Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθαρίζει ότι η Ουάσινγκτον δεν θα αποδεχθεί ιρανικό έλεγχο ή «διόδια» στο Στενό του Ορμούζ. Προαναγγέλλει διεθνή πίεση ή συμμαχική δράση ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή ενέργειας.
Ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον δεν πρόκειται να ανεχθεί ιρανικό έλεγχο ή εγκαθίδρυση συστήματος «διόδιων» στο Στενό του Ορμούζ. Μιλώντας σε συνέντευξη στο Fox News, επισήμανε ότι ο δίαυλος θα παραμείνει ανοικτός είτε μέσω ενισχυμένης διεθνούς πίεσης είτε μέσω δράσης από συμμαχικό σχήμα ναυτικών δυνάμεων.
Το Στενό του Ορμούζ ως γεωοικονομικός κόμβος
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου των χωρών του Περσικού Κόλπου, τροφοδοτώντας κυρίως ασιακές και ευρωπαϊκές αγορές.
Η οποιασδήποτε μορφής μονομερής ρύθμιση της διέλευσης – είτε με περιορισμούς είτε με οικονομικά τέλη – θα μεταφραζόταν σε αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου. Αυτό μπορεί να επηρεάσει το κόστος ασφάλισης, τα ναύλα και τελικά το τελικό κόστος ενέργειας για βιομηχανία και καταναλωτές διεθνώς.
Το μήνυμα αποτροπής προς την Τεχεράνη
Οι δηλώσεις Ρούμπιο εντάσσονται στο πλαίσιο της μακροχρόνιας αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Ιράν, όπου η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο αποτελεί σταθερό σημείο τριβής. Η Ουάσινγκτον διαχρονικά δηλώνει ότι θεωρεί το Ορμούζ ζήτημα συλλογικής ασφάλειας, όχι διμερές θέμα με την Τεχεράνη.
Η αναφορά σε «διεθνή πίεση» υποδηλώνει αξιοποίηση διπλωματικών και οικονομικών εργαλείων μέσω διεθνών οργανισμών και εταίρων. Παράλληλα, η πιθανότητα «συμμαχικής προσπάθειας» παραπέμπει σε ενδεχόμενη ενισχυμένη παρουσία ναυτικών δυνάμεων από ΗΠΑ, ευρωπαϊκές χώρες και περιφερειακούς συμμάχους για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Ενεργειακή αγορά: αγορές, ασφάλιστρα, ναύλα
Ακόμη και χωρίς πραγματική διακοπή ροής, οι αγορές ενέργειας αντιδρούν σε προσδοκίες και κίνδυνο. Η απλή αύξηση της έντασης γύρω από το Ορμούζ μπορεί να ενισχύσει τη μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να αυξήσει τα ασφάλιστρα «πολεμικού κινδύνου» (war risk premiums) και να επηρεάσει τα ναύλα δεξαμενόπλοιων.
Οι διαχειριστές κινδύνου σε ενεργειακές εταιρείες, ναυτιλιακές και βιομηχανία συνήθως απαντούν με πιο ενεργή χρήση εργαλείων αντιστάθμισης κινδύνου, αναδιαμόρφωση χαρτοφυλακίου προμηθευτών και προσαρμογή των συμβάσεων μεταφοράς. Οποιαδήποτε παρατεταμένη ένταση μεταφέρεται αναπόφευκτα στο κόστος ενέργειας και στις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Ποιες είναι οι συνέπειες για την Ελλάδα και τις επιχειρήσεις
Η Ελλάδα, ως χώρα με ισχυρή παρουσία στη μεταφορά υδρογονανθράκων μέσω ελληνόκτητου στόλου, βρίσκεται εκτεθειμένη σε οποιαδήποτε μεταβολή του ρίσκου στην περιοχή του Ορμούζ. Αύξηση ασφαλίστρων, απαίτηση για πρόσθετα μέτρα ασφαλείας ή ανακατεύθυνση φορτίων θα μπορούσαν να επηρεάσουν άμεσα λειτουργικά κόστη και κερδοφορία.
Για την ελληνική οικονομία, η όποια άνοδος τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος καυσίμων για μεταφορές, ακτοπλοΐα και βιομηχανία, αλλά και σε αυξημένο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η στρατηγική σημασία των ελληνικών υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου και των εναλλακτικών διαδρομών προμήθειας στην ανατολική Μεσόγειο.
Σχόλιο 
: Η σαφής γραμμή αποτροπής της Ουάσινγκτον για το Στενό του Ορμούζ υπενθυμίζει στις ελληνικές επιχειρήσεις ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει δομική παράμετρος της ενεργειακής στρατηγικής. Για τη ναυτιλία, κρίσιμο είναι η προσεκτική διαχείριση συμβολαίων, ασφαλίστρων και δρομολογίων, ενώ για βιομηχανία και εμπορικές επιχειρήσεις η προτεραιότητα είναι η διαφοροποίηση προμηθευτών ενέργειας και η έγκαιρη αντιστάθμιση τιμών. Η πολιτεία οφείλει να αξιοποιήσει την αυξημένη σημασία των ελληνικών LNG terminals και των διασυνδέσεων, ώστε η χώρα να λειτουργήσει ως σταθερός κόμβος σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας.
#ΗΠΑ #Ιράν #Ορμούζ #Ενέργεια #Ναυτιλία
