Ισχυρό ξεκίνημα για τον κρατικό προϋπολογισμό το πρώτο τρίμηνο 2026, με πρωτογενές πλεόνασμα σαφώς πάνω από τον στόχο. Η υπέρβαση οφείλεται κυρίως στη συγκράτηση δαπανών και σε έκτακτα έσοδα από παραχωρήσεις.
Ισχυρή υπεραπόδοση καταγράφει ο κρατικός προϋπολογισμός στο πρώτο τρίμηνο του 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέρχεται σε 4,39 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 2,73 δισ. ευρώ. Σε ταμειακή βάση, το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφανίζει πλεόνασμα 1,49 δισ. ευρώ, όταν είχε προβλεφθεί έλλειμμα 111 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας μια πολύ καλύτερη του αναμενομένου εκτέλεση στην εκκίνηση της χρονιάς.
Ρόλος έκτακτων εσόδων και ετεροχρονισμών στις πληρωμές
Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 18,51 δισ. ευρώ, υψηλότερα κατά 691 εκατ. ευρώ από τον στόχο. Ωστόσο, μέρος αυτής της υπέρβασης συνδέεται με έκτακτες και μη επαναλαμβανόμενες ροές. Στα φορολογικά έσοδα των 17,28 δισ. ευρώ περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (ΦΠΑ επί του τιμήματος) και 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό, ποσό που είχε αρχικά προβλεφθεί για το τέλος του 2025. Αν αφαιρεθούν αυτά τα στοιχεία, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 16,84 δισ. ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερα (κατά 34 εκατ. ευρώ ή 0,2%) του στόχου. Σημαντική συμβολή στην εικόνα των εσόδων είχαν και τα αυξημένα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, που έφτασαν τα 1,93 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 201 εκατ. ευρώ.
Στο σκέλος των δαπανών, η εικόνα είναι ακόμη πιο καθοριστική για το τελικό αποτέλεσμα. Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού περιορίστηκαν στα 17,02 δισ. ευρώ, κατά 913 εκατ. ευρώ χαμηλότερα από τον στόχο, λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα (212 εκατ. ευρώ), επενδυτικές δαπάνες (439 εκατ. ευρώ) και κεφαλαιακές ενισχύσεις και μεταβιβαστικές πληρωμές σε φορείς της γενικής κυβέρνησης (464 εκατ. ευρώ. Η κυβέρνηση διοχέτευσε πάντως σημαντικούς πόρους σε κρίσιμους τομείς, με επιχορηγήσεις προς ΕΟΠΥΥ, ΟΠΕΚΑ, ΕΚΑΠΥ, νοσοκομεία και συγκοινωνιακούς φορείς να υπερβαίνουν συνολικά το 1,8 δισ. ευρώ.
Διαφορά ταμειακών και δημοσιονομικών όρων, προκλήσεις για το υπόλοιπο έτος
Το υπουργείο Οικονομικών επισημαίνει ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε ταμειακή βάση διαφέρει από εκείνο σε δημοσιονομικούς όρους και αφορά μόνο την Κεντρική Διοίκηση, όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης (όπου ενσωματώνονται ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία και λοιποί φορείς). Εξαιρώντας τους ετεροχρονισμούς πληρωμών και τα ειδικά έσοδα από παραχωρήσεις, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα περιορίζεται σε περίπου 411 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, γεγονός που υπογραμμίζει ότι ένα μέρος της θετικής εικόνας είναι συγκυριακό.
Παρά ταύτα, η εκτέλεση του πρώτου τριμήνου δίνει στην κυβέρνηση πρόσθετο δημοσιονομικό «μαξιλάρι» για το υπόλοιπο του έτους, ενόψει και των δεσμεύσεων για διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η υπεραπόδοση μπορεί να διατηρηθεί χωρίς να στηρίζεται σε αναβολή πληρωμών και σε έκτακτα έσοδα, αλλά σε σταθερή φορολογική βάση και αποτελεσματική στοχοποίηση των δαπανών.
Σχόλιο 
: Η εικόνα του προϋπολογισμού στο πρώτο τρίμηνο είναι σαφώς θετική, αλλά όχι χωρίς αστερίσκους: το πλεόνασμα στηρίζεται σε ετεροχρονισμούς και έκτακτα έσοδα, στοιχείο που περιορίζει τον βαθμό «διαθέσιμου χώρου» για μόνιμες παροχές. Το πραγματικό τεστ θα είναι η συνέπεια στην υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, χωρίς να υπονομεύεται η δημοσιονομική αξιοπιστία.
#προϋπολογισμός #πρωτογενές_πλεόνασμα #δημοσιονομικά #Εγνατία #Ελληνικό
