Το φετινό πασχαλινό τραπέζι γίνεται ο καθρέφτης της νέας πληθωριστικής έξαρσης στα τρόφιμα. Κρέας, λαχανικά και καύσιμα συμπιέζουν εκ νέου το διαθέσιμο εισόδημα.
Το Πάσχα του 2026 βρίσκει τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμέτωπα με ένα από τα ακριβότερα πασχαλινά τραπέζια της τελευταίας δεκαετίας. Ο συνδυασμός διεθνούς ενεργειακής αναταραχής, ακριβότερων ναύλων, ανατιμήσεων σε λιπάσματα και υλικά συσκευασίας, μεταφράζεται σε εκρηκτικές αυξήσεις τιμών σε κρέας και βασικά οπωροκηπευτικά.
Οβελίας με σωρευτική αύξηση 60% στη διετία
Στην εγχώρια αγορά κρέατος, ο οβελίας λειτουργεί ως βασικός δείκτης της πίεσης στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Αγοράς του ΟΚΑΑ για τις αρχές Απριλίου, το εγχώριο αρνί στη χονδρική κινείται από 9,50 έως 12,50 ευρώ το κιλό, με επικρατούσα τιμή τα 12 ευρώ. Μέσα σε μόλις 48 ώρες η επικρατούσα τιμή αυξήθηκε κατά 0,50 ευρώ ή περίπου 4%, δείχνοντας τη νευρικότητα της αγοράς.
Η σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια είναι αποκαλυπτική: το 2024 οι χονδρικές τιμές κυμαίνονταν από 6 έως 9 ευρώ, ενώ το περσινό Πάσχα από 8,80 έως 10,50 ευρώ το κιλό. Πρόκειται για σωρευτική αύξηση που προσεγγίζει το 60% στη διετία, επιβαρύνοντας σταθερά τον καταναλωτή. Στη λιανική, τα κρεοπωλεία τιμολογούν φέτος από 15 έως 18,90 ευρώ το κιλό, ενώ οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ «παίζουν το χαρτί» του αρνιού, προσφέροντάς το γύρω στα 12,90 ευρώ το κιλό (και το κατσίκι στα 13,90 ευρώ), δηλαδή σχεδόν πάνω από τη χονδρική.
Η πρακτική αυτή λειτουργεί ως «κράχτης» για την προσέλκυση πελατών, με περιορισμό περιθωρίων κέρδους ή απορρόφηση μέρους του κόστους. Ωστόσο, το ρίσκο είναι εμφανές: πέρυσι αρκετές αλυσίδες βρέθηκαν με αδιάθετα αποθέματα αξίας κοντά στο 1 εκατ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει πόσο ευμετάβλητη είναι η ζήτηση.
Λαχανικά με αυξήσεις έως 25% σε δύο ημέρες
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στα οπωροκηπευτικά, τα οποία αποτελούν κρίσιμο κομμάτι του πασχαλινού τραπεζιού. Στις ντομάτες, η επικρατούσα τιμή χονδρικής στην κεντρική αγορά έχει εκτιναχθεί στα 3 ευρώ από 0,90 ευρώ πέρυσι. Μόνο μέσα σε 48 ώρες, από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου, η τιμή ανέβηκε από 2,40 σε 3 ευρώ, αύξηση 25%.
Ακόμη πιο ακραίες είναι οι τιμές στις ντομάτες βελανίδι, που έφτασαν τα 5,70 ευρώ από 5 ευρώ μέσα σε δύο ημέρες, όταν την αντίστοιχη εβδομάδα πέρυσι διαπραγματεύονταν γύρω στο 1,80 ευρώ. Στα αγγούρια η χονδρική τιμή αυξήθηκε στα 0,90 ευρώ από 0,70 ευρώ, ενώ στα αγγουράκια διαμορφώνεται στο 1,60 ευρώ από 1 ευρώ πέρυσι. Συνολικά, στα βασικά λαχανικά καταγράφονται ανατιμήσεις από 4% έως 25% σε διάστημα μόλις δύο ημερών.
