Τα πρώτα στοιχεία για τα εφάπαξ του 2026 δείχνουν ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων, με μεγάλες αποκλίσεις ανά ταμείο και κλάδο. Οι διαφορές επηρεάζουν άμεσα το τελικό εισόδημα δεκάδων χιλιάδων συνταξιούχων.
Τα στοιχεία από τις πληρωμές του πρώτου διμήνου για τα εφάπαξ του 2026 αποκαλύπτουν ένα σύστημα πρόνοιας χωρίς ενιαία λογική. Ανάλογα με το ταμείο, τον εργοδότη και την επαγγελματική διαδρομή, οι νέοι συνταξιούχοι βλέπουν είτε σημαντικές αυξήσεις είτε αισθητές μειώσεις στα ποσά που λαμβάνουν, με τις αποκλίσεις να φτάνουν ακόμη και σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ.
Δημόσιο, ΔΕΚΟ και τράπεζες: οι μεγάλες ανισότητες
Στο Δημόσιο, η εικόνα είναι μικτή. Οι πολιτικοί υπάλληλοι καταγράφουν οριακή μείωση, με μέσο εφάπαξ κοντά στις 21.500 ευρώ, ενώ οι δημοτικοί υπάλληλοι εμφανίζουν αύξηση, ξεπερνώντας τις 20.700 ευρώ. Θεαματική άνοδος σημειώνεται στα Σώματα Ασφαλείας, όπου τα ποσά διαμορφώνονται πάνω από τις 25.000 ευρώ κατά μέσο όρο.
Αντίθετα, στα ειδικά μισθολόγια – γιατροί, καθηγητές, δικαστικοί – η τάση είναι πτωτική, με πιο αισθηρές μειώσεις. Στα δημόσια νοσοκομεία, όσοι ακόμη αναμένουν την καταβολή του εφάπαξ διαπιστώνουν σαφή υποχώρηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω ένα ήδη πιεσμένο κλάδο.
Στις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες, οι ανισότητες γίνονται ακόμη πιο έντονες. Στον ΟΣΕ, τα εφάπαξ ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ με σημαντική αύξηση, ενώ στον ΟΤΕ κινούνται άνω των 50.000 ευρώ, επίσης με θετική μεταβολή. Στη ΔΕΗ καταγράφεται μείωση, ενώ στην ΕΡΤ παρατηρείται η μεγαλύτερη πτώση, με το μέσο ποσό να υποχωρεί δραστικά. Στον τραπεζικό κλάδο, ειδικά σε ορισμένα ταμεία, οι μέσες παροχές αγγίζουν ή υπερβαίνουν τις 40.000 ευρώ.
Επιστήμονες, ιδιωτικός τομέας και ανάγκη αναμόρφωσης
Στα ταμεία των επιστημόνων, το τοπίο παραμένει ανομοιογενές. Οι συμβολαιογράφοι εξακολουθούν να λαμβάνουν τα υψηλότερα ποσά, αν και μειωμένα σε σύγκριση με πέρυσι. Οι δικηγόροι Αθηνών βλέπουν σταθερή αλλά μικρή υποχώρηση, οι γιατροί εμφανίζουν οριακή αύξηση, ενώ οι μηχανικοί καταγράφουν ελαφρά μείωση.
Στον ιδιωτικό τομέα, οι διαφορές μεταξύ εργοδοτών είναι έντονες. Στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης τα ποσά μειώνονται αισθητά, την ώρα που στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιά καταγράφεται σημαντική άνοδος. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το σύστημα λειτουργεί ως «μωσαϊκό» πολλών ταχυτήτων, χωρίς ενιαία κατεύθυνση, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να βιώνουν εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται πλέον ο τρόπος υπολογισμού του εφάπαξ. Μελετώνται προτάσεις που δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στις αποδοχές των τελευταίων ετών πριν από τη συνταξιοδότηση, ώστε να αποτυπώνεται πιο ρεαλιστικά η πραγματική εισοδηματική κατάσταση. Ωστόσο, το σημερινό καθεστώς με διαφορετικές περιόδους αναφοράς ανά ταμείο συνεχίζει να παράγει στρεβλώσεις και ανισότητες, επιτείνοντας την αβεβαιότητα για όσους σχεδιάζουν την αποχώρησή τους από την εργασία τα επόμενα χρόνια.
Σχόλιο 
: Το εφάπαξ, αντί να λειτουργεί ως σταθερός πυλώνας συμπληρωματικού εισοδήματος, εξελίσσεται σε «λαχείο» ανάλογα με το ταμείο και τον εργοδότη. Η πολιτική συζήτηση δεν μπορεί να εξαντλείται σε αποσπασματικές βελτιώσεις· απαιτείται ενιαίο, διαφανές πλαίσιο υπολογισμού με σαφείς κανόνες, ώστε να περιοριστούν οι προκλητικές ανισότητες μεταξύ κλάδων και γενεών συνταξιούχων.
#εφάπαξ #συντάξεις #ασφαλιστικό #Δημόσιο #ΔΕΚΟ #τράπεζες
