Η όξυνση της στάσης της Ουάσιγκτον απέναντι στους συμμάχους δοκιμάζει τις γερμανοαμερικανικές σχέσεις. Ο Φρίντριχ Μερτς ισορροπεί ανάμεσα σε κριτική και κατευνασμό.
Η ρητορική από την Ουάσιγκτον απέναντι στους συμμάχους του ΝΑΤΟ σκληραίνει αισθητά, επαναφέροντας στο προσκήνιο τα ερωτήματα για τη συνοχή της Συμμαχίας και τη θέση της Γερμανίας σε αυτήν. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δηλώνει πως το ΝΑΤΟ «δεν είναι μονόδρομος» και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνολικής επανεξέτασης του ρόλου και των υποχρεώσεων των μελών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, ιδίως στο μέτωπο του πολέμου με το Ιράν, που προκαλεί ολοένα μεγαλύτερες αποστάσεις στην Ευρώπη.
Ο «διπλός λόγος» του Βερολίνου και η στάση Μερτς
Η Γερμανία επιχειρεί να κινηθεί σε λεπτή ισορροπία: από τη μία πλευρά, ο καγκελάριος παίρνει σαφείς αποστάσεις από τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ διαχειρίζεται την κρίση με το Ιράν· από την άλλη, ο επικεφαλής της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης Φρίντριχ Μερτς προσπαθεί να «μαζέψει» τις εντάσεις, στέλνοντας μήνυμα ότι το Βερολίνο δεν επιθυμεί ρήξη με την Ουάσιγκτον.
Στο podcast «Berlin Playbook» της Politico, η Ρίξα Φίρζεν αναλύει αυτόν τον πολιτικό ακροβατισμό: η γερμανική κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει στις ανησυχίες της κοινής γνώμης για κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί να διακινδυνεύσει τη στρατηγική ομπρέλα ασφαλείας που προσφέρει το ΝΑΤΟ. Η μέχρι πρότινος «ειδική σχέση» Μερτς – Τραμπ, που παρουσιαζόταν ως γέφυρα με τον Λευκό Οίκο, δείχνει να φθίνει, καθώς οι πιέσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας αυξάνονται.
Η ανταποκρίτρια του Politico στον Λευκό Οίκο, Ντάσα Μπερνς, επισημαίνει ότι όλες οι ενδείξεις συγκλίνουν προς έναν εξαιρετικά δύσκολο –ίσως και συγκρουσιακό– σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούνιο. Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στις αμυντικές δαπάνες, αλλά επεκτείνεται στο κατά πόσο οι Ευρωπαίοι είναι διατεθειμένοι να ευθυγραμμιστούν με την αμερικανική στρατηγική στο Ιράν.
Κόκκινες γραμμές και νομικά όρια στην Ευρώπη
Στο ίδιο επεισόδιο, ο συντονιστής της γερμανικής κυβέρνησης για τη διατλαντική συνεργασία, Μετίν Χακβέρντι (SPD), θέτει το κεντρικό ερώτημα: μέχρι πού μπορεί να φτάσει η αποστασιοποίηση από την πολιτική Τραμπ χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο οι θεμελιώδεις σχέσεις ασφαλείας; Η απάντηση δεν είναι προφανής, καθώς η Γερμανία βρίσκεται ανάμεσα στην ανάγκη για στρατηγική αυτονομία και τη διαχρονική εξάρτηση από την αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Παράλληλα, αναδεικνύεται μια δεύτερη, εσωτερική ευρωπαϊκή συζήτηση: η Γαλλία γίνεται το πρώτο κράτος-μέλος της ΕΕ που αποφασίζει απαγόρευση χρήσης social media από ανηλίκους, έστω σε πιο ήπια εκδοχή από ό,τι αρχικά σχεδιάστηκε. Στη Γερμανία, στελέχη της CDU και του SPD ζητούν παρόμοιο μέτρο, όμως γνωμοδότηση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Bundestag αμφισβητεί τη νομική βιωσιμότητα ενός τέτοιου εθνικού «μονοδρόμου» εντός του ευρωπαϊκού δικαίου.
Η Λαρίσα Κέγκελ από την tech ομάδα της Politico εξηγεί ότι ένα μονομερές γερμανικό βήμα είναι πιθανό να προσκρούσει στο ενωσιακό πλαίσιο για την ψηφιακή ενιαία αγορά. Η αναλογία με τους περιορισμούς στην πώληση αλκοόλ στα σούπερ μάρκετ είναι ενδεικτική: τα κράτη-μέλη έχουν περιθώριο ρύθμισης, αλλά όχι μέχρι το σημείο που παραβιάζονται βασικές ελευθερίες της ΕΕ.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη κλιμάκωση στο διατλαντικό μέτωπο και η στροφή προς πιο παρεμβατικές ρυθμίσεις στην ψηφιακή σφαίρα δείχνουν μια Ευρώπη που αναζητεί αυτονομία, αλλά συχνά σκοντάφτει στα ίδια της τα θεσμικά και στρατηγικά όρια. Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αντίφασης: θέλει να διαφοροποιηθεί από τον Τραμπ χωρίς να σπάσει τη γέφυρα ασφαλείας, και να προστατεύσει τους ανηλίκους χωρίς να παραβιάσει τον κορμό του ευρωπαϊκού δικαίου. Το επερχόμενο ΝΑΤΟϊκός σύνοδος θα λειτουργήσει ως stress test όχι μόνο για τις διατλαντικές σχέσεις, αλλά και για την ικανότητα του Βερολίνου να χαράξει συνεκτική στρατηγική ανάμεσα σε Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες και εσωτερικό ακροατήριο.
#Γερμανία #ΝΑΤΟ #Τραμπ #Μερτς #Ιράν #ΔιατλαντικέςΣχέσεις #SocialMedia
