Το Κρεμλίνο τονίζει ότι βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας για ζητήματα που αφορούν και το Ιράν. Οι δηλώσεις Πούτιν–Πεσκόφ έρχονται σε μια φάση κλιμακούμενης ανησυχίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Μόσχα επιχειρεί να εμφανιστεί ως υπεύθυνος συνομιλητής στο πυρηνικό ζήτημα του Ιράν, την ώρα που η διεθνής ανησυχία για την κλιμάκωση στην περιοχή εντείνεται. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η Ρωσία βρίσκεται «σε διαρκή επαφή» με τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) για κρίσιμα θέματα, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης στο Ιράν.
Η ρωσική γραμμή και ο ρόλος της IAEA
Σύμφωνα με τον Πεσκόφ, «όλο και περισσότερα κρίσιμα ζητήματα, ιδίως στη προβληματική περιοχή, απασχολούν την IAEA, συμπεριλαμβανομένου του πλαισίου του πολέμου στο Ιράν». Παρότι η διατύπωση του Κρεμλίνου είναι σκόπιμα ασαφής, το μήνυμα είναι σαφές: η Ρωσία θέλει να δείξει πως παραμένει κεντρικός παίκτης στους θεσμικούς μηχανισμούς ελέγχου της πυρηνικής ασφάλειας.
Η IAEA, υπό τον γενικό διευθυντή Ραφαέλ Γκρόσι, έχει καταστήσει σαφές ότι αυστηρές επιθεωρήσεις στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο μέρος οποιασδήποτε πιθανής συμφωνίας ή κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Η θέση αυτή ενισχύει τον ρόλο της Υπηρεσίας ως τεχνικού αλλά και πολιτικού πυλώνα σε μια εξαιρετικά εύφλεκτη γεωπολιτική συγκυρία.
Ευρωπαϊκές ανησυχίες για Ιράν και περιφερειακή ασφάλεια
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση υψώνει τους τόνους. Η ύπατη εκπρόσωπος για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, προειδοποίησε ότι η «ελευθερία ναυσιπλοΐας δεν μπορεί να αντικατασταθεί από σχήματα πληρωμής για διέλευση», δείχνοντας σαφώς προς την κατεύθυνση ιρανικών πρακτικών στον Περσικό Κόλπο και τα στενά της περιοχής. Η Κάλας εξέφρασε ανησυχία για τα ιρανικά προγράμματα πυραύλων, αλλά και για τη στήριξη που η Τεχεράνη παρέχει σε ένοπλες οργανώσεις-«πληρεξούσιους» στην περιοχή, καθώς και για την υποστήριξή της προς τη Ρωσία.
Η σύνδεση αυτών των παραγόντων –πυρηνικό πρόγραμμα, βαλλιστικοί πύραυλοι, περιφερειακές συγκρούσεις και ρωσοϊρανική συνεργασία– δημιουργεί μία σύνθετη εικόνα ασφαλείας. Η Ρωσία, αντιμετωπίζοντας κυρώσεις και απομόνωση από τη Δύση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, έχει ενισχύσει τους δεσμούς της με το Ιράν, γεγονός που καθιστά τον ρόλο της ακόμη πιο αμφιλεγόμενο στα μάτια ευρωπαϊκών και αμερικανικών κύκλων.
Γεωπολιτικές ισορροπίες και διαπραγματευτικά χαρτιά
Η επίκληση της «στενής συνεργασίας» με την IAEA επιτρέπει στη Μόσχα να προβάλλει εικόνα θεσμικής νομιμοποίησης και υπευθυνότητας, την ίδια στιγμή που αξιοποιεί τις σχέσεις με την Τεχεράνη ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στη Δύση. Για την ΕΕ και τις ΗΠΑ, η πρόκληση είναι να διασφαλίσουν αυστηρό καθεστώς επιθεωρήσεων στο Ιράν, χωρίς να αφήσουν στη Ρωσία υπερβολικό περιθώριο να εργαλειοποιήσει τον ρόλο της ως συνομιλητή της IAEA.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πορεία των συνομιλιών για πιθανή εκεχειρία ή συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το κατά πόσο οι θεσμοί πυρηνικής εποπτείας μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά εν μέσω γεωπολιτικής πόλωσης.
Σχόλιο 
: Η Μόσχα επιχειρεί να «ντύσει» με θεσμικό μανδύα μια βαθιά πολιτική επιλογή: τη σύμπλευση με την Τεχεράνη ως αντιστάθμισμα στη δυτική πίεση. Η ουσία της ρωσικής στρατηγικής δεν είναι η ενίσχυση της πυρηνικής τάξης ασφαλείας, αλλά η αξιοποίησή της ως διαπραγματευτικού εργαλείου σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζάρι με ΗΠΑ και ΕΕ.
#Ρωσία #Ιράν #IAEA #ΠυρηνικόΠρόγραμμα #ΕΕ
