Η Ουγγαρία οδεύει σε κρίσιμες εκλογές με τον Πέτερ Μάγιαρ να αμφισβητεί ευθέως την 16ετή κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν. Το αποτέλεσμα θα κρίνει όχι μόνο την εσωτερική πορεία της χώρας, αλλά και τη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές στην Ουγγαρία, το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε σπάνια ρευστότητα. Ο μέχρι πρότινος άγνωστος στο ευρύ ευρωπαϊκό κοινό Πέτερ Μάγιαρ εμφανίζεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ικανός να απειλήσει σοβαρά την 16ετή κυριαρχία του Βίκτορ Όρμπαν. Για τις Βρυξέλλες, η αναμέτρηση δεν είναι μια ακόμη εθνική εκλογή, αλλά ένα τεστ για το μέλλον των σχέσεων ΕΕ – Βουδαπέστης και για την αντοχή των ευρωπαϊκών μηχανισμών κράτους δικαίου.
Το διακύβευμα για την Ουγγαρία και την ΕΕ
Η κυβέρνηση Όρμπαν έχει συγκρουστεί επανειλημμένα με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για ζητήματα ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, ελευθερίας των ΜΜΕ και διαφάνειας στη χρήση κοινοτικών πόρων. Ως αποτέλεσμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παγώσει δισεκατομμύρια ευρώ από τα ταμεία συνοχής και ανάκαμψης, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά τόσο εκτεταμένα τον μηχανισμό αιρεσιμότητας που συνδέει τη χρηματοδότηση με τον σεβασμό στο κράτος δικαίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, αρκετοί στην «φούσκα των Βρυξελλών» βλέπουν σε μια πιθανή νίκη Μάγιαρ την ευκαιρία για επαναπροσέγγιση. Ωστόσο, ακόμη και σε περίπτωση πολιτικής αλλαγής, η διαδικασία «ξεπαγώματος» των κονδυλίων δεν θα είναι ούτε αυτόματη ούτε γρήγορη. Απαιτούνται συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, νέοι θεσμικοί μηχανισμοί ελέγχου και κυρίως απόδειξη ότι οι αλλαγές δεν είναι προσχηματικές. Για μια νέα κυβέρνηση, αυτό σημαίνει πολιτικό κόστος στο εσωτερικό και σκληρές διαπραγματεύσεις στο εξωτερικό.
Ταυτόχρονα, ο Όρμπαν έχει οικοδομήσει ένα σύστημα εξουσίας που διαπερνά διοίκηση, ΜΜΕ και επιχειρηματικά συμφέροντα. Ακόμη και μια εκλογική ήττα δεν θα ισοδυναμεί με άμεση αποδόμηση αυτού του πλέγματος, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια κίνησης οποιασδήποτε νέας ηγεσίας.
Πόλεμος, Τραμπ και ο ευρωπαϊκός λογαριασμός
Παράλληλα με την ουγγρική κάλπη, οι Βρυξέλλες παρακολουθούν τις εξελίξεις στον πόλεμο στο Ιράν, όπου οι τελευταίες κινήσεις αναζωπυρώνουν τον φόβο ότι η Ευρώπη θα κληθεί ξανά να «πληρώσει τον λογαριασμό» για αμερικανικές επιλογές. Οι αποφάσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή έχουν ήδη στο παρελθόν μεταφραστεί σε αυξημένες μεταναστευτικές ροές, ενεργειακή αστάθεια και ανάγκη για πρόσθετες ευρωπαϊκές δαπάνες άμυνας και ανθρωπιστικής βοήθειας.
Η ταυτόχρονη πίεση από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ένταση στο Ιράν καθιστά την ενότητα της ΕΕ ακόμη πιο κρίσιμη. Σε αυτό το πλαίσιο, μια Ουγγαρία που επιστρέφει σε πιο συνεργατική στάση θα διευκόλυνε τη λήψη αποφάσεων σε κυρώσεις, άμυνα και ενεργειακή πολιτική. Αντίθετα, η διατήρηση της σημερινής πορείας θα συνέχιζε να λειτουργεί ως εσωτερικό βέτο σε καίριες στρατηγικές επιλογές.
Στο περιθώριο αυτών των γεωπολιτικών εξελίξεων, η Κομισιόν επιχειρεί μέσω της πρωτοβουλίας DiscoverEU να καλλιεργήσει μια πιο θετική εικόνα της Ευρώπης στους νέους, προσφέροντας δωρεάν σιδηροδρομικά εισιτήρια σε 18χρονους που περνούν ένα σύντομο κουίζ. Πρόκειται για μια «μαλακή» πολιτική ισχύος, που όμως αποκτά βαρύτητα όταν η Ένωση δοκιμάζεται από πολέμους, εσωτερικές συγκρούσεις και αμφισβήτηση των αξιών της.
Σχόλιο 
: Η ουγγρική κάλπη είναι περισσότερο δημοψήφισμα για το αν μια χώρα-μέλος μπορεί να παραμείνει συστηματικά «αντι-σύστημα» εντός της ΕΕ. Μια αλλαγή ηγεσίας δεν θα λύσει αυτομάτως τα θεσμικά και οικονομικά αδιέξοδα, αλλά θα άνοιγε παράθυρο επαναδιαπραγμάτευσης. Για την Ευρώπη, το πραγματικό ερώτημα είναι αν θα αξιοποιήσει αυτό το παράθυρο για μια πιο συνεκτική στρατηγική απέναντι σε αυταρχικές παρεκκλίσεις και εξωτερικές κρίσεις, ή αν θα επιστρέψει στη λογική των προσωρινών συμβιβασμών που ακριβοπληρώνει αργότερα.
#Ουγγαρία #εκλογές #Όρμπαν #Μάγιαρ #ΕΕ
