Η Κομισιόν καλεί τους Ευρωπαίους να περιορίσουν μετακινήσεις και κατανάλωση καυσίμων, προειδοποιώντας για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση. Ζητά επιτάχυνση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υψώνει τον τόνο απέναντι στην κλιμακούμενη ενεργειακή κρίση, ζητώντας από τους πολίτες της ΕΕ να αλλάξουν άμεσα τις καθημερινές τους συνήθειες. Τηλεργασία όπου είναι εφικτό, λιγότερες μετακινήσεις με αυτοκίνητο και αεροπλάνο, καθώς και εξοικονόμηση καυσίμων, αποτελούν τον πυρήνα των συστάσεων της Κομισιόν, την ώρα που οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί.
Έκτακτες συστάσεις για μείωση κατανάλωσης καυσίμων
Μετά από έκτακτη συνεδρίαση των 27 υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στις Βρυξέλλες, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν περιέγραψε μια «πολύ σοβαρή κατάσταση», της οποίας το τέλος δεν είναι ορατό. Τόνισε ότι ακόμη κι αν η ειρήνη επιστρέψει άμεσα στη Μέση Ανατολή, «δεν θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα στο ορατό μέλλον».
Ο Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν πλήρως τις προτάσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας: τηλεργασία όσο γίνεται περισσότερο, μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά 10 χιλιόμετρα την ώρα, ενίσχυση των δημόσιων συγκοινωνιών, καθιέρωση εναλλάξ κυκλοφορίας Ι.Χ., αύξηση της συνεπιβίβασης (carpooling) και προώθηση πρακτικών οικονομικής οδήγησης.
Στόχος είναι η άμεση εξοικονόμηση πετρελαίου, με ιδιαίτερη έμφαση στο ντίζελ και το κηροζίνη, προκειμένου να περιοριστεί η πίεση στις τιμές και να διασφαλιστεί η επάρκεια εφοδιασμού. Η ρητορική θυμίζει τις πρώτες μέρες της πανδημίας, όταν οι κυβερνήσεις ζητούσαν μαζική τηλεργασία και περιορισμό των μετακινήσεων, αυτή τη φορά όμως με αφετηρία την ενεργειακή ασφάλεια και όχι τη δημόσια υγεία.
Πόλεμος, μπλοκαρισμένες ροές και μακρά κρίση
Η ανησυχία στις Βρυξέλλες έχει ενταθεί μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, οι οποίες έχουν οδηγήσει σε μπλοκάρισμα περίπου του ενός πέμπτου των παγκόσμιων ροών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου στον Περσικό Κόλπο. Από την έναρξη των επιθέσεων, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70%, τροφοδοτώντας φόβους για κρίση μεγαλύτερη ακόμη και από τα πετρελαϊκά σοκ της δεκαετίας του 1970.
Παρά το δραματικό πλαίσιο, η έκτακτη σύνοδος των υπουργών δεν παρήγαγε άμεσα δεσμευτικές αποφάσεις. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο βασικός στόχος ήταν ο συντονισμός εθνικών πολιτικών και η προετοιμασία εδάφους για ένα ευρωπαϊκό πακέτο μέτρων, το οποίο –όπως δεσμεύθηκε ο Γιόργκενσεν– θα παρουσιάσει σύντομα η Επιτροπή.
Επιτάχυνση ανανεώσιμων, πυρηνικής ενέργειας και βιοκαυσίμων
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Κομισιόν ζητά από τα κράτη μέλη να διπλασιάσουν τις προσπάθειες για ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Στο τραπέζι βρέθηκαν επίσης η ενίσχυση της πυρηνικής ενέργειας, όπου υφίσταται πολιτική βούληση, καθώς και η προώθηση των βιοκαυσίμων ως συμπληρωματικής πηγής για τις μεταφορές.
Οι σκανδιναβικές χώρες έθεσαν ζήτημα προστασίας κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, ενόψει αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων. Παράλληλα, συζητήθηκε το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να στηρίξουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά χωρίς να διαρραγεί ο ανταγωνισμός στην ενιαία αγορά.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση για την ενέργεια αποκτά έτσι διπλό χαρακτήρα: βραχυπρόθεσμης διαχείρισης κρίσης μέσω αλλαγών συμπεριφοράς και μεσομακροπρόθεσμου μετασχηματισμού του ενεργειακού μίγματος. Για τις οικονομίες της ΕΕ, ειδικά τις πιο ενεργοβόρες, το στοίχημα είναι αν μπορούν να απορροφήσουν το σοκ χωρίς βαθιά ύφεση, ενώ για τα νοικοκυριά το ζητούμενο είναι η προστασία του διαθέσιμου εισοδήματος από ένα νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας.
Σχόλιο 
: Η Κομισιόν επιχειρεί να κερδίσει χρόνο με ήπιες παρεμβάσεις στη ζήτηση, γνωρίζοντας ότι οι πραγματικές λύσεις βρίσκονται στην επιτάχυνση των επενδύσεων σε ΑΠΕ, δίκτυα και αποθήκευση. Αν όμως οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα, η πίεση για πιο σκληρά, υποχρεωτικά μέτρα και βαθύτερες παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας θα αυξηθεί δραματικά, με σημαντικές πολιτικές και κοινωνικές προεκτάσεις σε όλη την Ευρώπη.
#ΕΕ #Ενέργεια #ΕνεργειακήΚρίση #ΑΠΕ
