Η Ουάσινγκτον και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ παρακολουθούν με αγωνία την προθεσμία που έθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Τεχεράνη. Η απειλή μαζικών πληγμάτων σε ιρανικές υποδομές τροφοδοτεί φόβους για κλιμάκωση με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει στην Τεχεράνη αυστηρή προθεσμία έως τις 8 το βράδυ της Τρίτης για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει στοχοποιώντας με drones δεξαμενόπλοια που διέρχονται χωρίς άδεια. Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, ο Τραμπ απειλεί με πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές, όπως εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και γέφυρες, δημιουργώντας κλίμα πρωτοφανούς διεθνούς ανησυχίας.
Στρατηγική αβεβαιότητας και φόβοι για πυρηνική κλιμάκωση
Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από ανάρτηση του Τραμπ στα κοινωνικά δίκτυα, όπου προειδοποίησε ότι «ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», εκτός αν συμβεί «κάτι επαναστατικά υπέροχο» μέσα στις λίγες ώρες που απομένουν. Η δραματική αυτή ρητορική έχει οδηγήσει μέρος της διεθνούς κοινότητας να φοβάται ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων, αν και πρώην αξιωματούχοι της κυβέρνησής του εκτιμούν ότι η πιθανότητα είναι μηδενική και τη θεωρούν διαπραγματευτικό τακτικισμό.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ τόνισε ότι «μόνο ο πρόεδρος γνωρίζει πού βρίσκονται τα πράγματα και τι θα κάνει», υπογραμμίζοντας ότι η Τεχεράνη έχει περιθώριο μέχρι την προθεσμία «να σταθεί στο ύψος της στιγμής και να κάνει συμφωνία με τις ΗΠΑ». Ωστόσο, ανώτερος αξιωματούχος χώρας του Κόλπου, μιλώντας ανώνυμα, παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχει σαφής εικόνα για το αμερικανικό σχέδιο, προειδοποιώντας ότι τυχόν επίθεση στο Ιράν θα προκαλέσει σχεδόν βέβαιη ιρανική αντίδραση εναντίον περιφερειακών κρατών.
Ανθρωπιστικές επιπτώσεις και ενεργειακό σοκ
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προειδοποιούν ότι επιθέσεις σε ενεργειακές και υποδομές αφαλάτωσης θα είχαν καταστροφικές συνέπειες για τον άμαχο πληθυσμό του Ιράν, ο οποίος ήδη αντιμετωπίζει διακοπές ρεύματος και προβλήματα πρόσβασης σε πόσιμο νερό. Η στοχοποίηση τέτοιων εγκαταστάσεων, τονίζουν, θα επιδείνωνε δραματικά την ανθρωπιστική κρίση.
Παράλληλα, μια μαζική στρατιωτική ενέργεια θα βάθαινε την ήδη έξι εβδομάδων περιφερειακή ανάφλεξη που έχει πλήξει τις ροές πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί πάνω από 50% από την έναρξη του πολέμου, με τις επιπτώσεις να διαχέονται σε εφοδιαστικές αλυσίδες και τιμές καταναλωτή διεθνώς. Οποιαδήποτε περαιτέρω διαταραχή απειλεί να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων.
Ελπίδες για «τελευταίας στιγμής» αποκλιμάκωση
Παρά την κλιμακούμενη ρητορική, αρκετοί σύμμαχοι των ΗΠΑ ελπίζουν σε μια συμφωνία της τελευταίας στιγμής. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ επεσήμανε ότι υπάρχει συχνά απόσταση ανάμεσα σε δημόσιες δηλώσεις και ιδιωτικές διαπραγματεύσεις, αφήνοντας να εννοηθεί ότι εξελίσσονται παρασκηνιακές προσπάθειες. Παράλληλα καταδίκασε κατηγορηματικά οποιαδήποτε στοχοποίηση πολιτικών υποδομών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, από την πλευρά του, κατηγόρησε το Ιράν ότι παραβιάζει κάθε νόμο με επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα στενά, χαρακτηρίζοντάς το «κράτος-χορηγό της τρομοκρατίας». Ωστόσο, ακόμη και εντός του περιβάλλοντος Τραμπ, πολλοί εκτιμούν ότι ο πρόεδρος ενδέχεται τελικά να επιλέξει μια πιο περιορισμένη στρατιωτική ενέργεια ή να κάνει πίσω, όπως έχει πράξει δύο φορές στο παρελθόν, χρησιμοποιώντας τη σκληρή ρητορική για να δημιουργήσει διαπραγματευτικές «εξόδους κινδύνου».
Το βέβαιο είναι ότι η στρατηγική της σκόπιμης αβεβαιότητας που υιοθετεί ο Τραμπ έχει ξεπεράσει τα όρια της «δημιουργικής ασάφειας» και γεννά πλέον πραγματικό φόβο σε πρωτεύουσες συμμάχων και αντιπάλων για το τι μπορεί να ακολουθήσει – και με ποιο κόστος για την περιφερειακή σταθερότητα και την παγκόσμια οικονομία.
Σχόλιο 
: Η τακτική του Τραμπ μετατρέπει μια ήδη επικίνδυνη κρίση σε παιχνίδι υψηλού ρίσκου, όπου η παραμικρή λάθος εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, ενεργειακό σοκ και βαθιά γεωπολιτική αστάθεια, με άμεσες επιπτώσεις και για οικονομίες όπως η ελληνική που εξαρτώνται από τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
#ΗΠΑ #Trump #Ιράν #Ορμούζ #Πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή
