Νέα σύγκρουση του Ντόναλντ και της Μελάνια Τραμπ με τον Τζίμι Κίμελ αναζωπυρώνει τη διαμάχη Λευκού Οίκου – τηλεοπτικής σάτιρας. Στο επίκεντρο η κατηγορία ότι ένα τηλεοπτικό «αστείο» ισοδυναμεί με υποκίνηση δολοφονίας.
Μια ακόμη σφοδρή σύγκρουση ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και την αμερικανική τηλεοπτική σάτιρα βρίσκεται σε εξέλιξη, με πρωταγωνιστή τον παρουσιαστή Τζίμι Κίμελ και τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Αφορμή στάθηκε ένα ειρωνικό σχόλιο για τη Μελάνια Τραμπ, λίγες ημέρες πριν από την ένοπλη επίθεση στη δεξίωση των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου, το οποίο ο Τραμπ χαρακτήρισε «απεχθή έκκληση σε βία».
Το επίμαχο σχόλιο και η απάντηση του Κίμελ
Στο μονόλογό του, ο Κίμελ είχε αστειευτεί ότι η Μελάνια έχει «την λάμψη μιας μέλλουσας χήρας», σε ένα σατιρικό σκετς όπου προσποιούνταν ότι κάνει νούμερο στο δείπνο των ανταποκριτών. Μετά την επίθεση στη δεξίωση, ο Τραμπ και η σύζυγός του κατηγόρησαν τον παρουσιαστή ότι κανονικοποιεί τη βία κατά του προέδρου.
Ο Κίμελ αντέτεινε ότι πρόκειται για «πολύ ελαφρύ roast» που σχολιάζει τη διαφορά ηλικίας του ζεύγους Τραμπ και ότι «σε καμία περίπτωση δεν ήταν κάλεσμα για δολοφονία». Εξέφρασε μάλιστα τη συμπάθειά του προς τη Μελάνια και τους παρευρισκόμενους στη δεξίωση για το τραυματικό γεγονός, αλλά απέρριψε ως αβάσιμη την ιδέα ότι ένα αστείο, ειπωμένο τρεις ημέρες νωρίτερα, είχε οποιαδήποτε σχέση με την επίθεση.
Πίεση προς τα δίκτυα και θεσμική ανησυχία
Ο Τραμπ επανέλαβε δημόσια την απαίτησή του προς το δίκτυο ABC και τη μητρική Disney να απολύσουν τον Κίμελ, κατηγορώντας τον για υποκίνηση βίας. Δεν είναι η πρώτη φορά: ο πρόεδρος έχει επανειλημμένα καλέσει ραδιοτηλεοπτικούς φορείς να αποσύρουν εκπομπές που τον επικρίνουν, ενώ έχει πιέσει τις ρυθμιστικές αρχές να αφαιρούν άδειες καναλιών που θεωρεί «άδικα» απέναντί του.
Ιδιαίτερο θόρυβο είχε προκαλέσει στο παρελθόν η παρέμβαση του επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC), ο οποίος προειδοποίησε ότι σταθμοί που μεταδίδουν τον Κίμελ μπορεί να αντιμετωπίσουν πρόστιμα ή απώλεια άδειας, οδηγώντας σε προσωρινή αναστολή της εκπομπής. Η απειλή αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τον χώρο της ψυχαγωγίας αλλά και από πολιτικούς, με Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές να την παρομοιάζουν με πρακτικές «νονών της μαφίας».
Ελευθερία του λόγου, σάτιρα και όρια της κριτικής
Η υπόθεση Κίμελ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο σύγκρουσης του Τραμπ με τα ΜΜΕ, από ενημερωτικές εκπομπές μέχρι σατιρικά late night shows. Ο πρόεδρος έχει επιτεθεί δημοσίως σε δημοσιογράφους μεγάλων δικτύων, όπως η Νόρα Ο’Ντόνελ του CBS, όταν αυτοί αναφέρονται σε επιβαρυντικά στοιχεία ή μαρτυρίες εις βάρος του, ακόμη και χωρίς να τον κατονομάζουν.
Για τους υπερασπιστές της ελευθερίας του Τύπου, οι συνεχείς απόπειρες πολιτικής παρέμβασης στο τηλεοπτικό τοπίο –είτε μέσω δημόσιων πιέσεων προς τα δίκτυα είτε μέσω ρυθμιστικών απειλών– συνιστούν επικίνδυνη διολίσθηση. Θολώνουν τα όρια ανάμεσα στη θεμιτή κριτική για το επίπεδο δημόσιου λόγου και στην εργαλειοποίηση του κρατικού μηχανισμού για τον περιορισμό δυσάρεστων φωνών.
Την ίδια στιγμή, η συζήτηση στις ΗΠΑ για το πού σταματά η σάτιρα και πού αρχίζει η τοξικότητα παραμένει ανοιχτή. Με την πολιτική πόλωση να κορυφώνεται, κάθε αστείο ή ρεπορτάζ γύρω από τον Τραμπ μετατρέπεται σε πεδίο μάχης ανάμεσα σε όσους υπερασπίζονται την απόλυτη ελευθερία της έκφρασης και όσους θεωρούν ότι ο δημόσιος λόγος οφείλει να αυτοπεριορίζεται για να αποφεύγεται η υποκίνηση βίας.
Σχόλιο 
: Η κόντρα Τραμπ – Κίμελ λειτουργεί ως stress test για τα θεσμικά αντανακλαστικά της αμερικανικής δημοκρατίας: δείχνει πόσο εύθραυστη γίνεται η ελευθερία του Τύπου όταν η πολιτική εξουσία εργαλειοποιεί ρυθμιστικές αρχές και οικονομική πίεση για να «πειθαρχήσει» τη σάτιρα και την κριτική, σε ένα ήδη πολωμένο περιβάλλον όπου η δημόσια συζήτηση ταλαντεύεται ανάμεσα στην ανάγκη για λιγότερη τοξικότητα και στον κίνδυνο λογοκρισίας.
#ΗΠΑ #Τραμπ #Kimmel #ΜΜΕ #ΕλευθερίαΤύπου
