβλημα.
Όταν δεν υπάρχει θεσμικός μηχανισμός επιβολής, η πίεση μεταφέρεται στο πολιτικό και οικονομικό επίπεδο. Αυτό σημαίνει λιγότερη συνοχή και περισσότερη αβεβαιότητα.
Για τη ναυτιλία και την ενέργεια, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών βασίζεται σε συντονισμό. Όχι σε εσωτερικές συγκρούσεις.
Αν η Δύση δεν λειτουργεί ως ενιαίο σύστημα, το ρίσκο δεν αυξάνεται γραμμικά.
Αυξάνεται εκθετικά.
