Ο πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ Αλ-Σαράα κάλεσε την διεθνή κοινότητα να αναλάβει ευθύνη για τις ισραηλινές επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων όσων πλήττουν τη συριακή επικράτεια. Παράλληλα έθεσε ως αναφορά τις αποφάσεις του 1974 και ζήτησε στενότερη συνεργασία Δαμασκού–Βρυξελλών.
Ο πρόεδρος της Συρίας Αχμέντ Αλ-Σαράα αξιοποίησε την άτυπη συνάντηση ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περιφερειακών εταίρων στην Κύπρο για να επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή. Απηύθυνε δημόσια έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα να αναλάβει «την ευθύνη της» απέναντι σε όλες τις μορφές «ισραηλινών επιθέσεων», επισημαίνοντας ότι αυτές πλήττουν και τη συριακή επικράτεια.
Η επίκληση στις αποφάσεις του 1974 και η διάσταση του διεθνούς δικαίου
Στην παρέμβασή του, ο Αλ-Σαράα κάλεσε τους διεθνείς δρώντες «να επιστρέψουν στο ψήφισμα του 1974», παραπέμποντας στο πλαίσιο των αποφάσεων που διέπουν τη γραμμή κατάπαυσης του πυρός και τις διευθετήσεις ασφαλείας μετά τον πόλεμο του 1973. Για τη Δαμασκό, οι ρυθμίσεις εκείνης της περιόδου αποτελούν θεμέλιο για τον σεβασμό της συριακής κυριαρχίας, ιδίως σε ό,τι αφορά τα υψίπεδα του Γκολάν και τον έλεγχο στρατιωτικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Μέσα από αυτή την επίκληση, η Συρία επιχειρεί να παρουσιάσει το ζήτημα όχι απλώς ως διμερής αντιπαράθεση με το Ισραήλ, αλλά ως θέμα τήρησης διεθνών δεσμεύσεων. Η ρητορική της Δαμασκού στοχεύει στη μετατροπή των επαναλαμβανόμενων ισραηλινών επιχειρήσεων σε αντικείμενο θεσμικής συζήτησης σε ΟΗΕ και περιφερειακά φόρα, διεκδικώντας μεγαλύτερη πολιτική και νομική στήριξη από τρίτα κράτη.
Ευρωπαϊκή Ένωση και Συρία: αναζήτηση νέας ισορροπίας
Αναφερόμενος στις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Αλ-Σαράα υπογράμμισε ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τη Συρία όσο η Συρία χρειάζεται την Ευρώπη». Η τοποθέτηση αυτή ερμηνεύεται στο πλαίσιο των σημερινών γεωπολιτικών, ενεργειακών και μεταναστευτικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Η Συρία παραμένει κομβικός παράγοντας για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τη διαχείριση προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη.
Από ευρωπαϊκής πλευράς, η συζήτηση για οποιαδήποτε αναπροσαρμογή πολιτικής έναντι της Δαμασκού είναι σύνθετη. Συνδέεται με το καθεστώς κυρώσεων, τις ανησυχίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον ρόλο άλλων περιφερειακών δυνάμεων, όπως το Ιράν, η Τουρκία και τα κράτη του Κόλπου. Ωστόσο, η επιμονή της συριακής ηγεσίας στο αφήγημα της «αμοιβαίας ανάγκης» αντανακλά την προσπάθεια να ανοίξουν δίαυλοι συνεργασίας σε ζητήματα ασφάλειας και επανεκκίνησης της οικονομίας.
Διπλωματική αξιοποίηση της κυπριακής σκηνής
Η επιλογή της Κύπρου ως τόπου για την άτυπη συνάντηση ΕΕ και περιφερειακών εταίρων προσέφερε στη Συρία μια ευκαιρία με συμβολικό και πρακτικό βάρος. Η Λευκωσία, κράτος-μέλος της ΕΕ με άμεση γειτνίαση στη Μέση Ανατολή, λειτουργεί ως φυσική γέφυρα ανάμεσα σε Βρυξέλλες και Δαμασκό. Η δημόσια τοποθέτηση Αλ-Σαράα σε αυτό το περιβάλλον στοχεύει στο να ενισχύσει την αντίληψη ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια και η σταθερότητα στη Συρία είναι αλληλένδετες.
Επιπλέον, η συριακή πλευρά επιδιώκει να συνδέσει τις ισραηλινές επιχειρήσεις σε συριακό έδαφος με ευρύτερους ευρωπαϊκούς κινδύνους: κλιμάκωση της αστάθειας, νέους κύκλους εκτοπισμού πληθυσμών και πρόσθετη πίεση σε θαλάσσιες και χερσαίες οδούς προς την ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο, επιχειρείται η μετατροπή ενός περιφερειακού ζητήματος ασφάλειας σε ευρωπαϊκό στρατηγικό διακύβευμα.
Προεκτάσεις για την περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας
Η ρητορική κλιμάκωση από τη Δαμασκό εντάσσεται σε ένα περιβάλλον γενικευμένης έντασης μεταξύ Ισραήλ και περιφερειακών δρώντων. Η απαίτηση για διεθνή δράση, σε συνδυασμό με την επίκληση παλαιότερων αποφάσεων, ανάγεται σε προσπάθεια επαναδιαπραγμάτευσης του πλαισίου ασφάλειας στη Μέση Ανατολή. Για την ΕΕ, αυτό συνεπάγεται πίεση να αναλάβει πιο ορατό ρόλο είτε σε επίπεδο διαμεσολάβησης είτε σε επίπεδο πολιτικής τοποθέτησης έναντι των ισραηλινών επιχειρήσεων σε τρίτα εδάφη.
Ωστόσο, η ΕΕ αντιμετωπίζει ενδογενείς περιορισμούς: διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις απέναντι στο Ισραήλ, εξάρτηση από τη στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ και παράλληλες κρίσεις σε Ουκρανία, Ερυθρά Θάλασσα και Βόρεια Αφρική. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανταπόκριση στα αιτήματα της Δαμασκού θα διαμορφωθεί περισσότερο από υπολογισμούς κινδύνου–οφέλους παρά από ρητορικές διακηρύξεις.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και τις επιχειρήσεις, η ανάδειξη του συριακού ζητήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει τρεις κύριες διαστάσεις: πρώτον, επηρεάζει τις μεταναστευτικές πιέσεις σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με άμεσες συνέπειες σε υποδομές, τουρισμό και τοπικές αγορές εργασίας. Δεύτερον, διαμορφώνει το περιβάλλον για ενεργειακά και διαμετακομιστικά έργα που διέρχονται από ή γειτνιάζουν με συριακά και κυπριακά ύδατα, άρα επηρεάζει τον σχεδιασμό αγωγών, καλωδίων και υποδομών logistics. Τρίτον, σε περίπτωση σταδιακής εξομάλυνσης των σχέσεων ΕΕ–Συρίας, ελληνικές εταιρείες στους κλάδους κατασκευών, ενέργειας, ναυτιλίας και υπηρεσιών ενδέχεται να βρουν πρόσβαση σε νέα έργα ανοικοδόμησης, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα έχουν προετοιμάσει εγκαίρως στρατηγικές συμμόρφωσης με καθεστώτα κυρώσεων και γεωπολιτικού κινδύνου.
#Syria #Israel #AlSharaa #EU #MiddleEast
