Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος ζητά από το ΥΠΕΝ άμεση ενσωμάτωση της νέας ευρωπαϊκής οδηγίας για τα κτίρια. Προειδοποιεί για απώλεια επενδύσεων, καθυστερήσεις σε έργα και ανατροπές στην αγορά ακινήτων.
Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την αγορά ακινήτων και τον κατασκευαστικό κλάδο, το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος (SBC Greece) κατέθεσε εκτενές υπόμνημα προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, καλώντας την κυβέρνηση σε αγώνα δρόμου για την ενσωμάτωση της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD) έως τις 29 Μαΐου 2026.
Η νέα οδηγία, που αναμένεται να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο χτίζονται, ανακαινίζονται και θερμαίνονται τα κτίρια στην Ευρώπη, συνδέεται άμεσα με την αξία των ακινήτων, τη ροή ευρωπαϊκών κονδυλίων και την ενεργειακή φτώχεια εκατομμυρίων πολιτών.
Πίεση χρόνου, επενδυτικοί κίνδυνοι και κοινωνική διάσταση
Το SBC Greece υπογραμμίζει ότι η έγκαιρη και ορθή εφαρμογή της EPBD δεν είναι τυπική συμμόρφωση προς τις Βρυξέλλες, αλλά προϋπόθεση για να μην χαθούν επενδύσεις και να μην επιβαρυνθεί εκ των υστέρων η αγορά με υψηλότερο κόστος προσαρμογής. Η καθυστέρηση, όπως τονίζεται, μπορεί να επιβραδύνει έργα, να μπλοκάρει προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» και να ανατρέψει επιχειρηματικούς σχεδιασμούς σε real estate και κατασκευές.
Παράλληλα, η οδηγία εισάγει φιλόδοξους στόχους: μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στις κατοικίες κατά 16% έως το 2030, αναβάθμιση του 26% των πιο ενεργοβόρων κτιρίων έως το 2033 και υποχρέωση όλα τα νέα κτίρια να είναι σχεδόν ενεργειακά αυτόνομα (μηδενικών εκπομπών) από το 2030, με νωρίτερη εφαρμογή από το 2028 για τα δημόσια κτίρια.
Σε μια χώρα όπου πάνω από το 55% του οικιακού αποθέματος έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, χωρίς στοιχειώδη θερμομόνωση, η συμμόρφωση με τους στόχους αυτούς συνδέεται άμεσα με τους λογαριασμούς ενέργειας, την ανθεκτικότητα σε καύσωνες και ψύχος, αλλά και με τον κίνδυνο διεύρυνσης των ανισοτήτων. Γι’ αυτό το SBC Greece ζητά ρητά ειδικά μέτρα για ευάλωτα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, ώστε η μετάβαση να είναι κοινωνικά δίκαιη και όχι τιμωρητική.
Οι οκτώ άξονες του υπομνήματος και το κενό στο ΕΣΑΚ
Το υπόμνημα οργανώνεται γύρω από οκτώ πυλώνες πολιτικής. Πρώτον, ζητείται επικαιροποιημένο και δημόσια αναρτημένο χρονοδιάγραμμα ενσωμάτωσης της οδηγίας έως τις 15 Μαΐου 2026, ώστε πολίτες και αγορά να γνωρίζουν εγκαίρως τις υποχρεώσεις τους.
Δεύτερον, προτείνεται η θέσπιση ελάχιστων ενεργειακών προτύπων (MEPS) που θα ενεργοποιούνται σε κομβικές στιγμές του κύκλου ζωής ενός ακινήτου – πώληση, μίσθωση, αλλαγή χρήσης – με παράλληλη οικονομική στήριξη των πιο αδύναμων, ώστε να αποφευχθούν σοκ στις τιμές και κοινωνικές αντιδράσεις.
