Τα πρώτα 1 εκατ. εκκαθαριστικά του 2026 δείχνουν στροφή προς περισσότερους χρεωστικούς φόρους και μικρότερες επιστροφές. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες αναμένεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την εικόνα.
Τα πρώτα στοιχεία από πάνω από 1 εκατομμύριο εκκαθαρισμένες φορολογικές δηλώσεις Ε1 για το 2026 αποτυπώνουν μια σαφή μετατόπιση του φορολογικού βάρους. Οι μηδενικές δηλώσεις περιορίζονται σημαντικά, οι επιστροφές φόρου μοιράζονται σε περισσότερους αλλά με μικρότερο μέσο ποσό, ενώ ένας στους τέσσερις φορολογούμενους βρίσκεται αντιμέτωπος με πρόσθετο φόρο που προσεγγίζει τα 1.160 ευρώ.
Περισσότερα χρεωστικά, χαμηλότερες επιστροφές
Σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, όταν περίπου το 50% των δηλώσεων έβγαιναν μηδενικές, φέτος το ποσοστό αυτό έχει υποχωρήσει κάτω από το 40%. Η κατανομή των έως τώρα εκκαθαρισμένων δηλώσεων έχει ως εξής:
Πρώτον, το 26% των δηλώσεων είναι χρεωστικές, με μέσο πρόσθετο φόρο 1.160 ευρώ. Με άλλα λόγια, ένας στους τέσσερις φορολογούμενους καλείται να πληρώσει ένα ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν σε έναν μέσο μηνιαίο μισθό, με την τάση μάλιστα να διαφαίνεται αυξητική όσο συνεχίζεται η υποβολή.
Δεύτερον, το 35% των δηλώσεων είναι πιστωτικές, με μέση επιστροφή 280 ευρώ. Ένας στους τρεις βλέπει χρήματα να επιστρέφονται στον λογαριασμό του, ωστόσο το ποσό είναι αισθητά μειωμένο σε σχέση με πέρυσι, όταν την ίδια εποχή η μέση επιστροφή άγγιζε τα 339 ευρώ.
Τρίτον, το 39% των δηλώσεων παραμένει μηδενικό, με τέσσερις στους δέκα φορολογούμενους να μην πληρώνουν μεν, αλλά ούτε και να εισπράττουν κάτι από την εκκαθάριση.
Η αναλογία είναι αποκαλυπτική: για κάθε 1 ευρώ που επιστρέφει το Δημόσιο σε έναν δικαιούχο, εισπράττει περίπου 4,1 ευρώ πρόσθετων φόρων από εκείνους που λαμβάνουν χρεωστικό εκκαθαριστικό. Πρέπει ωστόσο να ληφθεί υπόψη ότι, παραδοσιακά, όσοι αναμένουν επιστροφή επισπεύδουν την υποβολή, ενώ όσοι γνωρίζουν ότι θα κληθούν να πληρώσουν, την καθυστερούν.
Επιστροφές φόρου και «δύσκολα» Ε3 των επαγγελματιών
Στο μέτωπο των επιστροφών, περίπου το 65% των δικαιούχων έχει ήδη λάβει τα ποσά μέσω άμεσης πίστωσης από την Τράπεζα της Ελλάδος, μέσα σε 2-3 εργάσιμες ημέρες από την εκκαθάριση, χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία. Πρόκειται κυρίως για φορολογούμενους χωρίς ληξιπρόθεσμες ή άλλες εκκρεμείς οφειλές προς το Δημόσιο.
Για το υπόλοιπο 35%, που φέρει βάρη από παλαιότερες οφειλές, η διαδικασία είναι αισθητά πιο αργή. Οι επιστροφές συμψηφίζονται με χρέη, υπόκεινται σε ελέγχους ή περνούν από χειροκίνητη επεξεργασία στις ΔΟΥ, με αποτέλεσμα η τελική πίστωση να μπορεί να φτάσει έως και τον Αύγουστο.
Την ίδια ώρα, η εικόνα από τα έντυπα Ε3 των ελευθέρων επαγγελματιών, αυτοαπασχολουμένων και επιχειρηματιών παραμένει ακόμη ελλιπής, καθώς έχει υποβληθεί μόλις περίπου 1 στα 10. Αυτό σημαίνει ότι η τρέχουσα στατιστική εικόνα αφορά κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους. Όταν ενσωματωθούν μαζικά οι δηλώσεις με Ε3, είναι πολύ πιθανό το ποσοστό των χρεωστικών να αυξηθεί περαιτέρω, δεδομένου ότι τα εκκαθαριστικά των επαγγελματιών είναι συνήθως βαρύτερα, και λόγω τεκμαρτού υπολογισμού κερδών.
Η επιβάρυνση αυτή συνδέεται τόσο με την άνοδο των πραγματικών εισοδημάτων όσο και με την αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος των επαγγελματιών για το 2025. Οι φοροελαφρύνσεις της νέας κλίμακας θα ισχύσουν για εισοδήματα που αποκτώνται από 1 Ιανουαρίου 2026 και μετά, άρα δεν αποτυπώνονται ακόμη. Επιπλέον, στις 16 Απριλίου προγραμματίζεται η μαζική αυτόματη υποβολή δηλώσεων για περίπου 1,5 εκατομμύριο μισθωτούς και συνταξιούχους, γεγονός που θα αναδιαμορφώσει εκ νέου το συνολικό τοπίο.
Σε κάθε περίπτωση, τα πρώτα 1 εκατομμύριο εκκαθαριστικά δείχνουν ότι οι «άνευ φόρου» δηλώσεις περιορίζονται, οι επιστροφές γίνονται πιο «λεπτές» και ένα αυξανόμενο τμήμα φορολογουμένων καλείται να σηκώσει μεγαλύτερο βάρος, με μέσο πρόσθετο φόρο που ήδη υπερβαίνει τα 1.150 ευρώ.
Σχόλιο 
: Η πρώτη εικόνα των εκκαθαριστικών επιβεβαιώνει ότι το φορολογικό σύστημα παραμένει έντονα εισπρακτικό, με τις αυξημένες τεκμαρτές βάσεις των επαγγελματιών να προμηνύουν ακόμη βαρύτερα χρεωστικά. Η μείωση των μηδενικών δηλώσεων και η συρρίκνωση των επιστροφών αναδεικνύουν περιορισμένα περιθώρια ανακούφισης για τη μεσαία τάξη, ενώ η άνιση σχέση 4 προς 1 μεταξύ εισπράξεων και επιστροφών υπογραμμίζει το δημοσιονομικό στοίχημα: σταθερά έσοδα με τίμημα τη διαρκή πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.
#φορολογικά #εκκαθαριστικά #φορολογικές_δηλώσεις #επιστροφή_φόρου #ΑΑΔΕ
