Ο πασχαλινός τζίρος διατηρήθηκε γύρω στο 1,5 δισ. ευρώ, με την κατανάλωση όμως να υποχωρεί σε όγκο. Η ανάλυση του ΕΒΕΠ φωτίζει τις αντοχές και τα ρήγματα στο ελληνικό λιανεμπόριο.
Η πασχαλινή αγορά του 2026 στην Ελλάδα επιβεβαίωσε ότι οι γιορτές εξακολουθούν να λειτουργούν ως ανάχωμα στην κόπωση του διαθέσιμου εισοδήματος, χωρίς όμως να αναιρούν τις πιέσεις που ασκεί η ακρίβεια. Σύμφωνα με την ανάλυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), ο «συμπυκνωμένος» πασχαλινός τζίρος των 7–10 ημερών, με βασικό μοχλό το Δώρο Πάσχα ύψους περίπου 1 δισ. ευρώ, διαμορφώθηκε και φέτος κοντά στα 1,5 δισ. ευρώ.
Πίσω όμως από τη φαινομενική σταθερότητα των εσόδων, η πραγματική κατανάλωση σε όγκο εκτιμάται ότι υποχώρησε κατά 2%-5%, καθώς οι αυξημένες τιμές «φούσκωσαν» τον τζίρο, κρύβοντας τη μείωση των ποσοτήτων που αγόρασαν τα νοικοκυριά.
Η καταναλωτική συμπεριφορά υπό το βάρος της ακρίβειας
Το ΕΒΕΠ περιγράφει μια αγορά με ξεκάθαρα πιο «λογιστική» συμπεριφορά από την πλευρά των καταναλωτών. Η αγοραστική κίνηση χαρακτηρίστηκε περισσότερο από συγκράτηση παρά από γιορτινή παρόρμηση, παρά το γεγονός ότι η έξοδος από τα αστικά κέντρα για το παραδοσιακό «Πάσχα στο χωριό» παρέμεινε ιδιαίτερα έντονη.
Οι καταναλωτές εμφανίστηκαν πιο ενημερωμένοι, συγκρίνοντας συστηματικά τιμές και κυνηγώντας προσφορές. Ένα σημαντικό τμήμα στράφηκε σε οικονομικότερες λύσεις: προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, αλλαγή καταστήματος ακόμη και για τις καθημερινές αγορές, επιλογή πιο φθηνών καναλιών διανομής. Κεντρικές αγορές, σούπερ μάρκετ και εκπτωτικά καταστήματα ενίσχυσαν τη θέση τους, αξιοποιώντας τη μεγαλύτερη δυνατότητα συγκράτησης τιμών.
Παράλληλα, ενισχύθηκε η τάση των πρόωρων αγορών. Υπό τον φόβο νέων ανατιμήσεων, πολλοί καταναλωτές προχώρησαν σε προμήθειες αρκετές ημέρες πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα, επιχειρώντας να «κλειδώσουν» χαμηλότερες τιμές. Όσοι κινήθηκαν την τελευταία στιγμή ευνοήθηκαν από τις μειώσεις τιμών το Μεγάλο Σάββατο σε κρέας και ευπαθή προϊόντα, αλλά σε κάθε περίπτωση οι αγορές σε ένδυση, υπόδηση, δώρα και λοιπά είδη ήταν πιο στοχευμένες και χαμηλότερης αξίας.
Δύο ταχύτητες στο λιανεμπόριο και μετατόπιση δαπανών
Το ΕΒΕΠ καταγράφει μια αγορά δύο ταχυτήτων. Από τη μία πλευρά, οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής λειτούργησαν ως βασικός πόλος προσέλκυσης, προσφέροντας πιο ανταγωνιστικές τιμές. Από την άλλη, τα παραδοσιακά καταστήματα –κρεοπωλεία, φούρνοι, ζαχαροπλαστεία, μανάβικα– αναγκάστηκαν να διατηρήσουν υψηλότερες τιμές, απευθυνόμενα κυρίως σε πιστή πελατεία που δίνει προτεραιότητα στην ποιότητα και την ελληνική προέλευση.
Αναλυτικά, τα τρόφιμα κάλυψαν περίπου το 50% του πασχαλινού τζίρου, με έσοδα γύρω στα 750 εκατ. ευρώ. Τα παραδοσιακά δώρα (π.χ. σε παιδιά και βαφτιστήρια) είχαν συμμετοχή 20% με περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενώ η ένδυση-υπόδηση κινήθηκε στο 15%, δηλαδή κοντά στα 250 εκατ. ευρώ. Ο εσωτερικός τουρισμός διατήρησε μερίδιο περίπου 10%, με άνω των 150 εκατ. ευρώ, ενώ οι υπόλοιποι κλάδοι μοιράστηκαν το υπόλοιπο 5%.
Παρά τη διατήρηση του «πλούσιου» πασχαλινού τραπεζιού, σημειώθηκε μικρή αλλαγή στις διατροφικές επιλογές και μείωση των ποσοτήτων ανά οικογένεια. Ο πληθωρισμός παραμένει καταλύτης: αυξήσεις 12% στο αρνί, 10% στα οπωροκηπευτικά και 5%-8% στα υπόλοιπα βασικά είδη μεταφράστηκαν σε περιορισμό της πραγματικής αγοραστικής δύναμης, με 8 στους 10 καταναλωτές να υιοθετούν σαφώς πιο συγκρατημένη στάση.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, σημείωσε ότι το φετινό Πάσχα παρέμεινε περίοδος αυξημένης εμπορικής δραστηριότητας, αλλά με πιο μετρημένα χαρακτηριστικά σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Επισήμανε ότι το πασχαλινό τραπέζι παρέμεινε παραδοσιακά πλούσιο, αλλά πιο επιλεκτικό, ενώ τα ήθη και τα έθιμα φαίνεται να υπερίσχυσαν της ακρίβειας, με προτεραιότητα στα δώρα για παιδιά, εγγόνια και βαφτιστήρια.
Σχόλιο 
: Η εικόνα της πασχαλινής αγοράς λειτουργεί ως «καθρέφτης» του νέου υποδείγματος κατανάλωσης: ο ονομαστικός τζίρος διασώζεται χάρη στις τιμές, αλλά η πραγματική ζήτηση φθίνει. Η ενίσχυση των μεγάλων αλυσίδων εις βάρος των μικρών καταστημάτων επιταχύνει τη συγκέντρωση στο λιανεμπόριο, ενώ η στροφή σε προσφορές και ιδιωτική ετικέτα δείχνει ότι η μεσαία τάξη αναζητά πλέον συστηματικά άμυνες απέναντι στην ακρίβεια. Για τις επιχειρήσεις, το στοίχημα μετατοπίζεται από τον όγκο στην αξία: διαφοροποίηση, ποιότητα και στοχευμένες προσφορές θα κρίνουν ποιοι θα αντέξουν σε ένα περιβάλλον όπου οι γιορτές δεν αρκούν πλέον για να καλύψουν τις δομικές πιέσεις στο εισόδημα.
#Πάσχα #ΛιανικόΕμπόριο #ΕΒΕΠ #Κατανάλωση #Πληθωρισμός
