Ανώτατοι ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι πιθανότητες συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν είναι σχεδόν μηδενικές, ενώ στρατιωτικά σχέδια κλιμάκωσης θεωρούνται έτοιμα.
Η διπλωματική ένταση γύρω από τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν κλιμακώνεται, με το Ισραήλ να διαμηνύει ότι οι πιθανότητες για μια ουσιαστική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης είναι «πολύ χαμηλές έως ανύπαρκτες». Σύμφωνα με ισραηλινή διπλωματική πηγή που επικαλείται το Al-Monitor, η αβεβαιότητα της αμερικανικής πλευράς ενόψει της λήξης της εκεχειρίας ενισχύει την εκτίμηση ότι η περιοχή οδεύει προς νέα φάση αστάθειας.
Αμερικανικά μηνύματα και ισραηλινά σχέδια κλιμάκωσης
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αμφίθυμος ως προς την παράταση της εκεχειρίας, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Περιμένω ότι θα βομβαρδίζω». Η διατύπωση αυτή, που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής δράσης, ερμηνεύεται στο Ισραήλ ως ένδειξη ότι η διπλωματική οδός με την Τεχεράνη εξαντλεί τα όριά της.
Παράλληλα, ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι φέρονται να έχουν ολοκληρώσει λεπτομερή επιχειρησιακά σχέδια για ενδεχόμενη κλιμάκωση, τα οποία, σύμφωνα με την ίδια πηγή, είναι «αναλυτικά, έτοιμα και εγκεκριμένα». Στο επίκεντρο αυτών των σχεδίων βρίσκονται στοχευμένα πλήγματα σε ενεργειακές και στρατηγικές υποδομές του Ιράν, εξέλιξη που, αν υλοποιηθεί, θα είχε σοβαρές γεωοικονομικές επιπτώσεις, ιδίως στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η προετοιμασία για χτυπήματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις υπογραμμίζει τον ρόλο του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ως μοχλών πίεσης στη γεωπολιτική αντιπαράθεση. Οποιαδήποτε διαταραχή στην ιρανική παραγωγή ή εξαγωγή θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα αστάθειας στις τιμές και να επηρεάσει άμεσα τις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών.
Ο πυρηνικός παράγοντας και ο κίνδυνος ευρύτερης ανάφλεξης
Πέρα από το άμεσο στρατιωτικό σκέλος, η ισραηλινή ανησυχία επικεντρώνεται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ο ισραηλινός πληροφοριοδότης προειδοποίησε ότι τα αποθέματα ουρανίου της Τεχεράνης παραμένουν κρίσιμο ζήτημα, επισημαίνοντας πως ακόμη και υλικό χαμηλότερου βαθμού εμπλουτισμού μπορεί να αναβαθμιστεί σχετικά γρήγορα σε επίπεδα κατάλληλα για στρατιωτική χρήση.
Η εκτίμηση αυτή συντηρεί τον φόβο στο Τελ Αβίβ ότι χωρίς ένα σαφές, δεσμευτικό πλαίσιο συμφωνίας με τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα, το Ιράν θα μπορούσε να βρεθεί πιο κοντά σε πυρηνικό οπλοστάσιο, γεγονός που το Ισραήλ έχει επανειλημμένα χαρακτηρίσει ως «κόκκινη γραμμή». Η απουσία προόδου προς μια συμφωνία, την οποία Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν πλέον σχεδόν αδύνατη, ενισχύει τη λογική της αποτροπής μέσω στρατιωτικής ισχύος.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να εισέλθει σε νέο κύκλο έντασης, όπου η σύγκλιση ή η απόκλιση μεταξύ αμερικανικών και ισραηλινών προτεραιοτήτων θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στην Τεχεράνη, αλλά και η διαχείριση του πυρηνικού ζητήματος, θα καθορίσουν αν η περιοχή θα κινηθεί προς ελεγχόμενη αποτροπή ή προς ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
Σχόλιο
: Η διαρροή περί «έτοιμων και εγκεκριμένων» σχεδίων πλήγματος λειτουργεί και ως εργαλείο πίεσης: προς την Τεχεράνη, για να αποδεχθεί σκληρότερους όρους, αλλά και προς την Ουάσινγκτον, ώστε να διατηρήσει σκληρή γραμμή. Ωστόσο, η στοχοποίηση ιρανικών ενεργειακών υποδομών θα άνοιγε το κουτί της Πανδώρας για τις αγορές ενέργειας και θα δοκίμαζε την αντοχή της παγκόσμιας οικονομίας σε νέο σοκ τιμών, με την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα να βρίσκονται εκτεθειμένες σε δευτερογενείς επιπτώσεις.






