Η Ουάσινγκτον κλιμακώνει την πίεση στην Τεχεράνη μέσω ναυτικού αποκλεισμού, με τα πρώτα πλοία να συμμορφώνονται. Παραμένουν ερωτήματα για πιθανές παραβιάσεις από ιρανικά δεξαμενόπλοια.
Ούτε τρεις ημέρες δεν χρειάστηκαν για να φανεί ο αντίκτυπος του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού κατά της ιρανικής ναυτιλιακής δραστηριότητας. Η Κεντρική Διοίκηση των Ηνωμένων Πολιτειών (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι 14 πλοία έχουν ήδη αλλάξει πορεία και απομακρύνθηκαν, συμμορφούμενα με τα νέα μέτρα που στοχεύουν τις μεταφορές ιρανικού πετρελαίου.
Επέκταση του μέτρου και απειλή χρήσης βίας
Σύμφωνα με τη CENTCOM, ο αποκλεισμός εφαρμόζεται τις πρώτες 72 ώρες χωρίς μέχρι στιγμής φυσική νηοψία ή επιβίβαση αμερικανικών δυνάμεων σε πλοία. Ωστόσο, ο πρόεδρος του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ, Νταν Κέιν, ήταν σαφής: οι αμερικανικές δυνάμεις «θα χρησιμοποιήσουν βία» εάν πλοία δεν συμμορφωθούν με τις οδηγίες του αποκλεισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το μέτρο δεν περιορίζεται μόνο σε πλοία με ιρανική σημαία. Όπως διευκρίνισε ο Κέιν, καλύπτει όλα τα πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο, συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων «σκοτεινών στόλων» – δεξαμενόπλοιων που επιχειρούν με κλειστά συστήματα εντοπισμού, αλλαγές σημαίας ή σύνθετες δομές ιδιοκτησίας, συχνά υπό σημαίες τρίτων χωρών. Αυτό διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του αποκλεισμού και αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης στη θάλασσα.
Αβεβαιότητα για παραβιάσεις και κίνδυνοι στην περιοχή
Η CENTCOM απέφυγε να σχολιάσει δημοσιεύματα που κάνουν λόγο για πιθανές παραβιάσεις του αποκλεισμού από ιρανικά πλοία, συμπεριλαμβανομένου υπερδεξαμενόπλοιου που φέρεται να διέσχισε την περιοχή αψηφώντας τις αμερικανικές προειδοποιήσεις. Η σιωπή αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας σκιώδους «ναυμαχίας νεύρων» στον Περσικό Κόλπο και τα στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους διαύλους παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας.
Ο αποκλεισμός εντάσσεται στο πλαίσιο της κλιμακούμενης έντασης στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν και της ευρύτερης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Τα στενά του Ορμούζ αποτελούν στρατηγικό σημείο διέλευσης για σημαντικό ποσοστό της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και κάθε διαταραχή μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια εφοδιασμού και τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Για την ώρα, η Ουάσινγκτον δείχνει να ποντάρει περισσότερο στην αποτρεπτική ισχύ και την ψυχολογική επίδραση του μέτρου, παρά σε άμεσες καταληπτικές ενέργειες επί των πλοίων. Όμως η ρητή αναφορά στη δυνατότητα χρήσης βίας, σε συνδυασμό με την εμπλοκή «σκοτεινών» δεξαμενόπλοιων που συχνά συνδέονται με πολύπλοκα δίκτυα διαμεσολαβητών, αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού.
Σχόλιο 
: Ο ναυτικός αποκλεισμός λειτουργεί ως στοχευμένο οικονομικό όπλο κατά των εσόδων του Ιράν, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο μέτωπο σε μία από τις πιο ευαίσθητες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη. Η ταχεία συμμόρφωση 14 πλοίων δείχνει την επιρροή της αμερικανικής ισχύος, όμως η πραγματική δοκιμασία θα είναι η αντίδραση της Τεχεράνης και των δικτύων που διακινούν ιρανικό πετρέλαιο στο περιθώριο της νομιμότητας.
#ΗΠΑ #Ιράν #ναυτικός_αποκλεισμός #Ορμούζ #ενέργεια
