Ο Σεργκέι Λαβρόφ περιγράφει ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμούς σε κρίση. Συνδέει τη Δύση με εξαγωγή αστάθειας σε μη δυτικές δομές.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ υποστήριξε ότι τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται αντιμέτωποι με εσωτερική κρίση, κατηγορώντας τις δυτικές χώρες ότι επιδιώκουν να εξάγουν αυτή την αστάθεια στις μη δυτικές δομές συνεργασίας. Μιλώντας σε συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) Νουρλάν Γερμεκμπάγεφ, ο Λαβρόφ επεδίωξε να παρουσιάσει τη Μόσχα και τους εταίρους της στον SCO ως πιο σταθερό και προβλέψιμο πόλο στο διεθνές σύστημα.
Ρητορική περί παρακμής της Δύσης
Στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Λαβρόφ βρίσκεται η άποψη ότι οι δυτικοί θεσμοί βιώνουν κρίση ταυτότητας και συνοχής. Σύμφωνα με τον ίδιο, «οι δυτικοί συνάδελφοί μας πιστεύουν ότι επειδή βιώνουν κρίση, πρέπει να την επιβάλουν στις μη δυτικές ενώσεις». Η φράση αυτή εντάσσεται σε μια σταθερή ρωσική αφήγηση, η οποία θέλει τη Δύση να χάνει την ηγεμονία της και να απαντά σε αυτή την τάση μέσω πίεσης και αποσταθεροποίησης τρίτων χωρών και συμμαχιών.
Η κριτική προς το ΝΑΤΟ εστιάζει διαχρονικά στη διεύρυνση της Συμμαχίας προς ανατολάς και στη στρατιωτική παρουσία κοντά στα ρωσικά σύνορα, ενώ η ΕΕ παρουσιάζεται ως οργανισμός που δυσκολεύεται να διαμορφώσει ενιαία στρατηγική. Το πλαίσιο της ουκρανικής κρίσης έχει εντείνει αυτή τη ρητορική, με τη Μόσχα να επικαλείται τις δυτικές κυρώσεις και τις εσωτερικές διαφωνίες στην Ευρώπη ως ενδείξεις βαθύτερης αστάθειας.
Μήνυμα προς τον Οργανισμό Συνεργασίας της Σαγκάης
Το γεγονός ότι οι δηλώσεις έγιναν σε συνάντηση με την ηγεσία του SCO είναι ενδεικτικό της βαρύτητας που αποδίδει η Ρωσία στις μη δυτικές συμμαχίες. Ο οργανισμός, που περιλαμβάνει μια σειρά ασιατικών κρατών, προβάλλεται από τη Μόσχα ως εναλλακτικό μοντέλο συνεργασίας, λιγότερο δεσμευτικό από τις κλασικές στρατιωτικές συμμαχίες τύπου ΝΑΤΟ και περισσότερο εστιασμένο σε πολιτική και οικονομική συνεννόηση.
Με την κατηγορία ότι η Δύση προσπαθεί να μεταφέρει την κρίση της σε «μη δυτικές ενώσεις», ο Λαβρόφ επιχειρεί να καθησυχάσει τους εταίρους της Ρωσίας ότι η στενότερη συνεργασία μαζί της δεν θα τους καταστήσει ομήρους των δυτικών ανταγωνισμών. Παράλληλα, επιχειρεί να ενισχύσει την εικόνα της Ρωσίας ως σταθεροποιητικού παράγοντα σε έναν πολυπολικό κόσμο.
Στρατηγικές προεκτάσεις για τις σχέσεις Ρωσίας – Δύσης
Οι αναφορές σε κρίση στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ ενισχύουν το αφήγημα ενός διεθνούς περιβάλλοντος όπου η Δύση εμφανίζεται ως κατακερματισμένη και η Ρωσία διεκδικεί ρόλο εναλλακτικού κέντρου ισχύος. Επικοινωνιακά, η Μόσχα επιδιώκει να υπονομεύσει την αξιοπιστία των δυτικών θεσμών στα μάτια τρίτων χωρών, ιδίως στην Ασία και την Ευρασία, παρουσιάζοντας τα δικά της δίκτυα ως πιο αξιόπιστα.
Το κατά πόσο η ρωσική εκτίμηση περί κρίσης αντανακλά την πραγματική κατάσταση εντός ΝΑΤΟ και ΕΕ ή λειτουργεί κυρίως ως εργαλείο προπαγάνδας, θα κριθεί από τη δυνατότητα των δυτικών θεσμών να διαχειριστούν τις τρέχουσες προκλήσεις χωρίς να διαρραγεί η στρατηγική τους ενότητα.
Σχόλιο
: Οι δηλώσεις Λαβρόφ λειτουργούν ως εργαλείο πίεσης προς ΝΑΤΟ και ΕΕ, αλλά κυρίως ως μήνυμα προς τις ασιατικές χώρες ότι η Ρωσία προσφέρει εναλλακτικό πόλο σε ένα όλο και πιο ανταγωνιστικό, πολυπολικό διεθνές σύστημα.






