Η Κομισιόν παρουσίασε το σχέδιο AccelerateEU για να θωρακίσει την ΕΕ από την ενεργειακή κρίση μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Στο επίκεντρο τίθενται η ασφάλεια εφοδιασμού σε κηροζίνη και ντίζελ και η ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις Βρυξέλλες το σχέδιο AccelerateEU, ένα νέο πακέτο έκτακτης ανάγκης για την ενέργεια, με στόχο την αποτροπή σοβαρών ελλείψεων καυσίμων και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης. Αφορμή αποτελεί η ενεργειακή αναταραχή που έχει προκαλέσει το κλείσιμο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού των Στενών του Ορμούζ, εξέλιξη που απειλεί άμεσα τις ευρωπαϊκές εισαγωγές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων.
Στο επίκεντρο του σχεδίου τίθεται η ενίσχυση του συντονισμού για την προμήθεια κηροζίνης (αεροπορικό καύσιμο) και ντίζελ, δύο καυσίμων κρίσιμων για τις αερομεταφορές και τις οδικές μεταφορές αντίστοιχα, με την Κομισιόν να προειδοποιεί για κίνδυνο έλλειψης αν δεν υπάρξει έγκαιρη δράση.
Κεντρικός συντονισμός για αποθέματα και ζήτηση
Η Επιτροπή τονίζει ότι «η συντονισμένη δράση είναι το κλειδί» και ορίζει ως πρώτη προτεραιότητα την κοινή ευρωπαϊκή διαχείριση τριών πυλώνων: της πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου, της συντονισμένης αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και της ενεργοποίησης εθνικών μέτρων έκτακτης ανάγκης για να διασφαλιστεί η επάρκεια κηροζίνης και ντίζελ.
Το AccelerateEU περιλαμβάνει αλλαγές στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίξουν πιο ευέλικτα κρίσιμες επενδύσεις στην ενέργεια, επιτάχυνση έργων ηλεκτροδότησης και δικτύων, προσαρμογές στη φορολογία ενέργειας, κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και αύξηση της χρηματοδότησης σε επίπεδο ΕΕ.
Στον συνοδευτικό του σχεδίου, η Κομισιόν παραθέτει επίσης δέσμη προαιρετικών μέτρων μείωσης ζήτησης που μπορούν να υιοθετήσουν τα κράτη-μέλη: περιορισμό της χρήσης αυτοκινήτου, παρεμβάσεις για χαμηλότερη κατανάλωση σε κτίρια και άλλες δράσεις εξοικονόμησης, εφόσον απαιτηθεί.
Επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης χωρίς άμεση αλλαγή στο ETS
Παρότι το πακέτο σχεδιάστηκε ως απάντηση σε μια οξεία κρίση, η φιλοσοφία του είναι ξεκάθαρα δομική: επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στροφή σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια. Η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η στρατηγική AccelerateEU θα προσφέρει «άμεσα αλλά και πιο δομικά μέτρα ανακούφισης» για πολίτες και επιχειρήσεις, επιμένοντας ότι η επιτάχυνση των εγχώριων, καθαρών πηγών ενέργειας είναι προϋπόθεση για ενεργειακή ανεξαρτησία και ανθεκτικότητα σε γεωπολιτικές αναταράξεις.
Το σχέδιο δεν περιλαμβάνει προς το παρόν μεγάλες αλλαγές στο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), για το οποίο προαναγγέλλεται εις βάθος αναθεώρηση τον Ιούλιο. Ωστόσο, η Επιτροπή δηλώνει έτοιμη να στηρίξει κράτη-μέλη που θα θελήσουν να αξιοποιήσουν τα έσοδα από το ETS για στοχευμένες επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση και ευρύτερα την ηλεκτροποίηση, στη βιομηχανική απανθρακοποίηση, σε κυκλικές εφαρμογές και σε επενδύσεις που μπορούν να συγκρατήσουν το κόστος του ρεύματος.
Η συνολική αρχιτεκτονική του AccelerateEU δείχνει την πρόθεση των Βρυξελλών να συνδυάσουν βραχυπρόθεσμη διαχείριση κινδύνων σε κηροζίνη και ντίζελ με μακροπρόθεσμη μεταστροφή του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με ισχυρό τουρισμό και ναυτιλία, οι εξελίξεις στην αγορά αεροπορικού και οδικού καυσίμου θα έχουν άμεσες επιπτώσεις σε κόστος μεταφορών, πληθωρισμό και ανταγωνιστικότητα.
Σχόλιο 
: Το AccelerateEU επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης περνά πλέον μέσα από δύο ταυτόχρονες διαδρομές: αυστηρό διακρατικό συντονισμό για κρίσιμα καύσιμα όπως κηροζίνη και ντίζελ και επιθετική επιτάχυνση των επενδύσεων σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και υποδομές. Για τις αγορές, το μήνυμα είναι διπλό: βραχυπρόθεσμη στήριξη της διύλισης και των στρατηγικών αποθεμάτων, αλλά και σαφής προτεραιότητα σε έργα ηλεκτροποίησης και βιομηχανικής απανθρακοποίησης, όπου θα κατευθυνθούν ολοένα περισσότερα δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια.
#ΕΕ #ενέργεια #AccelerateEU #κηροζίνη #ντίζελ #πράσινηΜετάβαση
