Στο Πεκίνο δεν υπάρχει ενθουσιασμός για τον πόλεμο. Υπάρχει ψυχρή αξιολόγηση. Η σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν αντιμετωπίζεται ως ένα γεωπολιτικό σοκ που διαταράσσει το σύστημα στο οποίο βασίζεται η κινεζική ανάπτυξη: ανοιχτές αγορές, σταθερές θαλάσσιες διαδρομές και προβλέψιμοι κανόνες.
Σε αντίθεση με την περίοδο του πολέμου στο Ιράκ, όπου το Πεκίνο έβλεπε την Ουάσινγκτον να βυθίζεται σε ένα στρατηγικό τέλμα, σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική. Η ανησυχία δεν αφορά το αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποδυναμώνονται, αλλά το πώς λειτουργούν. Η απρόβλεπτη συμπεριφορά, οι μονομερείς κινήσεις και η αμφισβήτηση των διεθνών κανόνων δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν μπορεί να ελεγχθεί.
Το πρόβλημα για την Κίνα είναι ότι εξαρτάται από τη σταθερότητα περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη μεγάλη δύναμη. Το Στενό του Ορμούζ δεν είναι απλώς ένας θαλάσσιος διάδρομος. Είναι κρίσιμος κόμβος για την ενεργειακή ασφάλεια. Οποιαδήποτε διαταραχή μεταφράζεται άμεσα σε αυξημένο κόστος παραγωγής, πίεση στη βιομηχανία και αναταράξεις στην εσωτερική οικονομία.
Όμως η στρατηγική του Πεκίνου δεν είναι αμυντική. Είναι διπλής κατεύθυνσης. Από τη μία πλευρά, αποφεύγει την άμεση σύγκρουση και δεν υιοθετεί επιθετική ρητορική απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη, εκμεταλλεύεται την κατάσταση για να επιταχύνει τη δική του άνοδο.
Η πρώτη διάσταση αυτής της στρατηγικής είναι βιομηχανική. Η Κίνα έχει ήδη δημιουργήσει ένα τεράστιο παραγωγικό οικοσύστημα σε τομείς που θα καθορίσουν το ενεργειακό μέλλον. Η κυριαρχία της στην παραγωγή φωτοβολταϊκών, ανεμογεννητριών, μπαταριών και ηλεκτρικών οχημάτων δεν είναι απλώς οικονομικό πλεονέκτημα. Είναι γεωπολιτικό εργαλείο. Σε έναν κόσμο όπου το πετρέλαιο γίνεται ασταθές, οι χώρες θα στραφούν σε εναλλακτικές λύσεις – και αυτές περνούν μέσα από την κινεζική βιομηχανία.
Η δεύτερη διάσταση είναι η εφοδιαστική αλυσίδα. Κατά την πανδημία, η Κίνα ενίσχυσε τη θέση της ως βασικός προμηθευτής κρίσιμων αγαθών. Στην έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, έγινε ο βασικός προμηθευτής φυσικών υποδομών: μέταλλα, εξοπλισμός, συστήματα ψύξης, ενεργειακές λύσεις. Τώρα, με την ενεργειακή κρίση να επανέρχεται, το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται. Όποιος θέλει να μειώσει την εξάρτησή του από το πετρέλαιο, καταλήγει να εξαρτάται από την Κίνα.
Η τρίτη διάσταση είναι χρηματοοικονομική. Το Πεκίνο δεν βιάζεται να αντικαταστήσει το υπάρχον σύστημα, αλλά χτίζει εναλλακτικές. Ενισχύει την αγορά ομολόγων του, επεκτείνει τη διεθνή χρήση του νομίσματός του και δημιουργεί μηχανισμούς που μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στο σημερινό μοντέλο. Αν η εμπιστοσύνη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες μειωθεί, το έδαφος θα είναι ήδη προετοιμασμένο.
Η τέταρτη και πιο κρίσιμη διάσταση είναι γεωπολιτική. Η Κίνα δεν επιδιώκει να παρουσιαστεί ως «σωτήρας». Επιλέγει να εμφανίζεται ως σταθερός εταίρος. Χρηματοδοτεί λιμάνια, επενδύει σε υποδομές και δημιουργεί δίκτυα επιρροής σε δεκάδες χώρες. Το μήνυμα είναι απλό: συνεργασία χωρίς πολιτικούς όρους.
SBC Analysis
Η Κίνα παίζει μακροπρόθεσμα ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν τακτικά. Αυτό δημιουργεί ασύμμετρο πλεονέκτημα. Όσο η Ουάσινγκτον παράγει αστάθεια, το Πεκίνο απορροφά αξία. Δεν χρειάζεται να συγκρουστεί. Αρκεί να περιμένει. Αν συνεχιστεί αυτή η δυναμική, η μετατόπιση ισχύος δεν θα γίνει με μια μεγάλη κρίση αλλά με μια σειρά μικρών, σωρευτικών αλλαγών που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη.
