Η Ουάσινγκτον ενεργοποιεί εκ νέου τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, δανείζοντας έως 10 εκατ. βαρέλια σε εταιρείες. Η κίνηση εντάσσεται σε συντονισμένη διεθνή απελευθέρωση αποθεμάτων λόγω του πολέμου με το Ιράν.
Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει με τη μορφή δανείου έως και 10 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου από την εγκατάσταση Bryan Mound του Στρατηγικού Πετρελαϊκού Αποθέματος (SPR). Η κίνηση αποτελεί μέρος συντονισμένης δράσης με 32 χώρες για την εκτόνωση των πιέσεων στην παγκόσμια προσφορά, που έχουν προκληθεί από τον πόλεμο με το Ιράν. Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες μπορούν να υποβάλουν αιτήσεις έως τις 6 Απριλίου, στις 11:00 π.μ. ώρα Κεντρικών ΗΠΑ.
Συντονισμένη διεθνής απελευθέρωση αποθεμάτων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της συντονισμένης απελευθέρωσης 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα των χωρών-μελών της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας. Η πρωτοβουλία είχε ήδη παρουσιαστεί από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, με την Ουάσινγκτον να έχει αναλάβει δέσμευση για διάθεση 172 εκατ. βαρελιών. Μέχρι σήμερα, το Υπουργείο Ενέργειας έχει ήδη δανείσει 45,2 εκατ. βαρέλια στο πλαίσιο της πρώτης φάσης της συμφωνίας, που υλοποιήθηκε τον Μάρτιο.
Το μοντέλο που επιλέγεται δεν είναι απλή πώληση αλλά δανεισμός: οι εταιρείες λαμβάνουν τώρα αργό πετρέλαιο και υποχρεούνται να το επιστρέψουν σε μεταγενέστερο χρόνο με επιπλέον βαρέλια ως «premium». Έτσι, το Υπουργείο υποστηρίζει ότι η κίνηση γίνεται «χωρίς κόστος για τους Αμερικανούς φορολογουμένους», καθώς το Δημόσιο αποζημιώνεται με φυσικό προϊόν.
Επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας και στρατηγικά διλήμματα
Η νέα ενεργοποίηση του SPR καταδεικνύει το βάθος της αναταραχής στην αγορά πετρελαίου λόγω της σύρραξης με το Ιράν. Η συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων στοχεύει στη σταθεροποίηση των τιμών και στη διασφάλιση επάρκειας προσφοράς για τους μεγάλους καταναλωτές, σε μια περίοδο αυξημένου γεωπολιτικού ρίσκου στα στενά του Ορμούζ και σε ευρύτερες πετρελαιοπαραγωγές περιοχές.
Παράλληλα, η στρατηγική αυτή ανοίγει συζήτηση για τα όρια χρήσης των στρατηγικών αποθεμάτων: από «ασφάλεια για ακραίες καταστάσεις» μετατρέπονται σε ενεργό εργαλείο διαχείρισης της αγοράς. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, η κίνηση των ΗΠΑ και των εταίρων τους λειτουργεί αποσβεστικά σε πιθανές περαιτέρω εκτοξεύσεις τιμών, αλλά δεν αναιρεί την ανάγκη για επιτάχυνση της διαφοροποίησης πηγών ενέργειας και της ενεργειακής μετάβασης.
Σχόλιο
: Η Ουάσινγκτον αξιοποιεί το SPR ως γεωπολιτικό και οικονομικό εργαλείο, κερδίζοντας χρόνο στις αγορές, αλλά ταυτόχρονα ρισκάρει να αποδυναμώσει το «μαξιλάρι» ασφαλείας της αν η κρίση παραταθεί.






