Η Τεχεράνη διαμηνύει ότι δεν θα συνεχίσει τον γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ στο Ισλαμαμπάντ. Στο επίκεντρο ο έλεγχος των Στενών του Χορμούζ και τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.
Το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να βάλει φρένο στον τρέχοντα κύκλο διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που διεξάγεται στο Ισλαμαμπάντ. Σύμφωνα με το πρακτορείο Fars, η Τεχεράνη δεν σχεδιάζει να συμμετάσχει σε επόμενο γύρο συνομιλιών, στέλνοντας μήνυμα ότι θεωρεί τη διαδικασία περισσότερο επικοινωνιακή πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον παρά ουσιαστικό διάλογο.
Καχυποψία για τα κίνητρα των ΗΠΑ
Πηγή που μίλησε στο Fars υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ αναζητούσαν εξαρχής πρόσχημα για να εγκαταλείψουν το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. «Οι Αμερικανοί χρειάζονταν τις συνομιλίες μόνο για να αποκαταστήσουν τη χαμένη διεθνή τους εικόνα και αρνήθηκαν να μειώσουν τις προσδοκίες τους, παρά τις ήττες στο πεδίο μάχης έναντι του Ιράν», ανέφερε το πρόσωπο που φέρεται να έχει άμεση γνώση των επαφών.
Η διατύπωση αυτή αποκαλύπτει τη βαθιά δυσπιστία της ιρανικής πλευράς απέναντι στις προθέσεις της Ουάσιγκτον. Για την Τεχεράνη, οι σκληροί όροι και η απουσία ουσιαστικών ανταλλαγμάτων καθιστούν πολιτικά αδύνατη την αποδοχή μιας συμφωνίας, ειδικά σε ένα εσωτερικό περιβάλλον όπου η γραμμή αντίστασης έναντι της Δύσης παραμένει κυρίαρχη.
Στενά του Χορμούζ και εμπλουτισμένο ουράνιο στον πυρήνα της σύγκρουσης
Δημοσίευμα του Axios αναφέρει ότι η κύρια σύγκρουση αφορά δύο καίρια ζητήματα: τον έλεγχο των Στενών του Χορμούζ και τη διαχείριση των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Το Ιράν επιμένει σε ενισχυμένο έλεγχο των στρατηγικών θαλάσσιων διαδρόμων στον Περσικό Κόλπο, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Παράλληλα, αρνείται να παραδώσει τα αποθέματα ουρανίου που έχει ήδη εμπλουτίσει.
Η θέση αυτή συνδέεται με τη διαχρονική αντίληψη της Τεχεράνης ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα αποτελεί κρίσιμο διαπραγματευτικό και αποτρεπτικό εργαλείο έναντι της Δύσης. Για τις ΗΠΑ, όμως, η διατήρηση σημαντικών ποσοτήτων εμπλουτισμένου ουρανίου συνιστά απαράδεκτο ρίσκο για το καθεστώς μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή χωρίς αυστηρούς περιορισμούς και ελέγχους.
Κίνδυνος αδιεξόδου και περιφερειακής αποσταθεροποίησης
Σε αυτό το πλαίσιο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ JD Vance είχε δηλώσει ότι το Ιράν απέρριψε την τελευταία αμερικανική πρόταση συμφωνίας και στη συνέχεια αποχώρησε από το Πακιστάν. Εάν επιβεβαιωθεί οριστική διακοπή των συνομιλιών, η ένταση στον Περσικό Κόλπο και συνολικά στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να κλιμακωθεί, με άμεσες συνέπειες στην ενεργειακή ασφάλεια και στο διεθνές εμπόριο.
Η σύγκρουση γύρω από τα Στενά του Χορμούζ και το εμπλουτισμένο ουράνιο δείχνει ότι Ουάσιγκτον και Τεχεράνη παραμένουν πολύ μακριά από έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή. Χωρίς ουσιαστικές υποχωρήσεις και από τις δύο πλευρές, ο διάλογος κινδυνεύει να παγιωθεί σε αδιέξοδο, αφήνοντας την περιοχή εκτεθειμένη σε νέους κύκλους έντασης και γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Σχόλιο 
: Η άρνηση του Ιράν να συνεχίσει τις συνομιλίες αναδεικνύει ότι τα δομικά στρατηγικά ζητήματα –έλεγχος θαλάσσιων οδών και πυρηνική ισορροπία– δεν επιλύονται με αποσπασματικές, τακτικές διαπραγματεύσεις. Χωρίς αναθεώρηση των μαξιμαλιστικών θέσεων και ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας, η διπλωματία θα παραμένει εγκλωβισμένη στην καχυποψία, με το ρίσκο ενός νέου κύκλου έντασης να αυξάνεται.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία
