Το Λονδίνο αναλαμβάνει διπλωματική πρωτοβουλία με τηλεδιάσκεψη 35 κρατών για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Στο τραπέζι όλα τα πολιτικά και στρατιωτικά εργαλεία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Το Ηνωμένο Βασίλειο αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στις διεθνείς προσπάθειες αποκλιμάκωσης της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, συγκαλώντας την Πέμπτη εικονική σύνοδο 35 χωρών με στόχο την επαναφορά της ελευθερίας ναυσιπλοΐας σε μία από τις πιο κομβικές θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.
Διπλωματική πρωτοβουλία υπό τον Κιρ Στάρμερ
Μιλώντας στην Ντάουνινγκ Στριτ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι η υπουργός Εξωτερικών Γιβέτ Κούπερ θα προεδρεύσει της συνάντησης, στην οποία θα συμμετάσχουν οι χώρες που υπέγραψαν την κοινή δήλωση του Μαρτίου για την ασφάλεια διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η δήλωση αυτή είχε εκδοθεί μετά την de facto παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας από ιρανικές δυνάμεις, που οδήγησε στον εγκλωβισμό πλοίων και πληρωμάτων και σε σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και ναυτιλίας.
Σύμφωνα με τον Στάρμερ, η σύνοδος «θα αξιολογήσει όλα τα βιώσιμα διπλωματικά και πολιτικά μέτρα που μπορούμε να λάβουμε για να αποκαταστήσουμε την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, να εγγυηθούμε την ασφάλεια των εγκλωβισμένων πλοίων και ναυτικών και να επαναλάβουμε τη ροή ζωτικών εμπορευμάτων». Η επιλογή εικονικής μορφής επιτρέπει την ταχεία και ευρεία συμμετοχή, ενώ υπογραμμίζει τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της πρωτοβουλίας.
Στους συμμετέχοντες συγκαταλέγονται, μεταξύ άλλων, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ολλανδία, αντανακλώντας τον συνδυασμό περιφερειακών και δυτικών δυνάμεων που εξαρτώνται άμεσα από την ομαλή λειτουργία του διαύλου.
Στρατιωτικός σχεδιασμός και επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο
Παράλληλα με τη διπλωματική διάσταση, το Λονδίνο θα συγκαλέσει και ομάδα στρατιωτικών σχεδιαστών, με αποστολή –όπως ανέφερε ο Στάρμερ– να εξετάσουν πώς μπορούν να «συντονίσουν τις δυνατότητές μας και να καταστήσουν τα Στενά προσβάσιμα και ασφαλή μετά τη λήξη των εχθροπραξιών». Η διατύπωση αυτή υποδηλώνει προετοιμασία για σενάρια μετά την τρέχουσα φάση σύγκρουσης, όπου θα χρειαστεί συνδυασμός ναυτικής παρουσίας, επιχειρήσεων εκκαθάρισης κινδύνων και μακροπρόθεσμων μηχανισμών επιτήρησης.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο σημείο διέλευσης για τεράστιους όγκους πετρελαίου και φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την Ασία. Κάθε διαταραχή μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε αστάθεια τιμών ενέργειας, αυξημένα ναύλα και αναταράξεις σε αλυσίδες εφοδιασμού. Για χώρες με ισχυρή ναυτιλία, όπως η Ελλάδα, η ασφάλεια του διαύλου έχει άμεση οικονομική σημασία, καθώς μεγάλο μέρος του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων και LNG carriers δραστηριοποιείται στην περιοχή.
Η βρετανική πρωτοβουλία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο δυτικών προσπαθειών να διαμορφωθεί συλλογική απάντηση στις ιρανικές κινήσεις, αποφεύγοντας ταυτόχρονα μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική κλιμάκωση. Η συμμετοχή χωρών του Κόλπου, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, είναι κρίσιμη για τη νομιμοποίηση οποιουδήποτε σχήματος ασφάλειας, ενώ η παρουσία μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών υπογραμμίζει το διακύβευμα για την ενεργειακή ασφάλεια της ηπείρου.
Το αν η σύνοδος θα καταλήξει σε συγκεκριμένο μηχανισμό –π.χ. ενισχυμένες συνοδείες, κοινά κέντρα επιχειρήσεων ή νέα πολιτική πρωτοβουλία προς την Τεχεράνη– θα κρίνει και την αποτελεσματικότητά της. Προς το παρόν, το Λονδίνο επιδιώκει να εμφανιστεί ως κόμβος συντονισμού σε μια κρίση με παγκόσμιες προεκτάσεις.
Σχόλιο 
: Η κίνηση του Λονδίνου δείχνει ότι η μάχη για την ασφάλεια των θαλάσσιων διαύλων περνά πλέον μέσα από πολυμερή σχήματα, όπου διπλωματία και σκληρή ισχύς συνδυάζονται. Για την Ευρώπη –και ιδιαίτερα για ναυτιλιακές και εισαγωγικές δυνάμεις όπως η Ελλάδα– η έκβαση αυτής της προσπάθειας θα επηρεάσει άμεσα κόστος ενέργειας, ναύλους και γεωπολιτική προβλεψιμότητα στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
#Στενά_του_Ορμούζ #Ηνωμένο_Βασίλειο #Ιράν #Ναυτιλία #Ενέργεια #Διπλωματία
