Ο πόλεμος στο Ιράν αναζωπυρώνει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, πιέζοντας τα νοικοκυριά και φέρνοντας σε δύσκολη θέση την ΕΚΤ. Οι αυξήσεις στα καύσιμα επαναφέρουν τον κίνδυνο νέου ενεργειακού σοκ.
Η κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν μετατρέπεται ήδη σε πόλεμο κατά των Ευρωπαίων καταναλωτών, καθώς ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη πήδηξε τον Μάρτιο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων άνω των δώδεκα μηνών. Η απότομη άνοδος των τιμών καυσίμων, ως άμεση συνέπεια του μπλοκαρίσματος μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, αναζωπυρώνει τις πληθωριστικές πιέσεις και φέρνει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μπροστά σε νέο, δύσκολο δίλημμα.
Άνοδος τιμών και ενεργειακό σοκ
Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε τον Μάρτιο στο 2,5%, από επίπεδα κοντά στον στόχο του 2% τους προηγούμενους μήνες. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 1,2%, σηματοδοτώντας σαφή ρήξη με την ήπια τροχιά που είχε διαμορφωθεί μετά την αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης.
Ο βασικός παράγοντας της ανατροπής είναι η εκτίναξη των τιμών καυσίμων, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαταράξει την κυκλοφορία σε κομβικό θαλάσσιο διάδρομο για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας. Η νέα αυτή αναταραχή έρχεται σε μια στιγμή που οι ευρωπαϊκές οικονομίες παραμένουν εύθραυστες, με χαμηλή ανάπτυξη και περιορισμένα περιθώρια δημοσιονομικής στήριξης, καθιστώντας τον πληθωρισμό ακόμη πιο επώδυνο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το δύσκολο σταυρόλεξο της ΕΚΤ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΚΤ βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο. Η πρόεδρός της, Κριστίν Λαγκάρντ, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου καλούνται να αποφασίσουν στη συνεδρίαση του Απριλίου πώς θα αντιδράσουν σε ένα σοκ που προέρχεται κυρίως από την πλευρά της προσφοράς, μέσω της ενέργειας. Από τη μία πλευρά, η επιμονή του πληθωρισμού πάνω από τον στόχο θα μπορούσε να δικαιολογήσει διατήρηση ή ακόμη και νέα αυστηροποίηση της νομισματικής πολιτικής. Από την άλλη, υψηλότερα επιτόκια θα επιβάρυναν περαιτέρω μια ήδη αδύναμη οικονομία, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Τα τελευταία 24ωρα, η Λαγκάρντ και άλλοι ανώτατοι αξιωματούχοι της ΕΚΤ έχουν στείλει μήνυμα ότι η Τράπεζα δεν θα σπεύσει σε βεβιασμένες κινήσεις, αλλά θα παραμείνει έτοιμη να παρέμβει εφόσον διαπιστωθεί ότι οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας αρχίζουν να «ποτίζουν» το σύνολο της οικονομίας. Κρίσιμο ζήτημα είναι αν το νέο κύμα ακρίβειας θα περάσει στους μισθούς και σε ευρύτερες κατηγορίες προϊόντων και υπηρεσιών, εγκλωβίζοντας την Ευρωζώνη σε έναν νέο, πιο επίμονο κύκλο πληθωρισμού.
Κίνδυνοι για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Για την Ευρώπη συνολικά, η νέα άνοδος του πληθωρισμού σημαίνει ότι η πολυπόθητη επιστροφή σε σταθερότητα καθυστερεί, ενώ αυξάνεται ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού: χαμηλή ανάπτυξη με υψηλές τιμές. Για χώρες με υψηλό ιδιωτικό και δημόσιο χρέος, όπως η Ελλάδα, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων επιτοκίων θα μπορούσε να περιορίσει τις επενδύσεις και να πιέσει τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει επίσης πόσο εκτεθειμένη παραμένει η Ευρώπη σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς στις αγορές ενέργειας. Παρά την πρόοδο στη διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών εφοδιασμού μετά την κρίση με τη Ρωσία, η εξάρτηση από κρίσιμα θαλάσσια περάσματα εξακολουθεί να μεταφράζεται σε άμεσο πληθωριστικό κίνδυνο κάθε φορά που ξεσπά μια σύρραξη.
Σχόλιο 
: Η νέα αναζωπύρωση του πληθωρισμού δείχνει ότι η Ευρωζώνη δεν έχει ακόμη θωρακιστεί απέναντι στα ενεργειακά σοκ και στις γεωπολιτικές κρίσεις. Η ΕΚΤ βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί: αν σφίξει πολύ τη νομισματική πολιτική, κινδυνεύει να βαθύνει την επιβράδυνση· αν καθυστερήσει, μπορεί να χάσει ξανά τον έλεγχο των τιμών. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό: επιτάχυνση της ενεργειακής απεξάρτησης και προσεκρή διαχείριση χρέους, γιατί η εποχή του φθηνού χρήματος δεν επιστρέφει σύντομα.
#Ευρωζώνη #πληθωρισμός #ΕΚΤ #Ιράν #ενέργεια #επιτόκια
