Η ανακαίνιση του γερασμένου κτιριακού αποθέματος μετατρέπεται σε αναπτυξιακό mega–project για την ελληνική οικονομία. Το ΙΟΒΕ ποσοτικοποιεί οφέλη, επενδύσεις και το κρίσιμο χρηματοδοτικό κενό.
Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων παύει να είναι μια τεχνική ή στενά περιβαλλοντική υπόθεση και αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο δυναμικούς μοχλούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας για τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, οι προβλεπόμενες επενδύσεις την περίοδο 2025-2050 εκτιμάται ότι θα προσθέτουν ετησίως περίπου 961 εκατ. ευρώ στο ΑΕΠ και θα στηρίζουν κατά μέσο όρο 28.280 θέσεις εργασίας τον χρόνο.
Γερασμένο κτιριακό απόθεμα, τεράστιο περιθώριο αναβάθμισης
Η δυναμική αυτή εδράζεται πρωτίστως στη δομή του ελληνικού κτιριακού αποθέματος. Το 51% των κατοικιών έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, δηλαδή πριν από την εισαγωγή ουσιαστικών κανόνων θερμοπροστασίας, ενώ μόλις το 2,6% των κτιρίων κατασκευάστηκε μετά το 2011, όταν τέθηκαν πιο αυστηρές ενεργειακές προδιαγραφές. Το αποτέλεσμα είναι ένα τεράστιο ποσοστό κατοικιών χωρίς επαρκή θερμική θωράκιση και με πολύ χαμηλές επιδόσεις εξοικονόμησης ενέργειας.
Τα δεδομένα από τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης είναι αποκαλυπτικά: ένα στα τρία κτίρια κατοικίας (34%) κατατάσσεται στην χειρότερη ενεργειακή κατηγορία Η, ενώ περίπου το 60% βρίσκεται μεταξύ Ζ και Γ. Μόλις το 6% των επιθεωρημένων κατοικιών καταφέρνει να φτάσει στην κλάση Β ή ανώτερη. Όπως σημειώνει το ΙΟΒΕ, οι ενεργειακές επιδόσεις παρουσιάζουν «σημαντική υστέρηση» και, άρα, το περιθώριο βελτίωσης είναι εξαιρετικά μεγάλο – με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επενδύσεις, απασχόληση και φορολογικά έσοδα.
Επενδύσεις δεκάδων δισ. ευρώ και το χρηματοδοτικό κενό
Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) αποτιμά τις συνολικές επενδύσεις που απαιτούνται στον οικιακό και τον τριτογενή τομέα για την περίοδο 2025-2030 σε 15,6 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου 2,6 δισ. ευρώ ετησίως. Για την επόμενη εικοσαετία, 2031-2050, το απαιτούμενο επενδυτικό πακέτο ανεβαίνει στα 52,1 δισ. ευρώ, με παρόμοιο ετήσιο ρυθμό.
Το Δημόσιο, παρά τη σημαντική χρηματοδοτική συμβολή του, δεν καλύπτει πλήρως τις ανάγκες. Με βάση τα σενάρια ενίσχυσης που εξετάζει το ΙΟΒΕ, οι δημόσιοι πόροι που θα χρειαστούν μόνο για την περίοδο 2025-2030 υπολογίζονται μεταξύ 5,8 και 7,4 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, οι ήδη δεσμευμένοι πόροι ανέρχονται σε 4,2 δισ. ευρώ, δημιουργώντας ένα χρηματοδοτικό κενό από 1,7 έως 3,2 δισ. ευρώ. Παρά ταύτα, το κράτος είναι καθαρός ωφελημένος: τα φορολογικά έσοδα από τις άμεσες και έμμεσες επιδράσεις των επενδύσεων εκτιμώνται κατά μέσο όρο σε 280 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τι προτείνει το ΙΟΒΕ για να τρέξει η αγορά
Για να μετατραπεί αυτό το επενδυτικό δυναμικό σε πραγματική αγορά, το ΙΟΒΕ υπογραμμίζει την ανάγκη ενός προβλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου, με σαφή χρονοδιαγράμματα διαβούλευσης και εφαρμογής. Η σταθερότητα των κανόνων θεωρείται κρίσιμη για να κινητοποιηθούν κεφάλαια ιδιωτών, τραπεζών και θεσμικών επενδυτών.
Εξίσου σημαντική είναι η αποτελεσματικότητα στα προγράμματα ενισχύσεων και κινήτρων. Δεν αρκεί η ύπαρξη επιδοτήσεων· απαιτείται απλός σχεδιασμός, ταχεία απορρόφηση και επαρκής χρηματοδότηση ώστε να αποφεύγονται «παράθυρα» χρηματοδοτικής ασφυξίας. Το ΙΟΒΕ εισηγείται επίσης την προώθηση ριζικών ανακαινίσεων, την επιτάχυνση της αναβάθμισης των δημοσίων κτιρίων, τη βελτίωση των δεδομένων και των συστημάτων πιστοποίησης, καθώς και την ενίσχυση των δεξιοτήτων στο εργατικό δυναμικό, από τεχνίτες μέχρι μηχανικούς και ενεργειακούς επιθεωρητές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ενεργειακή αναβάθμιση δεν αποτελεί απλώς εργαλείο μείωσης του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, αλλά έναν δομικό πυλώνα της αναπτυξιακής στρατηγικής, με σταθερές ροές επενδύσεων, θέσεων εργασίας και φορολογικών εσόδων για δεκαετίες.
Σχόλιο 
: Η μελέτη του ΙΟΒΕ αποκαλύπτει ότι η ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων είναι στην πραγματικότητα ένα μακροχρόνιο επενδυτικό πρόγραμμα υποδομών, με απόδοση σε ΑΕΠ, απασχόληση και φορολογικά έσοδα. Το ζητούμενο δεν είναι αν θα υλοποιηθεί, αλλά πόσο γρήγορα και με ποια ποιότητα ρύθμισης και χρηματοδότησης, ώστε να μη χαθεί άλλο ένα παράθυρο ανάπτυξης για την ελληνική οικονομία.
#ενεργειακή_αναβάθμιση #ακίνητα #ΙΟΒΕ #επενδύσεις #ενέργεια
