Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να διατηρεί στο τραπέζι την επιλογή νέων πληγμάτων κατά του Ιράν. Παράλληλα αξιολογεί διπλωματικά σενάρια συνδεδεμένα με κυρώσεις, ναυσιπλοΐα και πυρηνικό πρόγραμμα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο επανέναρξης αεροπορικών πληγμάτων κατά στόχων στο Ιράν, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα που επικαλούνται πέντε συμβούλους του με άμεση γνώση των συζητήσεων. Ως εναλλακτική επιλογή παραμένει η αναμονή, προκειμένου να διαπιστωθεί αν η Τεχεράνη θα προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για εκτόνωση της κρίσης στο πλαίσιο της πολιτικής «μέγιστης πίεσης» που εφαρμόζει η Ουάσινγκτον.
Πηγές που συμμετέχουν στις διαβουλεύσεις αναφέρουν ότι ο Τραμπ «δεν θέλει να χρησιμοποιήσει βία», αλλά ταυτόχρονα «δεν κάνει πίσω», επιχειρώντας να διατηρήσει την αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής χωρίς να κλειδώσει σε επιλογή ανοιχτής σύγκρουσης.
Το μήνυμα της Τεχεράνης και το Στενό του Χορμούζ
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, το Ιράν φέρεται να διατύπωσε πρόταση που συνδέει τη λειτουργία του Στενού του Χορμούζ με το μέλλον του πυρηνικού του προγράμματος. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τεχεράνη εξετάζει το άνοιγμα του στενού σε πιο ομαλές συνθήκες ναυσιπλοΐας, με αντάλλαγμα καθυστέρηση ή αναδιαμόρφωση της ατζέντας για τις συνομιλίες γύρω από τα πυρηνικά.
Ο Τραμπ συζήτησε την πρόταση με την ομάδα εθνικής ασφάλειας, χωρίς να έχει ληφθεί οριστική απόφαση. Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική, καθώς η πάγια θέση της κυβέρνησης είναι ότι το Ιράν πρέπει να σταματήσει πλήρως τον εμπλουτισμό ουρανίου και να απεμπολήσει ουσιαστικό μέρος του υφιστάμενου αποθέματός του.
Το δόγμα «μέγιστης πίεσης» και ο κίνδυνος κλιμάκωσης
Η στρατηγική των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν βασίζεται στον συνδυασμό αυστηρών οικονομικών κυρώσεων, περιορισμένης στρατιωτικής πίεσης και ενισχυμένης ναυτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο. Στόχος είναι να εξαναγκαστεί η ιρανική ηγεσία σε αποδοχή ενός πιο περιοριστικού πλαισίου για το πυρηνικό πρόγραμμα και τις περιφερειακές της δραστηριότητες.
Ωστόσο, η ταυτόχρονη επίκληση στρατιωτικών επιλογών αυξάνει τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού ή τυχαίου επεισοδίου, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ταχεία κλιμάκωση. Για την Ουάσινγκτον, η ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και την αποφυγή γενικευμένης σύρραξης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, ιδίως ενόψει των εσωτερικών πολιτικών πιέσεων και του κόστους μιας νέας μεγάλης επέμβασης στη Μέση Ανατολή.
Ενεργειακή ασφάλεια και διεθνείς αγορές
Το Στενό του Χορμούζ είναι κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα, μέσω του οποίου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου. Οποιαδήποτε στρατιωτική ένταση ή απειλή παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας μεταφράζεται σχεδόν άμεσα σε αυξημένο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές ενέργειας και σε ενισχυμένη μεταβλητότητα στα διεθνή χρηματιστήρια.
Ένα νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων κατά του Ιράν θα μπορούσε να επιτείνει τις ανησυχίες για την ομαλή ροή πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας τις αποφάσεις επενδυτών, τις ασφαλιστικές καλύψεις πλοίων και τη διαμόρφωση μακροπρόθεσμων συμβολαίων προμήθειας ενέργειας.
Ελληνική ναυτιλία και κόστος ενέργειας υπό πίεση
Για την Ελλάδα, η ένταση ΗΠΑ–Ιράν δεν είναι μια αφηρημένη γεωπολιτική εξέλιξη. Η ελληνόκτητη ναυτιλία έχει σημαντική παρουσία στη μεταφορά αργού πετρελαίου και προϊόντων του μέσα και γύρω από τον Περσικό Κόλπο, άρα είναι άμεσα εκτεθειμένη σε κινδύνους ασφαλείας και σε πιθανή άνοδο ασφαλίστρων, ναυλώσεων και λειτουργικού κόστους.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, ενδεχόμενη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου επιβαρύνει το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας, επηρεάζει το κόστος μεταφορών και δημιουργεί πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους κλάδους βιομηχανίας, logistics και τουρισμού, ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αστάθεια στο ενεργειακό κόστος, με άμεσο αντίκτυπο στα περιθώρια κέρδους και στην τιμολογιακή πολιτική.
Σχόλιο 
: Για την ελληνική οικονομία και τα στελέχη επιχειρήσεων, η πιθανότητα επανέναρξης πληγμάτων των ΗΠΑ κατά του Ιράν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως σενάριο εξωτερικού κινδύνου με σαφές ενεργειακό και ναυτιλιακό αποτύπωμα. Οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενσωματώσουν stress tests σε πολλαπλά επίπεδα τιμών πετρελαίου, κόστους ναυτιλιακών υπηρεσιών και ασφάλισης φορτίων, ενώ η Πολιτεία χρειάζεται να επιταχύνει τη διαφοροποίηση πηγών ενέργειας και οδεύσεων προμήθειας, αξιοποιώντας υποδομές LNG, διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και μακροπρόθεσμες συμβάσεις με διαφοροποιημένους προμηθευτές.
#ΗΠΑ #Trump #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια #Ναυτιλία
