Η κατάρριψη δύο αμερικανικών μαχητικών και η τύχη ενός αγνοούμενου πιλότου κλιμακώνουν τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν. Παράλληλα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μπλοκάρει στη συζήτηση για χρήση βίας στα Στενά του Ορμούζ.
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν εισέρχεται σε ιδιαίτερα εύφλεκτη φάση, μετά την κατάρριψη δύο αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών και την αγωνιώδη αναζήτηση ενός αγνοούμενου πιλότου σε ιρανικό έδαφος. Την ίδια ώρα, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ καθυστερεί κρίσιμη ψηφοφορία για την εξουσιοδότηση χρήσης βίας προκειμένου να επαναλειτουργήσει η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους στρατηγικότερους θαλάσσιους διαύλους του πλανήτη.
Καταρρίψεις F‑15E και A‑10, αγνοούμενος πιλότος και ιρανικό ανθρωποκυνηγητό
Σύμφωνα με αμερικανικά και διεθνή μέσα, ένα διθέσιο F‑15E Strike Eagle της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας καταρρίφθηκε στη νότια Ιρανική επικράτεια. Ένας από τους δύο χειριστές διασώθηκε από αμερικανικές δυνάμεις, ωστόσο ο δεύτερος παραμένει αγνοούμενος, πυροδοτώντας παράλληλες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης από τις ΗΠΑ και ανθρωποκυνηγητό από τις ιρανικές δυνάμεις, οι οποίες φέρονται να έχουν ακόμη και επικηρύξει τον Αμερικανό στρατιωτικό.
Λίγο αργότερα, ιρανικά μέσα μετέδωσαν ότι η αντιαεροπορική άμυνα της χώρας κατέρριψε και ένα μονοθέσιο αεροσκάφος υποστήριξης A‑10 «Warthog» πάνω από τον Περσικό Κόλπο, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ επιβεβαιώνουν την απώλεια του αεροσκάφους, αλλά Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας ανώνυμα, σημείωσε ότι δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν πρόκειται για κατάρριψη ή για ατύχημα. Ο πιλότος του A‑10 φέρεται να έχει εκτιναχθεί και διασωθεί.
Πρόκειται για τις πρώτες απώλειες αμερικανικών μαχητικών από εχθρικά πυρά εδώ και πάνω από είκοσι χρόνια, με την τελευταία αντίστοιχη περίπτωση να καταγράφεται στον πόλεμο στο Ιράκ το 2003. Το γεγονός αυτό αντιφάσκει ευθέως με την πρόσφατη διαβεβαίωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η ικανότητα του Ιράν να αντεπιτεθεί έχει «πλήρως αποδεκατιστεί». Ο Τραμπ, ωστόσο, δήλωσε ότι το περιστατικό δεν θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, ενώ, ερωτηθείς τι θα γίνει αν οι Ιρανοί εντοπίσουν πρώτοι τον αγνοούμενο πιλότο, περιορίστηκε να πει: «Ελπίζουμε να μην συμβεί αυτό».
Αδιέξοδο στον ΟΗΕ και κίνδυνος ενεργειακού σοκ από το κλειστό Ορμούζ
Παράλληλα με την κλιμάκωση στο πεδίο, το διπλωματικό σκέλος εμφανίζει σοβαρά σημάδια παράλυσης. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ανέβαλε την προγραμματισμένη για την Παρασκευή ψηφοφορία επί σχεδίου απόφασης, που είχε κατατεθεί από το Μπαχρέιν, για την εξουσιοδότηση «αμυντικής» χρήσης βίας με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη, ως αντίποινα για τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, έχει ουσιαστικά κλείσει τον στενό θαλάσσιο δίαυλο, από τον οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Παρά το κλείσιμο, ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της γαλλικής CMA CGM κατάφερε να διαπλεύσει την περιοχή, γεγονός που δείχνει ότι η ιρανική πίεση είναι επιλεκτική και πολιτικά στοχευμένη.
Το αρχικό κείμενο της απόφασης έχει ήδη «νερωθεί», λόγω της έντονης αντίδρασης της Κίνας και της Ρωσίας, αλλά και άλλων μελών. Ο Κινέζος πρέσβης στον ΟΗΕ Φου Κονγκ προειδοποίησε ότι η εξουσιοδότηση χρήσης βίας θα ισοδυναμούσε με «νομιμοποίηση της παράνομης και αδιάκριτης χρήσης βίας», προμηνύοντας κλιμάκωση με «σοβαρές συνέπειες». Για να εγκριθεί, η απόφαση χρειάζεται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφους και καμία αρνητική ψήφο από τα πέντε μόνιμα μέλη –ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία, Κίνα– κάτι που σήμερα φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο.
Στο περιφερειακό μέτωπο, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε πλήγματα σε υποδομές της σιιτικής Χεζμπολάχ στη Βηρυτό, ενώ η αμερικανική πρεσβεία στον Λίβανο κάλεσε τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν τη χώρα όσο ακόμη υπάρχουν εμπορικές πτήσεις. Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν, με εμπλοκή Ισραήλ και φιλοϊρανικών οργανώσεων, απειλεί να μετατραπεί σε γενικευμένη περιφερειακή σύρραξη με τεράστιο ενεργειακό και γεωοικονομικό κόστος.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη στρατιωτική κλιμάκωση και το διπλωματικό αδιέξοδο στον ΟΗΕ αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης σύρραξης στον Περσικό Κόλπο, με άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στις θαλάσσιες μεταφορές. Όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν εργαλείο πίεσης και όχι ουδέτερος διάδρομος, η παγκόσμια οικονομία θα ζει υπό την απειλή ενός σοκ στις τιμές πετρελαίου και ασφάλιστρων κινδύνου, που θα δοκιμάσει ιδιαίτερα ευάλωτες οικονομίες όπως η ελληνική, εξαρτημένες από εισαγωγές ενέργειας και τη ναυτιλία.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #ΟΗΕ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
