Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας κρούει τον κώδωνα κινδύνου για τα ευρωπαϊκά αποθέματα καυσίμων αεροπλάνων, εάν παραμείνει κλειστό τα Στενά του Ορμούζ. Η προειδοποίηση Βιρόλ συνδέει άμεσα την ενεργειακή ασφάλεια με τον πληθωρισμό και την παγκόσμια ανάπτυξη.
Σοβαρή προειδοποίηση για τις αντοχές της ευρωπαϊκής οικονομίας απηύθυνε ο εκτελεστικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA) Φατίχ Μπιρόλ, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη διαθέτει «ίσως έξι εβδομάδες» αποθεμάτων καυσίμων αεροπλάνων, εφόσον συνεχιστεί ο αποκλεισμός των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ. Όπως τόνισε, σε αυτό το σενάριο δεν αποκλείονται σύντομα μαζικές ακυρώσεις πτήσεων.
Τα Στενά του Ορμούζ ως παγκόσμιος ενεργειακός κόμβος
Ο Μπιρόλ χρησιμοποίησε ένα λογοπαίγνιο με το όνομα του συγκροτήματος «Dire Straits» για να περιγράψει την κατάσταση: «Είναι πλέον ένα πραγματικά επικίνδυνο στενό, που θα έχει μείζονες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία». Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου και παραγώγων παγκοσμίως· κάθε παρατεταμένη διακοπή επηρεάζει άμεσα τη διαθεσιμότητα καυσίμων, αρχικά στην αεροπορία και στη συνέχεια σε ολόκληρη την αλυσίδα μεταφορών.
Η IEA προειδοποιεί ότι η διάρκεια των διαταραχών είναι κρίσιμη: όσο περισσότερο παραμένουν περιορισμένες οι ροές, τόσο εντονότερες θα είναι οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας, με δευτερογενείς επιπτώσεις στο κόστος μεταφορών, στη βιομηχανική παραγωγή και, τελικά, στον πληθωρισμό.
Κίνδυνοι για ανάπτυξη, πληθωρισμό και μεταφορές
Ο επικεφαλής της IEA επισήμανε ότι η συρρίκνωση των αποθεμάτων αεροπορικών καυσίμων δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ανησυχιών για πραγματικές ελλείψεις σε φυσικά αποθέματα καυσίμων. Εάν οι διαταραχές στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ συνεχιστούν, ο αντίκτυπος θα υπερβεί κατά πολύ τον κλάδο της αεροπορίας, αγγίζοντας τις οδικές και θαλάσσιες μεταφορές, το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Στο μακροοικονομικό επίπεδο, ο Μπιρόλ προειδοποίησε ότι «όσο περισσότερο διαρκέσει, τόσο χειρότερο θα είναι για την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό σε όλο τον κόσμο». Η προοπτική συνδυασμού υψηλότερου ενεργειακού κόστους με επιβράδυνση της ανάπτυξης επαναφέρει τα σενάρια στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για τις κεντρικές τράπεζες και τις κυβερνήσεις στην Ευρώπη.
Για την ΕΕ, που ήδη δοκιμάζεται από ενεργειακές ανακατατάξεις των τελευταίων ετών, η προειδοποίηση της IEA λειτουργεί ως υπενθύμιση της γεωπολιτικής ευαλωτότητας των ενεργειακών αλυσίδων και της ανάγκης για διαφοροποίηση πηγών και οδών εφοδιασμού.
Σχόλιο
: Η επισήμανση της IEA δεν αφορά μόνο τις αεροπορικές εταιρείες· είναι έμμεσο καμπανάκι για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επιταχύνουν στρατηγικά αποθέματα, εναλλακτικές διαδρομές και εξοικονόμηση ενέργειας, πριν η ενεργειακή πίεση μετατραπεί σε πλήρες μακροοικονομικό σοκ.






