Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εισηγείται αυξημένο πολυετή προϋπολογισμό 2,01 τρισ. € για την περίοδο 2028-2034. Η πρόταση υπερβαίνει κατά περίπου 10% την αρχική εισήγηση της Κομισιόν, σηματοδοτώντας σκληρή διαπραγμάτευση με τα κράτη-μέλη.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε πρόταση για Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) 2028-2034 ύψους 2,01 τρισ. €, αυξημένο κατά περίπου 10% σε σχέση με την εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Ιουλίου 2025. Το ποσό δεν περιλαμβάνει τις αποπληρωμές χρέους που συνδέονται με το NextGenerationEU, οι οποίες παραμένουν χωριστή κατηγορία δαπανών.
Η πρόταση πέρασε με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, καταγράφοντας σαφή πλειοψηφία αλλά και υπολογίσιμη αντίσταση. Το ψήφισμα λειτουργεί ως πολιτικό πλαίσιο για τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη, όπου απαιτείται ομοφωνία.
Πού κατευθύνεται η πρόσθετη χρηματοδότηση
Σύμφωνα με το κείμενο, ο προϋπολογισμός «πρέπει να παραμείνει επενδυτικό εργαλείο» που ενισχύει πολιτικές της ΕΕ, πολίτες, περιφέρειες, επιχειρήσεις και κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προσφέροντας σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία έναντι των εθνικών δαπανών. Η λογική είναι η συγκέντρωση πόρων σε πεδία όπου οι κλίμακες και οι διασυνοριακές συνέργειες είναι κρίσιμες.
Οι ευρωβουλευτές χαιρετίζουν την πρόταση της Κομισιόν για διπλασιασμό των κονδυλίων σε ανταγωνιστικότητα, άμυνα, έρευνα και καινοτομία, ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, διασυνοριακές υποδομές, υγεία, εκπαίδευση και πολιτισμό. Οι συγκεκριμένοι άξονες συνδέονται με την προσπάθεια ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ και της ανθεκτικότητας των παραγωγικών της συστημάτων.
Ανεπαρκής πρόβλεψη για διεύρυνση και στήριξη Ουκρανίας
Παρά την αυξημένη συνολική δαπάνη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κρίνει ότι οι προβλεπόμενοι πόροι για διεύρυνση, αναπτυξιακή συνεργασία, στήριξη της Ουκρανίας, πολυμερή συνεργασία και ανθρωπιστική βοήθεια είναι κατώτεροι των πραγματικών αναγκών. Η επισήμανση αυτή αντανακλά τις γεωπολιτικές πιέσεις στα ανατολικά σύνορα της ΕΕ και την παράλληλη προσπάθεια σταθεροποίησης των Δυτικών Βαλκανίων.
Η υποχρηματοδότηση στους εξωτερικούς άξονες αυξάνει τον κίνδυνο ασυνέχειας πολιτικής: από τη μία πλευρά, η ΕΕ δηλώνει ότι θέλει να διαδραματίσει ενισχυμένο ρόλο ως γεωπολιτικός παράγοντας, από την άλλη, οι διαθέσιμοι δημοσιονομικοί πόροι παραμένουν περιορισμένοι σε σχέση με το εύρος των δεσμεύσεων.
Όχι σε «εθνικά ραμμένο» ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Οι ευρωβουλευτές απορρίπτουν ιδέες προσαρμογής του προϋπολογισμού στις επιμέρους προτεραιότητες κάθε κράτους-μέλους. Κατά το ψήφισμα, μια τέτοια «εθνικοποίηση» του προϋπολογισμού θα αποδυνάμωνε τις κοινές πολιτικές, θα μείωνε τη διαφάνεια και θα ενθάρρυνε ανταγωνισμό μεταξύ δικαιούχων και κυβερνήσεων.
Η θέση αυτή εδράζεται στον πυρήνα της λογικής του ΠΔΠ: ο προϋπολογισμός της ΕΕ πρέπει να σχεδιάζεται με όρους ενιαίας στρατηγικής – συνοχή, πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, κοινή άμυνα, ανταγωνιστικότητα – και όχι ως άθροισμα εθνικών λογαριασμών. Οποιαδήποτε συστηματική εξατομίκευση ανά χώρα θα οδηγούσε σε κατακερματισμό και απώλεια οικονομιών κλίμακας.
Πλαίσιο διαπραγμάτευσης με το Συμβούλιο
Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν είναι δεσμευτική για τα κράτη-μέλη, αλλά διαμορφώνει το ανώτατο πολιτικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης. Παραδοσιακά, οι «καθαροί συνεισφορείς» πιέζουν για περιορισμό του συνολικού μεγέθους του ΠΔΠ, ενώ οι «καθαροί αποδέκτες» πόρων δίνουν έμφαση στη διατήρηση ή αύξηση των κονδυλίων συνοχής και αγροτικής πολιτικής.
Η τελική συμφωνία για το ΠΔΠ 2028-2034 θα αποτυπώσει την ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και στρατηγικών επενδύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Παράλληλα, θα κρίνει σε ποιο βαθμό η ΕΕ θα χρηματοδοτήσει κεντρικά προτεραιότητες όπως η κοινή άμυνα, η ενεργειακή ασφάλεια, η βιομηχανική πολιτική και η στήριξη τρίτων χωρών.
Επιπτώσεις για την Ελλάδα και τις ελληνικές επιχειρήσεις
Για την Ελλάδα, ένα αυξημένο ΠΔΠ με ενισχυμένες γραμμές σε συνοχή, πράσινη μετάβαση, καινοτομία και υποδομές σημαίνει δυνητικά μεγαλύτερο εύρος διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων μετά τη λήξη του τρέχοντος κύκλου Ταμείου Ανάκαμψης και ΕΣΠΑ. Η έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνδέεται άμεσα με την ανάγκη αναβάθμισης της παραγωγικής βάσης, της εξαγωγικής ικανότητας και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η τελική στάθμιση μεταξύ πολιτικής συνοχής και κεντρικών θεματικών προγραμμάτων (άμυνα, τεχνολογία, ενέργεια). Μια μετατόπιση πόρων αποκλειστικά προς άμυνα ή εξωτερική πολιτική χωρίς αναλογική ενίσχυση της συνοχής θα περιόριζε τον χώρο για περιφερειακές επενδύσεις σε μεταφορές, δίκτυα και ενεργειακές υποδομές εντός Ελλάδας.
Σχόλιο 
: Η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου λειτουργεί ως διαπραγματευτικός «μέγιστος στόχος» και όχι ως τελική κατάληξη· ρεαλιστικά, το Συμβούλιο θα επιδιώξει χαμηλότερο συνολικό μέγεθος ή αυστηρότερες προτεραιότητες. Για την ελληνική αγορά, το κρίσιμο δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα εγκριθούν, αλλά σε ποιες γραμμές θα διοχετευθούν: συνοχή, πράσινη ενέργεια, ψηφιακές υποδομές και στήριξη ΜμΕ είναι οι τέσσερις άξονες με τη μεγαλύτερη επίδραση στην επενδυτική και πιστωτική στρατηγική των επόμενων ετών. Οι διοικήσεις επιχειρήσεων που σχεδιάζουν projects μετά το 2027 οφείλουν να παρακολουθούν στενά τη διαμόρφωση του νέου ΠΔΠ, ώστε να ευθυγραμμίσουν εγκαίρως χαρτοφυλάκια επενδύσεων, συγχρηματοδοτήσεις και στρατηγικές εταιρικών συνεργασιών.
#ΕΕ #ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #Προϋπολογισμός #MFF #ΕλληνικήΟικονομία