Τρίτον, το Συμβούλιο φέρνει δυναμικά στο προσκήνιο την υποχρεωτική αξιολόγηση «Whole Life Carbon» (WLC), δηλαδή το ανθρακικό αποτύπωμα σε όλο τον κύκλο ζωής του κτιρίου, από τα υλικά έως την κατεδάφιση. Ζητείται δημιουργία εθνικού πλαισίου, ορισμός ορίων ενσωματωμένου άνθρακα ανά τύπο κτιρίου μέχρι το 2027 και ανάπτυξη υποδομής για Περιβαλλοντικές Δηλώσεις Προϊόντων (EPDs).
Τέταρτον, προωθείται η ψηφιακή μετάβαση με εθνική βάση δεδομένων για την ενεργειακή και περιβαλλοντική απόδοση των κτιρίων, εισαγωγή «διαβατηρίου ανακαίνισης», αξιοποίηση BIM και ψηφιακών διδύμων στα δημόσια έργα και ενεργοποίηση δεικτών «έξυπνης ετοιμότητας» (SRI).
Πέμπτον, το SBC Greece τονίζει την ανάγκη στενής διασύνδεσης της EPBD με τον ΚΕΝΑΚ, τον εθνικό κλιματικό νόμο, τον νέο Κανονισμό Δομικών Προϊόντων και τον Οδικό Χάρτη εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια, προκειμένου να κινητοποιηθούν ιδιωτικά κεφάλαια μέσω κινήτρων, επιχορηγήσεων και ευθυγράμμισης με ESG κριτήρια.
Κομβική επισήμανση αποτελεί το γεγονός ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων (ΕΣΑΚ), που έπρεπε να έχει σταλεί στην Κομισιόν από τον Μάρτιο 2026, παραμένει εκκρεμές, συνιστώντας ήδη παράλειψη έναντι της οδηγίας και δυνητικό κίνδυνο για τη ροή ευρωπαϊκών πόρων.
Εκπαίδευση, θεσμικές συμμαχίες και κλιματική ανθεκτικότητα
Οι υπόλοιποι άξονες αφορούν τη δημιουργία εθνικού μητρώου πιστοποιημένων αξιολογητών LCA/WLC και προγραμμάτων εκπαίδευσης μηχανικών και τεχνικών, τη σύσταση Ομάδας Υλοποίησης EPBD υπό το ΥΠΕΝ με συμμετοχή φορέων όπως ΤΕΕ, ΚΑΠΕ, ΔΕΔΔΗΕ και αυτοδιοίκηση, καθώς και την ενσωμάτωση υποχρεωτικών κριτηρίων κλιματικής ανθεκτικότητας στα κτίρια.
Το SBC Greece δηλώνει έτοιμο να συμβάλει τεχνικά, μέσω του διεθνούς δικτύου World Green Building Council, στη διαμόρφωση του εθνικού πλαισίου WLC, σε πιλοτικές εφαρμογές και στην ανάπτυξη μηχανισμών πιστοποίησης. Ζητεί, τέλος, άμεση συνάντηση εργασίας με το ΥΠΕΝ τις επόμενες εβδομάδες.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση του Συμβουλίου Αειφόρων Κτιρίων φωτίζει ότι η EPBD δεν είναι μια ακόμη «τεχνική» ευρωπαϊκή οδηγία, αλλά ένας καταλύτης που θα αναδιατάξει αξίες ακινήτων, χρηματοδοτήσεις, επενδυτικές στρατηγικές και κοινωνικές ισορροπίες. Αν η κυβέρνηση κινηθεί με καθυστέρηση ή αποσπασματικά, η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί με γηρασμένο κτιριακό απόθεμα, μειονεκτική πρόσβαση σε κεφάλαια και οξύ πρόβλημα ενεργειακής φτώχειας. Αντίθετα, μια συνεκτική, ψηφιακά στηριγμένη και κοινωνικά δίκαιη εφαρμογή μπορεί να μετατρέψει την πράσινη ανακαίνιση σε έναν από τους βασικούς αναπτυξιακούς μοχλούς της επόμενης δεκαετίας.
#ενεργειακή_απόδοση #EPBD #realestate #ΥΠΕΝ #πράσινη_μετάβαση
