Η επικείμενη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Ινδία εντάσσεται σε ένα περίπλοκο ενεργειακό και γεωπολιτικό παζλ. Στο επίκεντρο βρίσκονται το πετρέλαιο, τα κρίσιμα ορυκτά και η ισορροπία Νέου Δελχί ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Μόσχα.
Η ανακοίνωση ότι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο θα επισκεφθεί την Ινδία τον Μάιο προσθέτει ένα ακόμη κρίσιμο επεισόδιο στη γεωοικονομική σκακιέρα της Ασίας. Η επίσκεψη έρχεται σε μια στιγμή που ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει διαταράξει τις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο, ενώ η Ινδία προσπαθεί να διασφαλίσει την ενεργειακή της επάρκεια χωρίς να διαρρήξει τις σχέσεις της ούτε με τη Μόσχα ούτε με την Ουάσιγκτον.
Ενέργεια, δασμοί και η λεπτή ισορροπία του Νέου Δελχί
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η ατζέντα της επίσκεψης Ρούμπιο θα εστιάσει στο εμπόριο, την ασφάλεια, τα κρίσιμα ορυκτά και τη διεύρυνση της συνεργασίας στο πλαίσιο της Quad. Το ενεργειακό, ωστόσο, αποτελεί το πιο ευαίσθητο σημείο. Η Ινδία εισάγει περίπου το 90% των αναγκών της σε αργό πετρέλαιο, ενώ λειτουργεί ως σημαντικός περιφερειακός διυλιστικός κόμβος, εξάγοντας καύσιμα σε μικρότερες χώρες του Ινδικού Ωκεανού.
Τα τελευταία χρόνια, η Ουάσιγκτον έχει χρησιμοποιήσει τους δασμούς και τις κυρώσεις ως εργαλείο πίεσης, ζητώντας από συμμάχους να περιορίσουν τις αγορές ρωσικού και ιρανικού πετρελαίου. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επιβάλει τιμωρητικούς δασμούς 25% σε ινδικά προϊόντα, τους οποίους απέσυρε μόλις τον Φεβρουάριο, παρουσιάζοντας ως «διπλωματική νίκη» μια άτυπη δέσμευση του Νέου Δελχί να περιορίσει το ρωσικό αργό. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει χορηγήσει προσωρινές εξαιρέσεις στις αγορές ρωσικού πετρελαίου, ώστε να συγκρατηθούν οι διεθνείς τιμές που έχουν εκτοξευθεί λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Η ινδική κυβέρνηση, με αιχμή τον υπουργό Εξωτερικών Σουμπραμανιαμ Τζαϊσανκάρ, επαναλαμβάνει ότι είναι «προσηλωμένη στη στρατηγική αυτονομία» και θα πράξει ό,τι εξυπηρετεί τα εθνικά της συμφέροντα. Αυτό μεταφράζεται σε μια πολιτική «από κάθε διαθέσιμη πηγή», με αγορές αργού και υγροποιημένου αερίου από Ρωσία, Βενεζουέλα και –για πρώτη φορά μετά το 2019– Ιράν, παρά το αμερικανικό πλαίσιο κυρώσεων.
Quad, Ινδικός Ωκεανός και ανταγωνισμός σφαιρών επιρροής
Πέρα από το στενό ενεργειακό σκέλος, η επίσκεψη Ρούμπιο έχει σαφή στρατηγική διάσταση. Η Quad –το άτυπο σχήμα ασφαλείας ΗΠΑ, Ινδίας, Ιαπωνίας και Αυστραλίας– προβάλλεται από την Ουάσιγκτον ως βασικό εργαλείο για τη διατήρηση ενός «ελεύθερου και ανοιχτού Ινδο-Ειρηνικού», με φόντο την άνοδο της Κίνας. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα καθιστούν ακόμη πιο κρίσιμες τις θαλάσσιες οδούς του Ινδικού Ωκεανού.
Η Ινδία, από την πλευρά της, κεφαλαιοποιεί τη γεωγραφική της θέση. Ο Τζαϊσανκάρ, μιλώντας στο 9ο Συνέδριο του Ινδικού Ωκεανού στο Μαυρίκιο, αποκάλυψε ότι το Νέο Δελχί οριστικοποιεί συμφωνία για την προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στο νησιωτικό κράτος, ενώ έχει ήδη ενισχύσει τις παραδόσεις σε Μπανγκλαντές και Σρι Λάνκα. Έτσι, η Ινδία εμφανίζεται ως «πάροχος ασφάλειας» στην περιφέρειά της, ενισχύοντας την επιρροή της την ώρα που η Κίνα επεκτείνει επίσης την παρουσία της σε λιμάνια και υποδομές.
Η Ουάσιγκτον βλέπει στην Ινδία έναν κρίσιμο εταίρο όχι μόνο για την ανάσχεση της Κίνας, αλλά και για τη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών. Ταυτόχρονα, όμως, οι επαναλαμβανόμενες διαμάχες για δασμούς, οι διαφωνίες για το ρωσικό πετρέλαιο και οι περιοδικές εντάσεις στις σχέσεις Τραμπ–Μόντι δημιουργούν μια υποδόρια καχυποψία. Η επίσκεψη Ρούμπιο θα αποτελέσει τεστ για το κατά πόσον οι δύο πλευρές μπορούν να «κλειδώσουν» ένα πιο σταθερό πλαίσιο συνεργασίας, χωρίς να υποχρεώσουν την Ινδία να εγκαταλείψει την πολιτική πολλαπλών ισορροπιών.
Σχόλιο 
: Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να μετατρέψει την ενεργειακή κρίση σε μοχλό ευθυγράμμισης της Ινδίας, όμως το Νέο Δελχί δείχνει αποφασισμένο να αξιοποιήσει τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων για να ενισχύσει τη δική του αυτονομία και περιφερειακή επιρροή, χωρίς να δεσμευτεί πλήρως σε καμία πλευρά.
#ΗΠΑ #Ινδία #Ρούμπιο #Πετρέλαιο #Quad #Εμπόριο
