Η Ουάσιγκτον απειλεί με μαζικά πλήγματα σε ιρανικές υποδομές, ενώ η Τεχεράνη απορρίπτει προσωρινή εκεχειρία και διατηρεί τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Η ένταση απειλεί να πυροδοτήσει νέα ενεργειακή κρίση και επικίνδυνη περιφερειακή κλιμάκωση.
Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς εκπνέει το τελεσίγραφο του Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη για πλήρες άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και αποδοχή προσωρινής εκεχειρίας. Η ιρανική ηγεσία απορρίπτει την πρόταση, ζητώντας μόνιμη λήξη του πολέμου και ευρύτερες εγγυήσεις, ενώ ο Λευκός Οίκος απειλεί με εκτεταμένα στρατιωτικά πλήγματα σε ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές.
Σκληρό παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ και την εκεχειρία
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, οι ΗΠΑ, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, πρότειναν στην Τεχεράνη εκεχειρία διάρκειας 45 ημερών, με αντάλλαγμα την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την εκκίνηση ειρηνευτικών συνομιλιών εντός εβδομάδων. Το Ιράν απέρριψε την πρόταση ως ανεπαρκή, καταθέτοντας δέσμη δέκα όρων που, όπως μεταδίδει το πρακτορείο IRNA, περιλαμβάνουν άρση κυρώσεων, ανοικοδόμηση κατεστραμμένων υποδομών και δεσμεύσεις για ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Η Τεχεράνη δηλώνει ότι επιδιώκει «μόνιμη λύση» και όχι μια προσωρινή ανακωχή που θα παγίωνε, κατά την άποψή της, δυσμενείς συσχετισμούς ισχύος. Ο έλεγχος στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου– λειτουργεί ως βασικό διαπραγματευτικό χαρτί, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο παγκόσμιας ενεργειακής αναταραχής.
Απειλές Τραμπ, προειδοποιήσεις ΟΗΕ και Ευρώπης
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διαμηνύσει ότι, εάν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας, οι ΗΠΑ μπορούν να «εξουδετερώσουν» το Ιράν «σε μία νύχτα», με μαζικές επιθέσεις σε γέφυρες, ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς και άλλες κρίσιμες υποδομές. Ο ίδιος εμφανίζεται αδιάφορος απέναντι σε κατηγορίες περί ενδεχόμενων εγκλημάτων πολέμου, προκαλώντας ανησυχία για τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει προειδοποιήσει ότι στοχοποίηση πολιτικών υποδομών απαγορεύεται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, ενώ ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό προειδοποίησε ότι πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις θα οδηγούσαν σε επικίνδυνη κλιμάκωση και περαιτέρω άνοδο των τιμών καυσίμων. Ήδη οι αγορές ενέργειας εμφανίζουν νευρικότητα, με τους επενδυτές να προεξοφλούν κίνδυνο διαταραχής της προσφοράς από τον Περσικό Κόλπο.
Ισραηλινές προειδοποιήσεις και κίνδυνος περιφερειακής ανάφλεξης
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός εξέδωσε ασυνήθιστη προειδοποίηση προς τους Ιρανούς πολίτες, καλώντας τους –μέσω λογαριασμού στα περσικά στο X– να αποφύγουν τη χρήση τρένων και την προσέγγιση σιδηροδρομικών γραμμών μέχρι τις 21:00 τοπική ώρα. Η κίνηση αυτή εκλαμβάνεται ως σαφές σήμα ότι οι σιδηροδρομικές υποδομές μπορεί να αποτελέσουν επόμενο στόχο αεροπορικών επιθέσεων.
Ο συνδυασμός αμερικανικών απειλών, ισραηλινών προειδοποιήσεων και ιρανικής αδιαλλαξίας δημιουργεί ένα εκρηκτικό σκηνικό στην ευρύτερη Μέση Ανατολή. Ο κίνδυνος ενός ευρύτερου περιφερειακού πολέμου, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, αυξάνεται ώρα με την ώρα, ενώ οι διπλωματικές φωνές για αυτοσυγκράτηση μοιάζουν μέχρι στιγμής αδύναμες να αναχαιτίσουν την κλιμάκωση.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι μόνο γεωπολιτική αλλά πρωτίστως γεωοικονομική: όποιος ελέγχει τη ροή πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο επηρεάζει άμεσα πληθωρισμό, επιτόκια και ανάπτυξη διεθνώς. Η σκληρή γραμμή Τραμπ και η επιμονή της Τεχεράνης σε μόνιμη λύση δημιουργούν ένα παιχνίδι «όλα ή τίποτα», όπου ένα λάθος υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε ενεργειακό σοκ αντίστοιχο ή και μεγαλύτερο από προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις. Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος ενέργειας, νέες πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και έναν ακόμη εξωγενή κίνδυνο για τις ήδη εύθραυστες προοπτικές ανάπτυξης.
#ΗΠΑ #Ιράν #Trump #Ορμούζ #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
