Η κατάσχεση πλοίων από το Ιράν και το αμερικανικό ναυτικό μπλόκο κρατούν κλειστό το Στενό του Ορμούζ, απειλώντας την εκεχειρία. Η αβεβαιότητα τροφοδοτεί νέο σοκ στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η προσωρινή εκεχειρία στον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν κρέμεται από μία κλωστή, καθώς η Τεχεράνη κλιμακώνει στο Στενό του Ορμούζ και αρνείται, προς το παρόν, να επιστρέψει στο τραπέζι των συνομιλιών. Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδος παραμένει ουσιαστικά κλειστή, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και στο διεθνές εμπόριο.
Κλιμάκωση με κατασχέσεις πλοίων και σκληρή ρητορική
Σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές, οι ιρανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον τριών και κατέσχεσαν δύο διεθνή πλοία στο Στενό του Ορμούζ, λίγες μόλις ημέρες μετά την επίσημη ανακοίνωση παράτασης της εκεχειρίας από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως σαφές μήνυμα ότι η Τεχεράνη δεν αποδέχεται την «παγωμένη» κατάσταση όσο συνεχίζεται ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών.
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Κάλιμπαφ, ξεκαθάρισε ότι «πλήρης κατάπαυση του πυρός» μπορεί να υπάρξει μόνο εφόσον η Ουάσιγκτον άρει τον αποκλεισμό, τον οποίο η Τεχεράνη χαρακτηρίζει «πράξη πολέμου». Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X τόνισε ότι «το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ είναι αδύνατο υπό τόσο κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας».
Εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ δήλωσε ότι δεν έχει ληφθεί απόφαση για συμμετοχή σε νέο γύρο συνομιλιών, ενώ ο επικεφαλής της ιρανικής αποστολής στην Αίγυπτο επισήμανε ότι καμία αντιπροσωπεία δεν πρόκειται να μεταβεί στο Πακιστάν –τη χώρα που μεσολαβεί– όσο ο αποκλεισμός παραμένει σε ισχύ. Η αβεβαιότητα αποτυπώνεται και στο εσωτερικό του Ιράν, όπου πολίτες δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν αν πρέπει να προετοιμάζονται για ειρήνη ή για συνέχιση του πολέμου.
Ενεργειακό σοκ και διεθνείς πιέσεις για αποκλιμάκωση
Η παράταση της εκεχειρίας από τον Τραμπ, χωρίς σαφές νέο χρονοδιάγραμμα λήξης, δεν στάθηκε ικανή να καθησυχάσει τις αγορές. Το Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, έχει πρακτικά νεκρωθεί από εβδομάδες, με αποτέλεσμα νέα άνοδο των τιμών. Το Brent ξεπέρασε εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι, με άλμα έως και 4% σε ασιατικές συναλλαγές, έναντι περίπου 70 δολαρίων πριν από την έναρξη της σύρραξης στα τέλη Φεβρουαρίου.
Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή δεν πλήττει μόνο παραγωγούς και εισαγωγείς ενέργειας, αλλά και το παγκόσμιο εμπόριο συνολικά, αυξάνοντας το κόστος μεταφορών και ασφάλισης. Πολλές οικονομίες, ήδη ευάλωτες, αντιμετωπίζουν ένα νέο κύμα ενεργειακής ανασφάλειας, με επιπτώσεις σε πληθωρισμό, δημόσια οικονομικά και κοινωνικές αντοχές.
Την ίδια ώρα, στο εσωτερικό του Ιράν συνεχίζεται η σκληρή καταστολή. Οι αρχές προχώρησαν σε εκτελέσεις προσώπων που κατηγορούνται για δεσμούς με την εξόριστη οργάνωση Μουτζαχεντίν-ε-Χαλκ και με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, σε μία κίνηση που ενισχύει την εικόνα περαιτέρω σκλήρυνσης του καθεστώτος εν μέσω πολέμου.
Καθώς η διπλωματική διαδικασία έχει ουσιαστικά παγώσει, το Στενό του Ορμούζ μετατρέπεται στο κεντρικό σημείο πίεσης: η Τεχεράνη το χρησιμοποιεί ως μοχλό έναντι της Ουάσιγκτον, ενώ οι διεθνείς αγορές το αντιμετωπίζουν ως τον πιο κρίσιμο γεωπολιτικό κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία σήμερα.
Σχόλιο 
: Η Τεχεράνη δείχνει ότι δεν θα παραχωρήσει το ισχυρότερο διαπραγματευτικό της χαρτί –τον έλεγχο του Ορμούζ– χωρίς ουσιαστικές αμερικανικές υποχωρήσεις στον αποκλεισμό. Όσο οι ΗΠΑ επιμένουν στη στρατηγική της μέγιστης πίεσης και το Ιράν απαντά με «ομηρία» της ναυσιπλοΐας, η εκεχειρία θα παραμένει εύθραυστη και η παγκόσμια οικονομία εκτεθειμένη σε συνεχείς ενεργειακούς κραδασμούς.
#Ιράν #Ορμούζ #ΗΠΑ #Τραμπ #Πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή #Εκεχειρία
