Το οικονομικό κλίμα στην Ευρώπη υποχωρεί, με την κατανάλωση και την ενεργειακή αβεβαιότητα να πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Ελλάδα καταγράφει πιο ήπια, αλλά ανησυχητική επιβράδυνση.
Η έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ για τον Μάρτιο 2026 καταγράφει σαφή επιδείνωση του οικονομικού κλίματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη, με τον σχετικό δείκτη να υποχωρεί στις 106,8 μονάδες από 107,6 μονάδες τον Φεβρουάριο. Η κάμψη αυτή δεν αποτελεί απλώς τεχνική διόρθωση, αλλά εδράζεται κυρίως στη ραγδαία υποχώρηση της κατανάλωσης και στην εντεινόμενη αβεβαιότητα γύρω από το ενεργειακό κόστος και τον πληθωρισμό.
Πίεση στο λιανεμπόριο, αυξημένα αποθέματα και ασθενής ζήτηση
Στο λιανικό εμπόριο, οι επιχειρήσεις δηλώνουν αισθητή επιδείνωση των προσδοκιών για τις πωλήσεις, ενώ ταυτόχρονα καταγράφουν αυξημένα αποθέματα. Ο συνδυασμός αυτός αποτελεί κλασικό σήμα υποχώρησης της ζήτησης: τα προϊόντα μένουν στα ράφια, καθώς τα νοικοκυριά περιορίζουν τις αγορές τους. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πτώση των σχετικών δεικτών κινείται σε διψήφια ποσοστά σε σχέση με τις αρχές του έτους, με τη μείωση να ξεπερνά το 10%.
Η εικόνα αυτή συνδέεται άμεσα με τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης. Το αυξημένο κόστος ενέργειας και βασικών αγαθών απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος, αφήνοντας μικρότερο περιθώριο για προαιρετική κατανάλωση. Η εξέλιξη πλήττει δυσανάλογα μικρότερες επιχειρήσεις λιανικής, οι οποίες έχουν περιορισμένο χώρο για απορρόφηση του κόστους.
Βαθύτερη απαισιοδοξία καταναλωτών και ενίσχυση της αβεβαιότητας
Η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί περαιτέρω τόσο στην Ευρωζώνη όσο και στην ΕΕ-27, με τους δείκτες να κινούνται σταθερά σε αρνητικό έδαφος. Οι εκτιμήσεις των νοικοκυριών για την τρέχουσα και μελλοντική οικονομική τους κατάσταση, αλλά και για τη γενικότερη πορεία της οικονομίας, επιδεινώνονται, με την πτώση να φθάνει τις 3–4 μονάδες μέσα σε έναν μόλις μήνα.
Η ανησυχία για την εξέλιξη της ανεργίας και η συνεχιζόμενη επιβάρυνση από τον πληθωρισμό ενισχύουν την τάση για αναβολή ή ακύρωση μεγάλων αγορών. Η συμπεριφορά αυτή λειτουργεί ως αυτοτροφοδοτούμενος μηχανισμός επιβράδυνσης: η χαμηλότερη κατανάλωση περιορίζει τον τζίρο των επιχειρήσεων, επηρεάζει τις επενδυτικές τους αποφάσεις και, τελικά, τροφοδοτεί τον φόβο για νέες απώλειες θέσεων εργασίας.
Για την Ελλάδα, η υποχώρηση του κλίματος εμφανίζεται συγκρατημένη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ωστόσο η εξάρτηση της οικονομίας από την ιδιωτική κατανάλωση καθιστά τα ευρήματα του ΙΟΒΕ κρίσιμο προειδοποιητικό σήμα για την επόμενη περίοδο.
Σχόλιο 
: Η έρευνα του ΙΟΒΕ αποκαλύπτει ότι η επιβράδυνση δεν είναι συγκυριακή αλλά δομική, καθώς τροφοδοτείται από τη διάβρωση του διαθέσιμου εισοδήματος και την εντεινόμενη αβεβαιότητα. Αν δεν υπάρξουν στοχευμένες παρεμβάσεις σε ενέργεια, τιμές και στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, ο φαύλος κύκλος χαμηλής κατανάλωσης και επιφυλακτικών επενδύσεων κινδυνεύει να παγιωθεί.
#ΙΟΒΕ #οικονομικό_κλίμα #Ευρωζώνη #κατανάλωση #πληθωρισμός