Διεθνείς πιέσεις και φόβος νέου κύματος ακρίβειας
Το εγχώριο σκηνικό διαμορφώνεται υπό τη σκιά της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ καταγράφει άνοδο 2,4% στον παγκόσμιο δείκτη τιμών τροφίμων τον Μάρτιο, δεύτερη συνεχόμενη μηνιαία αύξηση, με τα φυτικά έλαια και τη ζάχαρη να δέχονται τις μεγαλύτερες πιέσεις (5% και 7% αντίστοιχα). Ακριβότερα καύσιμα, λιπάσματα και ηλεκτρική ενέργεια, σε συνδυασμό με τη δυσλειτουργία στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων–, τροφοδοτούν νέο γύρο πληθωρισμού στα τρόφιμα.
Τα υλικά συσκευασίας έχουν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 40%, ενώ το γέμισμα ρεζερβουάρ, σύμφωνα με τις αναφορές της αγοράς, στοίχισε πρόσφατα 30% ακριβότερα σε σχέση με δύο εβδομάδες πριν. Οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ προειδοποιούν ότι, αν η κρίση παραταθεί, οι διεθνείς τιμές τροφίμων μπορεί να κινηθούν 15% έως 20% υψηλότερα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, εξέλιξη που θα εντείνει περαιτέρω την πίεση στο ελληνικό καλάθι.
Οικογενειακοί προϋπολογισμοί υπό πίεση και αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς
Ο τελικός λογαριασμός του πασχαλινού τραπεζιού αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά εκτιμά ότι ένα τραπέζι για τέσσερα άτομα κοστίζει φέτος 135 έως 150 ευρώ, αυξημένο κατά 10% έως 15% σε σχέση με πέρυσι. Το ΙΝΚΑ ανεβάζει το κόστος για 6 έως 8 άτομα στα 412,29 ευρώ, από 361,95 ευρώ το 2025.
Παρά τις αυξήσεις, δεν παρατηρούνται φαινόμενα μαζικού στοκαρίσματος όπως σε προηγούμενες κρίσεις. Στελέχη του οργανωμένου λιανεμπορίου σημειώνουν ότι η κατανάλωση στα βασικά αγαθά διατηρείται, αλλά με σαφή μετατόπιση σε περισσότερες προσφορές και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Έρευνα του ΙΕΛΚΑ μετά το ξέσπασμα του πολέμου δείχνει πως το 60% των καταναλωτών έχει αναβάλει ή ακυρώσει αγορές, αντίστοιχο ποσοστό αγοράζει μόνο σε προσφορά, το 43% στρέφεται στην ιδιωτική ετικέτα και το 84% περιορίζει δαπάνες εστίασης και υπηρεσιών εκτός σπιτιού.
Η φετινή άνοδος στο κόστος του πασχαλινού τραπεζιού δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά προειδοποιητικό καμπανάκι για έναν νέο κύκλο ακρίβειας στα τρόφιμα, που απειλεί να διαβρώσει περαιτέρω το διαθέσιμο εισόδημα και να τροφοδοτήσει κοινωνικές πιέσεις.
Σχόλιο 
: Η εκτόξευση του κόστους στο πασχαλινό τραπέζι δείχνει ότι η «μάχη της ακρίβειας» δεν κρίνεται με αποσπασματικά μέτρα ελέγχου τιμών, αλλά απαιτεί στοχευμένες παρεμβάσεις σε ενέργεια, μεταφορές και εφοδιαστική αλυσίδα, ώστε να αποσυνδεθεί όσο γίνεται η εγχώρια αγορά από τις διεθνείς αναταράξεις.
#ακρίβεια #πασχαλινό_τραπέζι #τιμές #ελληνική_οικονομία
