Η Μαδρίτη αναδεικνύει το Πεκίνο ως κρίσιμο παίκτη για την αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, συνδέοντας τη διπλωματία με την οικονομική συνεργασία. Οι 19 νέες συμφωνίες Ισπανίας–Κίνας εμβαθύνουν δεσμούς σε μια περίοδο γεωπολιτικής αναδιάταξης.
Η Ισπανία αναβαθμίζει εμφανώς τον ρόλο της Κίνας στον χειρισμό των κρίσεων στη Μέση Ανατολή, με τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ να χαρακτηρίζει το Πεκίνο «έναν από τους λίγους παράγοντες που μπορούν να διαδραματίσουν καίριο διπλωματικό ρόλο» για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν. Η δήλωση έγινε στο πλαίσιο της τέταρτης επίσκεψής του στην Κίνα μέσα σε τέσσερα χρόνια, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα που αποδίδει η Μαδρίτη στη διμερή σχέση.
Η Κίνα ως απαραίτητος μεσολαβητής στη Μέση Ανατολή
Αναφερόμενος ειδικά στη Μέση Ανατολή, ο Σάντσεθ τόνισε ότι του είναι «δύσκολο να βρει άλλους συνομιλητές πέρα από την Κίνα» που να μπορούν να συμβάλουν στην «αποσυμπλοκή» της κατάστασης, τόσο σε σχέση με τον πόλεμο στο Ιράν όσο και με τις παράλληλες εστίες έντασης, όπως ο Λίβανος. Κάλεσε το Πεκίνο να «εντείνει τις προσπάθειές του και να χρησιμοποιήσει τη διπλωματία για την επίλυση παράνομων και ατελείωτων πολέμων».
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αυξανόμενης εμπλοκής της Κίνας σε μεσανατολικές υποθέσεις, με το Πεκίνο να επιχειρεί να προβάλλει εναλλακτικό μοντέλο διαμεσολάβησης σε σχέση με τις παραδοσιακές δυτικές δυνάμεις. Για την Ισπανία –και κατ’ επέκταση για την ΕΕ– η αξιοποίηση της κινεζικής επιρροής μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αποκλιμάκωσης σε μια περιοχή κρίσιμη για την ενεργειακή ασφάλεια και τη σταθερότητα των αγορών.
Δεκαεννέα συμφωνίες και μήνυμα για «υγιέστερη» οικονομική σχέση
Πέρα από τη γεωπολιτική διάσταση, η επίσκεψη Σάντσεθ είχε έντονο οικονομικό αποτύπωμα. Ο Ισπανός πρωθυπουργός ανέδειξε την υπογραφή 19 συμφωνιών με στόχο την εμβάθυνση των διμερών δεσμών και τη διαμόρφωση μιας «πιο στενής, υγιέστερης και πιο ισορροπημένης» οικονομικής σχέσης με την Κίνα. Χωρίς να δημοσιοποιούνται όλες οι λεπτομέρειες, το πακέτο αυτό σηματοδοτεί την πρόθεση της Μαδρίτης να προσελκύσει κινεζικές επενδύσεις, αλλά και να εξασφαλίσει καλύτερη πρόσβαση των ισπανικών επιχειρήσεων στην τεράστια κινεζική αγορά.
Ο Σάντσεθ κάλεσε το Πεκίνο να αντιμετωπίσει την Ευρώπη και ειδικότερα την Ισπανία ως προνομιακό προορισμό επενδύσεων, σε μια περίοδο όπου η ΕΕ ταλαντεύεται ανάμεσα στην ανάγκη οικονομικής συνεργασίας με την Κίνα και στις ανησυχίες για εξαρτήσεις και γεωοικονομικούς κινδύνους. Η Ισπανία εμφανίζεται διατεθειμένη να κινηθεί στη λεπτή γραμμή μεταξύ στρατηγικής αυτονομίας και ρεαλιστικής οικονομικής διασύνδεσης.
Ένας κόσμος σε μετάβαση και η θέση της Ευρώπης
Ο Ισπανός πρωθυπουργός επισήμανε ότι «ζούμε σε καιρούς αλλαγής, όπου η τάξη που επικρατούσε από το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα αποδυναμώνεται». Η φράση αυτή αντανακλά την αίσθηση βαθιάς αναδιάταξης του διεθνούς συστήματος, με την Κίνα να διεκδικεί περισσότερο χώρο, τις ΗΠΑ να επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους και την Ευρώπη να αναζητά αυτόνομη στρατηγική φωνή.
Για χώρες όπως η Ισπανία –και ευρύτερα για την ΕΕ– η συνεργασία με την Κίνα δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά και εργαλείο επιρροής σε καυτά γεωπολιτικά μέτωπα, από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ουκρανία. Το αν η Κίνα θα αξιοποιήσει πράγματι τον ρόλο που της αποδίδει η Μαδρίτη στον πόλεμο στο Ιράν, θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τις φιλοδοξίες της ως παγκόσμιου διαμεσολαβητή.
Σχόλιο 
: Η Ισπανία επιχειρεί να τοποθετηθεί ως γέφυρα ΕΕ–Κίνας, «εξάγοντας» στη διπλωματική σφαίρα μια σχέση που παραδοσιακά θεωρούνταν κυρίως εμπορική. Το στοίχημα για τη Μαδρίτη –και για τις Βρυξέλλες– είναι αν μπορεί να αξιοποιήσει την κινεζική επιρροή χωρίς να εγκλωβιστεί σε νέες εξαρτήσεις, την ώρα που η Μέση Ανατολή παραμένει πυριτιδαποθήκη για την παγκόσμια οικονομία.
#Ισπανία #Κίνα #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #Διπλωματία
